କିଯତା ସ୍କମ୍ଭଃ ପ୍ର ଵିଵେଶ ଭୂତଂ କିଯଦ୍ଭଵିଷ୍ଯଦନ୍ଵାଶଯେଽସ୍ଯ । ଏକଂ ଯଦଙ୍ଗମକୃଣୋତ୍ସହସ୍ରଧା କିଯତା ସ୍କମ୍ଭଃ ପ୍ର ଵିଵେଶ ତତ୍ର
ସ୍କମ୍ଭର କେତେ ଅଂଶ ଗତ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରି? ଯେତେବେଳେ ସେ ଏକ ଅଂଶକୁ ହଜାର ଭାଗ କଲେ, ସ୍କମ୍ଭର କେତେ ଅଂଶ ଏଠି ପ୍ରବେଶ କଲା?
ଯତ୍ର ଲୋକାମ୍ଶ୍ଚ କୋଶାଂଶ୍ଚାପୋ ବ୍ରହ୍ମ ଜନା ଵିଦୁଃ । ଅସଚ୍ଚ ଯତ୍ର ସଚ୍ଚାନ୍ତ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯେଠି ଲୋକମାନେ ଜଗତ, କୋଷ, ଜଳ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଜାଣନ୍ତି; ଯେଠି ଅସତ୍ ଏବଂ ସତ୍ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ; ତୁମେ ମୋତେ ସ୍କମ୍ଭ ବିଷୟରେ କୁହ, ସେ କେଉଁ ଦେବତା?
{୨୨} ଯତ୍ର ତପଃ ପରାକ୍ରମ୍ଯ ଵ୍ରତଂ ଧାରଯତ୍ଯୁତ୍ତରମ୍ । ଋତଂ ଚ ଯତ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଚାପୋ ବ୍ରହ୍ମ ସମାହିତାଃ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯେଠି ତପସ୍ୟା ଶୀର୍ଷସ୍ଥ ହୋଇ ନିୟମକୁ ଧରିଥାଏ; ଯେଠି ସତ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଜଳ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି; ତୁମେ ମୋତେ ସ୍କମ୍ଭ ବିଷୟରେ କୁହ, ସେ କେଉଁ ଦେବତା?
ଯସ୍ମିନ୍ ଭୂମିରନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଦ୍ଯୌର୍ଯସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅଧ୍ଯାହିତା । ଯତ୍ରାଗ୍ନିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ସୂର୍ଯୋ ଵାତସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯାର୍ପିତାଃ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯାହାରେ ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଏବଂ ଦିବ ଅଛି; ଯେଠି ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବାୟୁ ବସିଛନ୍ତି; ତୁମେ ମୋତେ ସ୍କମ୍ଭ ବିଷୟରେ କୁହ, ସେ କେଉଁ ଦେବତା?
ଯସ୍ଯ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦେଵା ଅଙ୍ଗେ ସର୍ଵେ ସମାହିତାଃ । ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯାହାର ଅଂଶରେ ସମସ୍ତ ତିରିଶି ଦେବତା ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ତୁମେ ମୋତେ ସ୍କମ୍ଭ ବିଷୟରେ କୁହ, ସେ କେଉଁ ଦେବତା?
ଯତ୍ର ଋଷଯଃ ପ୍ରଥମଜା ଋଚଃ ସାମ ଯଜୁର୍ମହୀ । ଏକର୍ଷିର୍ଯସ୍ମିନ୍ନ୍ ଆର୍ପିତଃ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯେଠି ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ ଋଷିମାନେ, ଋଚ୍, ସାମ, ଯଜୁର୍ ଏବଂ ବଡ଼ ପୃଥିବୀ ବସିଛି; ଯେଠି ଏକ ଋଷି ଅଛି; ତୁମେ ମୋତେ ସ୍କମ୍ଭ ବିଷୟରେ କୁହ, ସେ କେଉଁ ଦେବତା?
ଯତ୍ରାମୃତଂ ଚ ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚ ପୁରୁଷେଽଧି ସମାହିତେ । ସମୁଦ୍ରୋ ଯସ୍ଯ ନାଡ୍ଯଃ ପୁରୁଷେଽଧି ସମାହିତାଃ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯେଉଁଠି ଅମୃତ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଏକାଠି ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି, ଯାହାର ନାଡିଗୁଡି ଏକ ସମୁଦ୍ର ପରି ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ଏକାଠି ହୋଇଛି — ଏହି ସ୍କମ୍ଭ କେଉଁ ଦେବତା, କିଏ ତାହା?
ଯସ୍ଯ ଚତସ୍ରଃ ପ୍ରଦିଶୋ ନାଡ୍ଯସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ପ୍ରଥମାଃ । ଯଜ୍ଞୋ ଯତ୍ର ପରାକ୍ରାନ୍ତଃ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯାହାର ଚାରିଟି ଦିଗ ନାଡି ଭାବରେ ପ୍ରଥମ ଥାନେ ରହିଛି, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ପ୍ରବଳ ହୋଇଛି — ଏହି ସ୍କମ୍ଭ କେଉଁ ଦେବତା, କିଏ ତାହା?
ଯେ ପୁରୁଷେ ବ୍ରହ୍ମ ଵିଦୁସ୍ତେ ଵିଦୁଃ ପରମେଷ୍ଠିନମ୍ । ଯୋ ଵେଦ ପରମେଷ୍ଠିନଂ ଯଶ୍ଚ ଵେଦ ପ୍ରଜାପତିମ୍ । ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵିଦୁସ୍ତେ ସ୍କମ୍ଭମନୁସଂଵିଦୁଃ
ଯେଉଁମାନେ ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ପରମେଶ୍ୱର ଓ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍କମ୍ଭକୁ ଏକାଠି ଭଲରେ ଜାଣନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ଶିରୋ ଵୈଶ୍ଵାନରଶ୍ଚକ୍ଷୁରଙ୍ଗିରସୋଽଭଵନ୍ । ଅଙ୍ଗାନି ଯସ୍ଯ ଯାତଵଃ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯାହାର ମୁଣ୍ଡ ବୈଶ୍ୱାନର ହେଲା, ଯାହାର ଚକ୍ଷୁ ଅଙ୍ଗିରସ ହେଲା, ଯାହାର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକ ଯାତବ ହେଲା — ଏହି ସ୍କମ୍ଭ କେଉଁ ଦେବତା, କିଏ ତାହା?
ଯସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମ ମୁଖମାହୁର୍ଜିହ୍ଵାଂ ମଧୁକଶାମୁତ । ଵିରାଜମୂଧୋ ଯସ୍ଯାହୁଃ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯାହାର ମୁଁହ ବ୍ରହ୍ମା, ଯାହାର ଜିହ୍ବା ମଧୁର ମଧୁ ପରି, ଯାହାର ବୁଦ୍ଧି ବିରାଜ୍ ଭାବରେ — ଏହି ସ୍କମ୍ଭ କେଉଁ ଦେବତା, କିଏ ତାହା?
ଯସ୍ମାଦୃଚୋ ଅପାତକ୍ଷନ୍ ଯଜୁର୍ଯସ୍ମାଦପାକଷନ୍ । ସାମାନି ଯସ୍ଯ ଲୋମାନ୍ଯଥର୍ଵାଙ୍ଗିରସୋ ମୁଖଂ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯାହାଠୁ ଋଚ୍ ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା, ଯାହାଠୁ ଯଜୁର୍ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା, ଯାହାର କେଶ ସାମ ଗୀତ, ଯାହାର ମୁଁହ ଅଥର୍ବନ ଓ ଅଙ୍ଗିରସ — ଏହି ସ୍କମ୍ଭ କେଉଁ ଦେବତା, କିଏ ତାହା?
{୨୩} ଅସଚ୍ଶାଖାଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠନ୍ତୀଂ ପରମମିଵ ଜନା ଵିଦୁଃ । ଉତୋ ସନ୍ମନ୍ଯନ୍ତେଽଵରେ ଯେ ତେ ଶାଖାମୁପାସତେ
ଅସତ୍ ଶାଖାକୁ ଲୋକେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି; ତଥାପି କିଛି ଅଧମ ଲୋକ ଏହି ଶାଖାକୁ ସତ୍ ଭାବି ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଯତ୍ରାଦିତ୍ଯାଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଵସଵଶ୍ଚ ସମାହିତାଃ । ଭୂତଂ ଚ ଯତ୍ର ଭଵ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵେ ଲୋକାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ସ୍କମ୍ଭଂ ତଂ ବ୍ରୂହି କତମଃ ସ୍ଵିଦେଵ ସଃ
ଯେଉଁଠି ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ଓ ବସୁ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଭୂତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି — ଏହି ସ୍କମ୍ଭ କେଉଁ ଦେବତା, କିଏ ତାହା?
ଯସ୍ଯ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦେଵା ନିଧିଂ ରକ୍ଷନ୍ତି ସର୍ଵଦା । ନିଧିଂ ତମଦ୍ଯ କୋ ଵେଦ ଯଂ ଦେଵା ଅଭିରକ୍ଷଥ
ଯାହାର ଧନ ତେତିସ ଦେବତା ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି — ଆଜି କିଏ ଏହି ଧନକୁ ଜାଣିଛି, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି?
ଯତ୍ର ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମଵିଦୋ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଯେଷ୍ଠମୁପାସତେ । ଯୋ ଵୈ ତାନ୍ ଵିଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ସ ବ୍ରହ୍ମା ଵେଦିତା ସ୍ଯାତ୍
ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମା ଜାଣିଥିବା ଦେବତାମାନେ ଜେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି — ଯେଉଁଠି ଏମାନେକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଜାଣନ୍ତି, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଜ୍ଞାନୀ ହେବେ।
ବୃହନ୍ତୋ ନାମ ତେ ଦେଵା ଯେଽସତଃ ପରି ଜଜ୍ଞିରେ । ଏକଂ ତଦଙ୍ଗଂ ସ୍କମ୍ଭସ୍ଯାସଦାହୁଃ ପରୋ ଜନାଃ
ଯେଉଁ ବୃହନ୍ତ ଦେବତା ଅସତ୍ ଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଲୋକେ କହନ୍ତି ସ୍କମ୍ଭର ଏକ ଅଙ୍ଗ ଅସତ୍।
ଯତ୍ର ସ୍କମ୍ଭଃ ପ୍ରଜନଯନ୍ ପୁରାଣଂ ଵ୍ଯଵର୍ତଯତ୍। ଏକଂ ତଦଙ୍ଗଂ ସ୍କମ୍ଭସ୍ଯ ପୁରାଣମନୁସଂଵିଦୁଃ
ଯେଉଁଠି ସ୍କମ୍ଭ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ପୁରାଣକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ — ଲୋକେ ସ୍କମ୍ଭର ଏକ ଅଙ୍ଗକୁ ପୁରାଣ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦେଵା ଅଙ୍ଗେ ଗାତ୍ରା ଵିଭେଜିରେ । ତାନ୍ ଵୈ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦେଵାନ୍ ଏକେ ବ୍ରହମଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
ଯାହାର ଅଙ୍ଗରେ ତେତିସ ଦେବତା ଶରୀରକୁ ବିଭାଜନ କରିଥିଲେ — କିଛି ବ୍ରହ୍ମାଜ୍ଞାନୀ ଏହି ତେତିସ ଦେବତାକୁ ଜାଣନ୍ତି।
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଂ ପରମମନତ୍ଯୁଦ୍ଯଂ ଜନା ଵିଦୁଃ । ସ୍କମ୍ଭସ୍ତଦଗ୍ରେ ପ୍ରାସିଞ୍ଚଦ୍ଧିରଣ୍ଯଂ ଲୋକେ ଅନ୍ତରା
ଲୋକେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅପୃତିମ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି; ସ୍କମ୍ଭ ପ୍ରଥମେ ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣକୁ ଜଗତ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାର କରିଥିଲେ।
ସ୍କମ୍ଭେ ଲୋକାଃ ସ୍କମ୍ଭେ ତପଃ ସ୍କମ୍ଭେଽଧ୍ଯୃତମାହିତମ୍ । ସ୍କମ୍ଭ ତ୍ଵା ଵେଦ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମିନ୍ଦ୍ରେ ସର୍ଵଂ ସମାହିତମ୍
ସ୍କମ୍ଭରେ ଲୋକଗୁଡିକ, ସ୍କମ୍ଭରେ ତପ, ସ୍କମ୍ଭରେ ନିଶ୍ଚିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା; ସ୍କମ୍ଭ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଜାଣିଛି — ତୁମ ମଧ୍ୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସବୁ କିଛି ଏକାଠି ହୋଇଛି।
ଇନ୍ଦ୍ରେ ଲୋକା ଇନ୍ଦ୍ରେ ତପ ଇନ୍ଦ୍ରେଽଧ୍ଯୃତମାହିତମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ ତ୍ଵା ଵେଦ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ସ୍କମ୍ଭେ ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଲୋକଗୁଡିକ, ଇନ୍ଦ୍ରରେ ତପ, ଇନ୍ଦ୍ରରେ ନିଶ୍ଚିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା; ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଜାଣିଛି — ସ୍କମ୍ଭରେ ସବୁ କିଛି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି।
{୨୪} ନାମ ନାମ୍ନା ଜୋହଵୀତି ପୁରା ସୂର୍ଯାତ୍ପୁରୋଷସଃ । ଯଦଜଃ ପ୍ରଥମଂ ସଂବଭୂଵ ସ ହ ତତ୍ସ୍ଵରାଜ୍ଯମିଯାଯ ଯସ୍ମାନ୍ ନାନ୍ଯତ୍ପରମସ୍ତି ଭୂତମ୍
ସେ ପୂର୍ବରୁ ନାମକୁ ନାମରେ ଡାକିଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାତରୁ; ଯେତେବେଳେ ଅଜ ଆଦି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ଲାଗିଥିଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ, କିଛି ଭୁତ ନାହିଁ।
ଯସ୍ଯ ଭୂମିଃ ପ୍ରମାନ୍ତରିକ୍ଷମୁତୋଦରମ୍ । ଦିଵଂ ଯଶ୍ଚକ୍ରେ ମୂର୍ଧାନଂ ତସ୍ମୈ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ
ଯାହାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ, ବିଶାଳ ମଧ୍ୟାକାଶ ଓ ଗର୍ଭ ମିଳିଛି, ଯେଉଁଠି ଆକାଶ ମୁଣ୍ଡ ଭାବରେ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି — ସେଇ ଜେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଯସ୍ଯ ସୂର୍ଯଶ୍ଚକ୍ଷୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମାଶ୍ଚ ପୁନର୍ଣଵଃ । ଅଗ୍ନିଂ ଯଶ୍ଚକ୍ର ଆସ୍ଯଂ ତସ୍ମୈ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ
ଯାହାର ଆଖି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମା ସଦା ନୂତନ ହୁଏ, ଯିଏ ଅଗ୍ନିକୁ ନିଜ ମୁଖ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଯସ୍ଯ ଵାତଃ ପ୍ରାଣାପାନୌ ଚକ୍ଷୁରଙ୍ଗିରସୋଽଭଵନ୍ । ଦିଶୋ ଯଶ୍ଚକ୍ରେ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀସ୍ତସ୍ମୈ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ
ଯାହାର ଶ୍ୱାସ ବାୟୁ, ଯାହାର ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ଅଙ୍ଗିରସ, ଯିଏ ଦିଗକୁ ନିଜ ଜ୍ଞାନ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ସ୍କମ୍ଭୋ ଦାଧାର ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଉଭେ ଇମେ ସ୍କମ୍ଭୋ ଦାଧାରୋର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । ସ୍କମ୍ଭୋ ଦାଧାର ପ୍ରଦିଶଃ ଷଡୁର୍ଵୀଃ ସ୍କମ୍ଭ ଇଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଭୁଵନମା ଵିଵେଶ
ସ୍କମ୍ଭ ଦିନି ଦିଆଁ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ସ୍କମ୍ଭ ବିଶାଳ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ସ୍କମ୍ଭ ଛଅ ଦିଗକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ସ୍କମ୍ଭ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।
ଯଃ ଶ୍ରମାତ୍ତପସୋ ଜାତୋ ଲୋକାନ୍ତ୍ସର୍ଵାନ୍ତ୍ସମାନଶେ । ସୋମଂ ଯଶ୍ଚକ୍ରେ କେଵଲଂ ତସ୍ମୈ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ
ଯିଏ କ୍ଳେଶ ଓ ତପସ୍ୟାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସମାନ, ଯିଏ କେବଳ ସୋମକୁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
କଥଂ ଵାତୋ ନେଲଯତି କଥଂ ନ ରମତେ ମନଃ । କିମାପଃ ସତ୍ଯଂ ପ୍ରେପ୍ସନ୍ତୀର୍ନେଲଯନ୍ତି କଦା ଚନ
ବାୟୁ କିପରି ଏକାଠି ହୁଏନାହିଁ? ମନ କିପରି ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରେନାହିଁ? ପାଣି କିପାଇଁ ସତ୍ୟକୁ ଚାହିଁ ଏକାଠି ହୁଏନାହିଁ?
ମହଦ୍ଯକ୍ଷଂ ଭୁଵନସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ତପସି କ୍ରାନ୍ତଂ ସଲିଲସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠେ । ତସ୍ମିନ୍ ଛ୍ରଯନ୍ତେ ଯ ଉ କେ ଚ ଦେଵା ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ସ୍କନ୍ଧଃ ପରିତ ଇଵ ଶାଖାଃ
ବିଶ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହା ପ୍ରଭୁ, ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ, ପାଣିର ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି; ସେଉଁପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ବୃକ୍ଷର ତଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଶାଖା ଭଳି ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି।