କର୍ଣାଭ୍ଯାଂ ତେ କଙ୍କୂଷେଭ୍ଯଃ କର୍ଣଶୂଲଂ ଵିସଲ୍ପକମ୍ । ସର୍ଵଂ ଶୀର୍ଷନ୍ଯଂ ତେ ରୋଗଂ ବହିର୍ନିର୍ମନ୍ତ୍ରଯାମହେ
ତୁମର କାନ ଓ କାନର ଦ୍ୱାରରୁ ଯେ ଭୟଙ୍କର କାନ ବେଥା ହୁଏ—ମୁଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ଆମେ ବାହାର କରୁଛୁ ।
ଯସ୍ଯ ହେତୋଃ ପ୍ରଚ୍ଯଵତେ ଯକ୍ଷ୍ମଃ କର୍ଣତୋ ଆସ୍ଯତଃ । ସର୍ଵଂ ଶୀର୍ଷନ୍ଯଂ ତେ ରୋଗଂ ବହିର୍ନିର୍ମନ୍ତ୍ରଯାମହେ
ଯେ କାରଣରୁ କାନ କିମ୍ବା ମୁଁହରୁ ଶୋଷଣ ଦୂର ହୁଏ—ମୁଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ଆମେ ବାହାର କରୁଛୁ ।
ଯଃ କୃଣୋତି ପ୍ରମୋତମନ୍ଧଂ କୃଣୋତି ପୂରୁଷମ୍ । ସର୍ଵଂ ଶୀର୍ଷନ୍ଯଂ ତେ ରୋଗଂ ବହିର୍ନିର୍ମନ୍ତ୍ରଯାମହେ
ଯେ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରସ୍ରାବ ଦେଇଥାଏ, ଯେ ଲୋକକୁ ଅନ୍ଧା କରିଦିଏ—ମୁଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ଆମେ ବାହାର କରୁଛୁ ।
ଅଙ୍ଗଭେଦମଙ୍ଗଜ୍ଵରଂ ଵିଶ୍ଵାଙ୍ଗ୍ଯଂ ଵିସଲ୍ପକମ୍ । ସର୍ଵଂ ଶୀର୍ଷନ୍ଯଂ ତେ ରୋଗଂ ବହିର୍ନିର୍ମନ୍ତ୍ରଯାମହେ
ଅଙ୍ଗ ବେଥା, ଅଙ୍ଗ ଜ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗର ବେଥା, ଭୟଙ୍କର ବେଥା—ମୁଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ଆମେ ବାହାର କରୁଛୁ ।
ଯସ୍ଯ ଭୀମଃ ପ୍ରତୀକାଶ ଉଦ୍ଵେପଯତି ପୂରୁଷମ୍ । ତକ୍ମାନଂ ଵିଶ୍ଵଶାରଦଂ ବହିର୍ନିର୍ମନ୍ତ୍ରଯାମହେ
ଯେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାରେ ଲୋକକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦିଏ—ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଜ୍ୱରକୁ ଆମେ ବାହାର କରୁଛୁ ।
ଯ ଊରୂ ଅନୁସର୍ପତ୍ଯଥୋ ଏତି ଗଵୀନିକେ । ଯକ୍ଷ୍ମଂ ତେ ଅନ୍ତରଙ୍ଗେଭ୍ଯୋ ବହିର୍ନିର୍ମନ୍ତ୍ରଯାମହେ
ଯେ ଉରୁ ଉପରେ ଚାଲି ଗୋପୁଟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ—ତୁମର ଅନ୍ତର ଅଙ୍ଗରୁ ଶୋଷଣକୁ ଆମେ ବାହାର କରୁଛୁ ।
ଯଦି କାମାଦପକାମାଦ୍ଧୃଦଯାଜ୍ଜାଯତେ ପରି । ହୃଦୋ ବଲାସମଙ୍ଗେଭ୍ଯୋ ବହିର୍ନିର୍ମନ୍ତ୍ରଯାମହେ
ଯଦି ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ଅନିଚ୍ଛାରୁ ହୃଦୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ହୃଦୟ ଓ ଅଙ୍ଗର ସମସ୍ତ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଆମେ ବାହାର କରୁଛୁ ।
ହରିମାଣଂ ତେ ଅଙ୍ଗେଭ୍ଯୋଽପ୍ଵାମନ୍ତରୋଦରାତ୍। ଯକ୍ଷ୍ମୋଧାମନ୍ତରାତ୍ମନୋ ବହିର୍ନିର୍ମନ୍ତ୍ରଯାମହେ
ତୁମର ଅଙ୍ଗ, ଜଳ ଓ ଗଭୀର ଉଦରରୁ ହଳଦିଆ ରୋଗ—ତୁମର ଅନ୍ତର ଆତ୍ମାରୁ ଶୋଷଣକୁ ଆମେ ବାହାର କରୁଛୁ ।
ଆସୋ ବଲାସୋ ଭଵତୁ ମୂତ୍ରଂ ଭଵତ୍ଵାମଯତ୍। ଯକ୍ଷ୍ମାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଵିଷଂ ନିରଵୋଚମହଂ ତ୍ଵତ୍
ଦୁର୍ବଳତା ମୂତ୍ର ହେଉ, ରୋଗ ମୂତ୍ର ହେଉ; ଆମେ ତୁମରୁ ସମସ୍ତ ଶୋଷଣର ବିଷକୁ ବାହାର କରିଦେଲି ।
{୨୨} ବହିର୍ବିଲଂ ନିର୍ଦ୍ରଵତୁ କାହାବାହଂ ତଵୋଦରାତ୍। ଯକ୍ଷ୍ମାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଵିଷଂ ନିରଵୋଚମହଂ ତ୍ଵତ୍
ତୁମର ଉଦରର କାହି ଓ ବେଥା ବାହାର ବିଲରେ ଝରିଯାଉ; ଆମେ ତୁମରୁ ସମସ୍ତ ଶୋଷଣର ବିଷକୁ ବାହାର କରିଦେଲି ।
ଉଦରାତ୍ତେ କ୍ଲୋମ୍ନୋ ନାଭ୍ଯା ହୃଦଯାଦଧି । ଯକ୍ଷ୍ମାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଵିଷଂ ନିରଵୋଚମହଂ ତ୍ଵତ୍
ତୁମର ଉଦର, ପିତ୍ତଶୟ, ନାଭି ଓ ହୃଦୟ ଉପରୁ—ଆମେ ତୁମରୁ ସମସ୍ତ ଶୋଷଣର ବିଷକୁ ବାହାର କରିଦେଲି ।
ଯାଃ ସୀମାନଂ ଵିରୁଜନ୍ତି ମୂର୍ଧାନଂ ପ୍ରତ୍ଯର୍ଷନୀଃ । ଅହିଂସନ୍ତୀରନାମଯା ନିର୍ଦ୍ରଵନ୍ତୁ ବହିର୍ବିଲମ୍
ଯେଉଁ ରୋଗ ସୀମାନା ଓ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆଘାତ କରେ—ସେ ଅହିଂସା ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ଗୁଡିକ ବାହାର ବିଲରେ ଝରିଯାଉ ।
ଯା ହୃଦଯମୁପର୍ଷନ୍ତ୍ଯନୁତନ୍ଵନ୍ତି କୀକସାଃ । ଅହିଂସନ୍ତୀରନାମଯା ନିର୍ଦ୍ରଵନ୍ତୁ ବହିର୍ବିଲମ୍
ଯେଉଁ ରୋଗ ହୃଦୟକୁ ଆଘାତ କରେ, ଦେହରେ ବିସ୍ତାର କରେ, ଖାସି ଦେଇଥାଏ—ସେ ଅହିଂସା ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ଗୁଡିକ ବାହାର ବିଲରେ ଝରିଯାଉ ।
ଯାଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଉପର୍ଷନ୍ତ୍ଯନୁନିକ୍ଷନ୍ତି ପୃଷ୍ଟୀଃ । ଅହିଂସନ୍ତୀରନାମଯା ନିର୍ଦ୍ରଵନ୍ତୁ ବହିର୍ବିଲମ୍
ଯେଉଁ ରୋଗ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଆଘାତ କରେ, ପିଠିକୁ ଭେଦି ଯାଏ—ସେ ଅହିଂସା ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ଗୁଡିକ ବାହାର ବିଲରେ ଝରିଯାଉ ।
ଯାସ୍ତିରଶ୍ଚୀଃ ଉପର୍ଷନ୍ତ୍ଯର୍ଷଣୀର୍ଵକ୍ଷଣାସୁ ତେ । ଅହିଂସନ୍ତୀରନାମଯା ନିର୍ଦ୍ରଵନ୍ତୁ ବହିର୍ବିଲମ୍
ଯେଉଁ ରୋଗ ତିର୍ଯ୍ୟକ ଭାବରେ ଆଘାତ କରେ, ତୁମର ପାର୍ଶ୍ୱର ସୀମାନାକୁ ଭେଦି ଯାଏ—ସେ ଅହିଂସା ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ଗୁଡିକ ବାହାର ବିଲରେ ଝରିଯାଉ ।
ଯା ଗୁଦା ଅନୁସର୍ପନ୍ତ୍ଯାନ୍ତ୍ରାଣି ମୋହଯନ୍ତି ଚ । ଅହିଂସନ୍ତୀରନାମଯା ନିର୍ଦ୍ରଵନ୍ତୁ ବହିର୍ବିଲମ୍
ଯେଉଁ ରୋଗ ଗୁଦ ଭିତରେ ଚାଲି ଆନ୍ତ୍ରକୁ ଅସ୍ଥିର କରେ—ସେ ଅହିଂସା ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ଗୁଡିକ ବାହାର ବିଲରେ ଝରିଯାଉ ।
ଯା ମଜ୍ଜ୍ଞୋ ନିର୍ଧଯନ୍ତି ପରୂଂଷି ଵିରୁଜନ୍ତି ଚ । ଅହିଂସନ୍ତୀରନାମଯା ନିର୍ଦ୍ରଵନ୍ତୁ ବହିର୍ବିଲମ୍
ଯେଉଁ ମୁସଳଗୁଡ଼ିକ ଚିରି ଭାଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କାହାକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉନାହାନ୍ତି ଏବଂ ରୋଗ ରହିତ, ସେମାନେ ରୋଗକୁ ତାହାର ଲୁଚିଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ବାହାରକୁ ହଁଡାଇଦିଅନ୍ତୁ।
ଯେ ଅଙ୍ଗାନି ମଦଯନ୍ତି ଯକ୍ଷ୍ମାସୋ ରୋପଣାସ୍ତଵ । ଯକ୍ଷ୍ମାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଵିଷଂ ନିରଵୋଚମହଂ ତ୍ଵତ୍
ଯେଉଁ ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ଦେହର ଅଙ୍ଗକୁ କ୍ଷତି କରେ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ହେ ରୋପଣା, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ରୋଗର ବିଷକୁ ତୁମଠାରୁ ଦୂର କରିଦେଉଛି।
ଵିସଲ୍ପସ୍ଯ ଵିଦ୍ରଧସ୍ଯ ଵାତୀକାରସ୍ଯ ଵାଲଜେଃ । ଯକ୍ଷ୍ମାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଵିଷଂ ନିରଵୋଚମହଂ ତ୍ଵତ୍
ଘାଉ, ଫୋଡ଼ା, ବାତ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଅସୁସ୍ଥତା ଏବଂ କେଶ ରୋଗ—ଏହି ସମସ୍ତ ରୋଗର ବିଷକୁ ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଦୂର କରିଦେଉଛି।
ପାଦାଭ୍ଯାଂ ତେ ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ଶ୍ରୋଣିଭ୍ଯାଂ ପରି ଭଂସସଃ । ଅନୂକାଦର୍ଷଣୀରୁଷ୍ଣିହାଭ୍ଯଃ ଶୀର୍ଷ୍ଣୋ ରୋଗମନୀନଶମ୍
ତୁମ ଚରଣ, ହାଠ, କଟି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼, ଦୁଃଖ ଏବଂ ଜଳନା ଯେଉଁଠାରୁ ଆସେ, ମୁଣ୍ଡର ରୋଗ ଏବଂ ଅଙ୍ଗର ଯନ୍ତ୍ରଣା ସେଠାରୁ ନଶ୍ୱ ହେଉ।
ସଂ ତେ ଶୀର୍ଷ୍ଣଃ କପାଲାନି ହୃଦଯସ୍ଯ ଚ ଯୋ ଵିଧୁଃ । ଉଦ୍ଯନ୍ନ୍ ଆଦିତ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ ଶୀର୍ଷ୍ଣୋ ରୋଗମନୀନଶୋଽଙ୍ଗଭେଦମଶୀଶମଃ
ମୁଣ୍ଡର ହାଡ଼ ଏବଂ ହୃଦୟର ଅସ୍ଥିରତା ସହିତ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଯେପରି ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରେ, ସେପରି ମୁଣ୍ଡର ରୋଗ ଏବଂ ଅଙ୍ଗର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହେଉ।
ଅସ୍ଯ ଵାମସ୍ଯ ପଲିତସ୍ଯ ହୋତୁସ୍ତସ୍ଯ ଭ୍ରାତା ମଧ୍ଯମୋ ଅସ୍ତ୍ଯଶ୍ନଃ ।9.14 ତୃତୀଯୋ ଭ୍ରାତା ଘୃତପୃଷ୍ଠୋ ଅସ୍ଯାତ୍ରାପଶ୍ଯଂ ଵିଶ୍ପତିଂ ସପ୍ତପୁତ୍ରମ୍
ଏହି ବାମ ଓ ପକ୍କା କେଶ ଥିବା, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ମଧ୍ୟମ ଭାଇ ଖାଇଥାଏ, ତୃତୀୟ ଭାଇ ଘିଅ ଲଗାଇଥାଏ। ଏଠି ମୁଁ ସପ୍ତପୁତ୍ର ବିଶ୍ପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି।
ସପ୍ତ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ରଥମେକଚକ୍ରମେକୋ ଅଶ୍ଵୋ ଵହତି ସପ୍ତନାମା । ତ୍ରିନାଭି ଚକ୍ରମଜରମନର୍ଵଂ ଯତ୍ରେମା ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାଧି ତସ୍ଥୁଃ
ସାତ ଜଣେ ଏକ ଚକ୍ର ଥିବା ରଥକୁ ଯୋଡ଼ନ୍ତି; ଏକ ଘୋଡ଼ା, ଯାହାର ନାମ ସାତ, ଏହାକୁ ଟାଣେ। ଚକ୍ରର ତିନିଟି ନାଭି ଅଛି, ଏହା ପୁରୁଣା ହୁଏନାହିଁ ଓ ଭାଙ୍ଗେନାହିଁ, ଏହା ଉପରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଇମଂ ରଥମଧି ଯେ ସପ୍ତ ତସ୍ଥୁଃ ସପ୍ତଚକ୍ରଂ ସପ୍ତ ଵହନ୍ତ୍ଯଶ୍ଵାଃ । ସପ୍ତ ସ୍ଵସାରୋ ଅଭି ସଂ ନଵନ୍ତ ଯତ୍ର ଗଵାଂ ନିହିତା ସପ୍ତ ନାମ
ଏହି ରଥ ଉପରେ ସାତ ଜଣେ ଦଢ଼ିଆଛନ୍ତି; ଏହାର ସାତଟି ଚକ୍ର ଏବଂ ସାତଟି ଘୋଡ଼ା ଟାଣୁଛି। ସାତ ଭଉଣୀ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଗାଈଙ୍କ ସାତଟି ନାମ ରହିଛି।
କୋ ଦଦର୍ଶ ପ୍ରଥମଂ ଜାଯମାନମସ୍ଥନ୍ଵନ୍ତଂ ଯଦନସ୍ଥା ବିଭର୍ତି । ଭୂମ୍ଯା ଅସୁରସୃଗାତ୍ମା କ୍ଵ ସ୍ଵିତ୍କୋ ଵିଦ୍ଵାଂସମୁପ ଗାତ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁମେତତ୍
କିଏ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା, ଅସ୍ଥି ନଥିବା, କିନ୍ତୁ ଅସ୍ଥି ବୋହିଥିବାକୁ ଦେଖିଥିଲା? ପୃଥିବୀର ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କେଉଁଠି? କିଏ ଏହି ଜ୍ଞାନ ନେଇ ପଚାରିବାକୁ ଗଲା?
ଇହ ବ୍ରଵୀତୁ ଯ ଈମଙ୍ଗ ଵେଦାସ୍ଯ ଵାମସ୍ଯ ନିହିତଂ ପଦଂ ଵେଃ । ଶୀର୍ଷ୍ଣଃ କ୍ଷୀରଂ ଦୁହ୍ରତେ ଗାଵୋ ଅସ୍ଯ ଵଵ୍ରିଂ ଵସାନା ଉଦକଂ ପଦାଽପୁଃ
ଏଠି କିଏ କହିପାରିବ, କିଏ ଜାଣେ, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହିଥିବା ସ୍ଥାନ କେଉଁଠି? ଗାଈମାନେ ତାହାର ମୁଣ୍ଡରୁ ଦୁଧ ଧରନ୍ତି; ଆବରଣ ପିନ୍ଧି ତାହାମାନେ ପଦେ ପଦେ ପାଣିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପାକଃ ପୃଛାମି ମନସାଽଵିଜାନନ୍ ଦେଵାନାମେନା ନିହିତା ପଦାନି । ଵତ୍ସେ ବଷ୍କଯେଽଧି ସପ୍ତ ତନ୍ତୂନ୍ ଵି ତତ୍ନିରେ କଵଯ ଓତଵା ଉ
ମୁଁ ମନରେ ପଚାରୁଛି, ଜାଣିନଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠି? ବଛା, ଚିହ୍ନିତ ଗାଈ ଉପରେ, ଋଷିମାନେ ସାତଟି ସୂତା ଟାଣି ତାହାକୁ ବୁନିଥିଲେ।
ଅଚିକିତ୍ଵାଂସ୍ଚିକିତୁଷଶ୍ଚିଦତ୍ର କଵୀନ୍ ପୃଛାମି ଵିଦ୍ଵନୋ ନ ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ଵି ଯସ୍ତସ୍ତମ୍ଭ ଷଟିମା ରଜାଂସ୍ଯଜସ୍ଯ ରୂପେ କିମପି ସ୍ଵିଦେକମ୍
ମୁଁ ଜାଣିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠି ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ଜଣା ଓ ଅଜଣା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି। ଯିଏ ଅଜନ୍ମା ରୂପରେ ଛଅ ଦିଗକୁ ଧାରିଥିଲେ, ସେଇ ଏକଟି କ'ଣ?
ମାତା ପିତରମୃତ ଆ ବଭାଜଽଧୀତ୍ଯଗ୍ରେ ମନସା ସଂ ହି ଜଗ୍ମେ । ସା ବୀଭତ୍ସୁର୍ଗର୍ଭରସା ନିଵିଦ୍ଧା ନମସ୍ଵନ୍ତ ଇଦୁପଵାକମୀଯୁଃ
ମାଆ ଓ ବାପାଙ୍କୁ ଅମୃତ ବଣ୍ଟିଦେଲେ; ପ୍ରଥମେ ସେ ମନରେ ଯୋଗ ଦେଲେ। ସେ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଗର୍ଭର ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯେଉଁମାନେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବାଣୀ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଯୁକ୍ତା ମାତାସିଦ୍ଧୁରି ଦକ୍ଷିଣାଯା ଅତିଷ୍ଠଦ୍ଗର୍ଭୋ ଵୃଜନୀଷ୍ଵନ୍ତଃ । ଅମୀମେଦ୍ଵତ୍ସୋ ଅନୁ ଗାମପଶ୍ଯଦ୍ଵିଶ୍ଵରୂପ୍ଯଂ ତ୍ରିଷୁ ଯୋଗନେଷୁ
ଯୋଜାଯାଇଥିବା ମାଆ ଡାହାଣପଟେ ଦଢ଼ିଆଥିଲେ; ଗର୍ଭ ଗର୍ଭମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଥିଲା। ବଛା ମାପିଲେ, ଗାଈମାନେ ଦେଖିଲେ, ତିନିଟି ଯୋଗରେ ସମସ୍ତ ରୂପ ଦେଖାଗଲା।