ଯଥା ଵାତେନ ପ୍ରକ୍ଷୀଣା ଵୃକ୍ଷାଃ ଶେରେ ନ୍ଯର୍ପିତାଃ । ଏଵା ସପତ୍ନାଂସ୍ତ୍ଵଂ ମମ ପ୍ର କ୍ଷିଣୀହି ନ୍ଯର୍ପଯ । ପୂର୍ଵାନ୍ ଜାତାମୁତାପରାନ୍ ଵରଣସ୍ତ୍ଵାଭି ରକ୍ଷତୁ
ଯେପରି ପବନରେ ଗଛମାନେ ଭାଙ୍ଗି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ବରଣ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନେ, ପୂର୍ବରୁ ଓ ପରେ ଜନ୍ମିଥିବାମାନେ, ସେମାନେକୁ ଦଳିଦିଅ ଓ ନିମ୍ନକୁ ଆଣିଦିଅ, ଏବଂ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
ତାଂସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ର ଛିନ୍ଦ୍ଧି ଵରଣ ପୁରା ଦିଷ୍ଟାତ୍ପୁରାଯୁଷଃ । ଯ ଏନଂ ପଶୁଷୁ ଦିପ୍ସନ୍ତି ଯେ ଚାସ୍ଯ ରାଷ୍ଟ୍ରଦିପ୍ସଵଃ
ବରଣ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଭାଗ୍ୟ କିମ୍ବା ଆୟୁଷ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଏହାଙ୍କୁ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ତୁମେ କାଟିଦିଅ।
ଯଥା ସୂର୍ଯୋ ଅତିଭାତି ଯଥାସ୍ମିନ୍ ତେଜ ଆହିତମ୍ । ଏଵା ମେ ଵରଣୋ ମଣିଃ କୀର୍ତିଂ ଭୂତିଂ ନି ଯଚ୍ଛତୁ । ତେଜସା ମା ସମୁକ୍ଷତୁ ଯଶସା ସମନକ୍ତୁ ମା
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଏହି ତେଜ ତା'ପାଖରେ ଅଛି, ସେପରି ବରଣ ମଣି ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ଦିଅ; ଏହା ମୋର ତେଜ କମାଇ ଦେଉନାହିଁ, ଏବଂ ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କରୁ।
ଯଥା ଯଶଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସ୍ଯାଦିତ୍ଯେ ଚ ନୃଚକ୍ଷସି । ଏଵା ମେ ଵରଣୋ ମଣିଃ କୀର୍ତିଂ ଭୂତିଂ ନି ଯଚ୍ଛତୁ । ତେଜସା ମା ସମୁକ୍ଷତୁ ଯଶସା ସମନକ୍ତୁ ମା
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣ ମଣି ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ଦିଅ; ଏହା ମୋର ତେଜ କମାଇ ଦେଉନାହିଁ, ଏବଂ ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କରୁ।
ଯଥା ଯଶଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯଥାସ୍ମିନ୍ ଜାତଵେଦସି । ଏଵା ମେ ଵରଣୋ ମଣିଃ କୀର୍ତିଂ ଭୂତିଂ ନି ଯଚ୍ଛତୁ । ତେଜସା ମା ସମୁକ୍ଷତୁ ଯଶସା ସମନକ୍ତୁ ମା
ଯେପରି ପୃଥିବୀରେ ଓ ଏହି ଜଳାଉଥିବା ଅଗ୍ନିରେ କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣ ମଣି ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ଦିଅ; ଏହା ମୋର ତେଜ କମାଇ ଦେଉନାହିଁ, ଏବଂ ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କରୁ।
ଯଥା ଯଶଃ କନ୍ଯାଯାଂ ଯଥାସ୍ମିନ୍ତ୍ସଂଭୃତେ ରଥେ । ଏଵା ମେ ଵରଣୋ ମଣିଃ କୀର୍ତିଂ ଭୂତିଂ ନି ଯଚ୍ଛତୁ । ତେଜସା ମା ସମୁକ୍ଷତୁ ଯଶସା ସମନକ୍ତୁ ମା
ଯେପରି ଜିଅଁ ଝିଅ ଓ ଏହି ସଜ୍ଜିତ ରଥରେ କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣ ମଣି ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ଦିଅ; ଏହା ମୋର ତେଜ କମାଇ ଦେଉନାହିଁ, ଏବଂ ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କରୁ।
{୮} ଯଥା ଯଶଃ ସୋମପୀଥେ ମଧୁପର୍କେ ଯଥା ଯଶଃ । ଏଵା ମେ ଵରଣୋ ମଣିଃ କୀର୍ତିଂ ଭୂତିଂ ନି ଯଚ୍ଛତୁ । ତେଜସା ମା ସମୁକ୍ଷତୁ ଯଶସା ସମନକ୍ତୁ ମା
ଯେପରି ସୋମ ଚାପିବା ଓ ମଧୁପର୍କରେ କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣ ମଣି ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ଦିଅ; ଏହା ମୋର ତେଜ କମାଇ ଦେଉନାହିଁ, ଏବଂ ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କରୁ।
ଯଥା ଯଶୋଽଗ୍ନିହୋତ୍ରେ ଵଷଟ୍କାରେ ଯଥା ଯଶଃ । ଏଵା ମେ ଵରଣୋ ମଣିଃ କୀର୍ତିଂ ଭୂତିଂ ନି ଯଚ୍ଛତୁ । ତେଜସା ମା ସମୁକ୍ଷତୁ ଯଶସା ସମନକ୍ତୁ ମା
ଯେପରି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ବଷଟ୍ ସ୍ୱରରେ କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣ ମଣି ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ଦିଅ; ଏହା ମୋର ତେଜ କମାଇ ଦେଉନାହିଁ, ଏବଂ ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କରୁ।
ଯଥା ଯଶୋ ଯଜମାନେ ଯଥାସ୍ମିନ୍ ଯଜ୍ଞ ଆହିତମ୍ । ଏଵା ମେ ଵରଣୋ ମଣିଃ କୀର୍ତିଂ ଭୂତିଂ ନି ଯଚ୍ଛତୁ । ତେଜସା ମା ସମୁକ୍ଷତୁ ଯଶସା ସମନକ୍ତୁ ମା
ଯେପରି ଯଜମାନ ଓ ଏହି ଆୟୋଜିତ ଯଜ୍ଞରେ କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣ ମଣି ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ଦିଅ; ଏହା ମୋର ତେଜ କମାଇ ଦେଉନାହିଁ, ଏବଂ ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କରୁ।
ଯଥା ଯଶଃ ପ୍ରଜାପତୌ ଯଥାସ୍ମିନ୍ ପରମେଷ୍ଠିନି । ଏଵା ମେ ଵରଣୋ ମଣିଃ କୀର୍ତିଂ ଭୂତିଂ ନି ଯଚ୍ଛତୁ । ତେଜସା ମା ସମୁକ୍ଷତୁ ଯଶସା ସମନକ୍ତୁ ମା
ଯେପରି ପ୍ରଜାପତି ଓ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାୟକରେ କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣ ମଣି ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ଦିଅ; ଏହା ମୋର ତେଜ କମାଇ ଦେଉନାହିଁ, ଏବଂ ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କରୁ।
ଯଥା ଦେଵେଷ୍ଵମୃତଂ ଯଥୈଷୁ ସତ୍ଯମାହିତମ୍ । ଏଵା ମେ ଵରଣୋ ମଣିଃ କୀର୍ତିଂ ଭୂତିଂ ନି ଯଚ୍ଛତୁ । ତେଜସା ମା ସମୁକ୍ଷତୁ ଯଶସା ସମନକ୍ତୁ ମା
ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତ ଅଛି, ଏବଂ ସତ୍ୟ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି, ସେପରି ଏହି ରକ୍ଷାର ମଣି ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଉ। ଏହା ମୋତେ ତେଜ ଦେଉ, ଏବଂ ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କରୁ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଥମୋ ରଥୋ ଦେଵାନାମପରୋ ରଥୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ତୃତୀଯ ଇତ୍। ଅହୀନାମପମା ରଥ ସ୍ଥାନୁମାରଦଥାର୍ଷତ୍
ପ୍ରଥମ ରଥ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେବତାମାନଙ୍କର, ତୃତୀୟ ରଥ ବରୁଣଙ୍କର। ସବୁଠାରୁ ତଳ ରଥ ସର୍ପମାନଙ୍କର, ଏବଂ ନିଶ୍ଚଳ ରଥ ଅରଦଥଙ୍କର।
ଦର୍ଭଃ ଶୋଚିସ୍ତରୂଣକମଶ୍ଵସ୍ଯ ଵାରଃ ପରୁଷସ୍ଯ ଵାରଃ । ରଥସ୍ଯ ବନ୍ଧୁରମ୍
ଦର୍ଭା ଘାସ ହେଉଛି ଅଗ୍ନି, ଗଛ ହେଉଛି ଢାକଣା, ଘୋଡ଼ାର କେଶ ଓ କଠିନ ଅଂଶ ହେଉଛି ଢାକଣା, ରଥର ବନ୍ଧନ ହେଉଛି ଏହାର ସଂଯୋଗ।
ଅଵ ଶ୍ଵେତ ପଦା ଜହି ପୂର୍ଵେଣ ଚାପରେଣ ଚ । ଉଦପ୍ଲୁତମିଵ ଦାର୍ଵହୀନାମରସଂ ଵିଷଂ ଵାରୁଗ୍ରମ୍
ଶ୍ୱେତ ପାଦ ଥିବାକୁ, ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଥିବାକୁ ମାର। ଯେପରି ଦାରୁ ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ସର୍ପମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ବିଷ ନଷ୍ଟ ହେଉ।
ଅରଂଘୁଷୋ ନିମଜ୍ଯୋନ୍ମଜ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍। ଉଦପ୍ଲୁତମିଵ ଦାର୍ଵହୀନାମରସଂ ଵିଷଂ ଵାରୁଗ୍ରମ୍
ଯିଏ ଶବ୍ଦ କରେନାହିଁ, ସେ ଡୁବି ଓ ଉଠି ଆଉଥରେ କହିଲେ; ଯେପରି ଦାରୁ ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ସର୍ପମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ବିଷ ନଷ୍ଟ ହେଉ।
ପୈଦ୍ଵୋ ହନ୍ତି କସର୍ଣୀଲଂ ପୈଦ୍ଵଃ ଶ୍ଵିତ୍ରମୁତାସିତମ୍ । ପୈଦ୍ଵୋ ରଥର୍ଵ୍ଯାଃ ଶିରଃ ସଂ ବିଭେଦ ପୃଦାକ୍ଵାଃ
ପୈଦ୍ୱ ଖରା କଳାକୁ ମାରେ, ପୈଦ୍ୱ ଧଳା ଓ ଧୂସରକୁ ମାରେ; ପୈଦ୍ୱ ରଥର ଯୋକ ମୁଣ୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଉଛି, ବିଷକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା।
ପୈଦ୍ଵ ପ୍ରେହି ପ୍ରଥମୋଽନୁ ତ୍ଵା ଵଯମେମସି । ଅହୀନ୍ ଵ୍ଯସ୍ଯତାତ୍ପଥୋ ଯେନ ସ୍ମା ଵଯମେମସି
ପୈଦ୍ୱ, ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଯାଅ, ଆମେ ତୁମ ପଛରେ ଯାଉଛୁ। ଯେପଥରେ ଆମେ ଯାଉଛୁ, ସେପଥରୁ ସର୍ପମାନେ ଦୂରେଇଯାଉ।
ଇଦଂ ପୈଦ୍ଵୋ ଅଜାଯତେଦମସ୍ଯ ପରାଯଣମ୍ । ଇମାନ୍ଯର୍ଵତଃ ପଦାହିଘ୍ନ୍ଯୋ ଵାଜିନୀଵତଃ
ଏହି ପୈଦ୍ୱ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଏହା ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ଅଞ୍ଚଳ। ଏହି ହେଉଛି ଘୋଡ଼ାର ପଦଚିହ୍ନ, ସର୍ପନାଶକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ସଂଯତଂ ନ ଵି ଷ୍ପରଦ୍ଵ୍ଯାତ୍ତଂ ନ ସଂ ଯମତ୍। ଅସ୍ମିନ୍ କ୍ଷେତ୍ରେ ଦ୍ଵାଵହୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଚ ପୁମାଂଶ୍ଚ ତାଵୁଭାଵରସା
ଯାହା ବନ୍ଧାଯାଇଛି, ତାହା ଭାଙ୍ଗେନାହିଁ; ଯାହା ଖୋଲା, ତାହା ଏକତ୍ର ହୁଏନାହିଁ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇଟି ସର୍ପ ଅଛନ୍ତି, ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ, ଦୁହେଁ ବିଷାକ୍ତ।
ଅରସାସ ଇହାହଯୋ ଯେ ଅନ୍ତି ଯେ ଚ ଦୂରକେ । ଘନେନ ହନ୍ମି ଵୃଶ୍ଚିକମହିଂ ଦଣ୍ଡେନାଗତମ୍
ଏଠାରେ ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପମାନେ ଅଛନ୍ତି, କିଏ ନିକଟରେ ଓ କିଏ ଦୂରରେ। ମୁଁ ଗଡ଼ିଏ ଦ୍ୱାରା ବିଛା, ସର୍ପ ଓ ଦଣ୍ଡ ନେଇ ଆସୁଥିବାକୁ ମାରୁଛି।
ଅଘାଶ୍ଵସ୍ଯେଦଂ ଭେଷଜମୁଭଯୋ ସ୍ଵଜସ୍ଯ ଚ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମେଽହିମଘାଯନ୍ତମହିଂ ପୈଦ୍ଵୋ ଅରନ୍ଧଯତ୍
ଏହା ଦୁଷ୍ଟ ସର୍ପ ପାଇଁ ଔଷଧ, ଦେଶୀ ଓ ବିଦେଶୀ ଦୁହେଁ ପାଇଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ମୋ ପାଇଁ ସର୍ପକୁ ଶକ୍ତିହୀନ କରିଦେଲେ, ପୈଦ୍ୱ ଏହାକୁ ଅକ୍ଷତ କରିଦେଲେ।
{୧୦} ପୈଦ୍ଵସ୍ଯ ମନ୍ମହେ ଵଯଂ ସ୍ଥିରସ୍ଯ ସ୍ଥିରଧାମ୍ନଃ । ଇମେ ପଶ୍ଚା ପୃଦାକଵଃ ପ୍ରଦୀଧ୍ଯତ ଆସତେ
ଆମେ ଦୃଢ଼ ଓ ଅଚଳ ନିବାସରେ ଥିବା ପୈଦ୍ୱଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁ। ଏହି ବିଷାକ୍ତ ନାଶକମାନେ ପଛରେ ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି।
ନଷ୍ଟାସଵୋ ନଷ୍ଟଵିଷା ହତା ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ଵଜ୍ରିଣା । ଜଘାନେନ୍ଦ୍ରୋ ଜଘ୍ନିମା ଵଯମ୍
ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଓ ବିଷ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ହତ। ଇନ୍ଦ୍ର ମାରିଛନ୍ତି, ଆମେ ମଧ୍ୟ ମାରିଛୁ।
ହତାସ୍ତିରଶ୍ଚିରାଜଯୋ ନିପିଷ୍ଟାସଃ ପୃଦାକଵଃ । ଦର୍ଵିଂ କରିକ୍ରତଂ ଶ୍ଵିତ୍ରଂ ଦର୍ଭେଷ୍ଵସିତଂ ଜହି
ଦୀର୍ଘାୟୁ ବିଷାକ୍ତମାନେ ହତ, ନାଶକମାନେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା କଳାକୁ, ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଧଳାକୁ ମାର।
କୈରାତିକା କୁମାରିକା ସକା ଖନତି ଭେଷଜମ୍ । ହିରଣ୍ଯଯୀଭିରଭ୍ରିଭିର୍ଗିରୀନାମୁପ ସାନୁଷୁ
କିରାତ ଝିଅ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗିନୀମାନେ ସହିତ ସୁନାର କଉଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ଔଷଧ ଖୋଦେ।
ଆଯମଗନ୍ ଯୁଵା ଭିଷକ୍ପୃଶ୍ନିହାପରାଜିତଃ । ସ ଵୈ ସ୍ଵଜସ୍ଯ ଜମ୍ଭନ ଉଭଯୋର୍ଵୃଶ୍ଚିକସ୍ଯ ଚ
ଯୁବକ ଚିକିତ୍ସକ, ଚିହ୍ନିତ ଓ ଅଜୟ, ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ଦେଶୀ, ବିଦେଶୀ ଓ ଦୁଇଟି ବିଛାକୁ ଅଚଳ କରିଦେଉଛନ୍ତି।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମେଽହିମରନ୍ଧଯନ୍ ମିତ୍ରଶ୍ଚ ଵରୁଣଶ୍ଚ । ଵାତାପର୍ଜନ୍ଯୋଭା
ଇନ୍ଦ୍ର ମୋ ପାଇଁ ସର୍ପକୁ ଅଶକ୍ତ କରିଦେଲେ, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ବାୟୁ ଓ ପର୍ଜ୍ୟନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି କାମ କଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମେଽହିମରନ୍ଧଯତ୍ପୃଦାକୁଂ ଚ ପୃଦାକ୍ଵମ୍ । ସ୍ଵଜଂ ତିରଶ୍ଚିରାଜିଂ କସର୍ଣୀଲଂ ଦଶୋନସିମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ମୋ ପାଇଁ ସର୍ପ ଓ ନାଶକକୁ ଅଶକ୍ତ କରିଦେଲେ; ଦେଶୀ, ବିଷାକ୍ତ, କଳା ଓ ଦଶମୁଖୀକୁ ମଧ୍ୟ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଜଘାନ ପ୍ରଥମଂ ଜନିତାରମହେ ତଵ । ତେଷାମୁ ତୃହ୍ଯମାଣାନାଂ କଃ ସ୍ଵିତ୍ତେଷାମସଦ୍ରସଃ
ଇନ୍ଦ୍ରେ ଆଦି ପ୍ରଥମ ଜନକଙ୍କୁ ବିଜୟ କଲେ। ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତିଆରି ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସତ୍ତ୍ୱ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, କିଏ ସେଇ ରସ ବିହୀନ ଥିଲେ?
ସଂ ହି ଶୀର୍ଷାଣ୍ଯଗ୍ରଭଂ ପୌଞ୍ଜିଷ୍ଠ ଇଵ କର୍ଵରମ୍ । ସିନ୍ଧୋର୍ମଧ୍ଯଂ ପରେତ୍ଯ ଵ୍ଯନିଜମହେର୍ଵିଷମ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଏକଠା କରି ଧରିଥିଲେ, ଯେପରି ଗଛର ଫଳ ଗୁଛି ହୋଇଥାଏ। ନଦୀର ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ନାଗର ବିଷକୁ ବାହାର କରିଦେଲେ।