ଆହଂ ଖିଦାମି ତେ ମନୋ ରାଜାଶ୍ଵଃ ପୃଷ୍ଟ୍ଯାମିଵ । ରେଷ୍ମଛିନ୍ନଂ ଯଥା ତୃଣଂ ମଯି ତେ ଵେଷ୍ଟତାଂ ମନଃ
ମୁଁ ତୁମର ମନକୁ ମୋ ସହିତ ଆଣୁଛି, ରାଜା ଘୋଡ଼ା ଯୋକରେ ଲଗିଥିବା ଭଳି; ଯେପରି ତୃଣ ଏକଠା ହୋଇ ବାନ୍ଧାଯାଏ, ସେପରି ତୁମର ମନ ମୋ ସହିତ ବାନ୍ଧାଯାଉ।
ଆଞ୍ଜନସ୍ଯ ମଦୁଘସ୍ଯ କୁଷ୍ଠସ୍ଯ ନଲଦସ୍ଯ ଚ । ତୁରୋ ଭଗସ୍ଯ ହସ୍ତାଭ୍ଯାମନୁରୋଧନମୁଦ୍ଭରେ
ଅଞ୍ଜନ, ମଧୁ, କୁଷ୍ଟ, ନଳଦା ଦେଇ, ମୁଁ ଭାଗର ଅନୁଗ୍ରହ ଦୁଇ ହାତରେ ଆଣୁଛି।
ସଂଦାନଂ ଵୋ ବୃହସ୍ପତିଃ ସଂଦାନଂ ସଵିତା କରତ୍। ସଂଦାନଂ ମିତ୍ରୋ ଅର୍ଯମା ସଂଦାନଂ ଭଗୋ ଅଶ୍ଵିନା
ବୃହସ୍ପତି ତୁମମାନେଂକୁ ଏକତ୍ର କରୁନ୍ତୁ, ସବିତା ତୁମମାନେଂକୁ ଏକତ୍ର କରୁନ୍ତୁ, ମିତ୍ର ଓ ଅର୍ଯ୍ୟମା ତୁମମାନେଂକୁ ଏକତ୍ର କରୁନ୍ତୁ, ଭଗ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ତୁମମାନେଂକୁ ଏକତ୍ର କରୁନ୍ତୁ।
ସଂ ପରମାନ୍ତ୍ସମଵମାନ୍ ଅଥୋ ସଂ ଦ୍ଯାମି ମଧ୍ଯମାନ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତାନ୍ ପର୍ଯହାର୍ଦାମ୍ନା ତାନ୍ ଅଗ୍ନେ ସଂ ଦ୍ଯା ତ୍ଵମ୍
ଉଚ୍ଚ, ନିମ୍ନ ଓ ମଧ୍ୟମ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଘେରିଛନ୍ତି—ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କର।
ଅମୀ ଯେ ଯୁଧମାଯନ୍ତି କେତୂନ୍ କୃତ୍ଵାନୀକଶଃ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତାନ୍ ପର୍ଯହାର୍ଦାମ୍ନ ତାନ୍ ଅଗ୍ନେ ସଂ ଦ୍ଯା ତ୍ଵମ୍
ଯେମାନେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପତାକା ଆଗରେ ଉଠାଇଛନ୍ତି—ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଘେରିଛନ୍ତି—ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କର।
ଆଦାନେନ ସଂଦାନେନାମିତ୍ରାନ୍ ଆ ଦ୍ଯାମସି । ଅପାନା ଯେ ଚୈଷାଂ ପ୍ରାଣା ଅସୁନାସୂନ୍ତ୍ସମଛିଦନ୍
ଧରିବା ଓ ବାନ୍ଧିବା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନେଂକୁ ବଶ କରୁଛୁ। ଯେଉଁମାନେଂକର ପ୍ରାଣ ଓ ଶ୍ୱାସ ବାହାରୁଛି, ସେମାନେ ଅଚେତନ ହେଉନ୍ତୁ।
ଇଦମାଦାନମକରଂ ତପସେନ୍ଦ୍ରେଣ ସଂଶିତମ୍ । ଅମିତ୍ରା ଯେଽତ୍ର ନଃ ସନ୍ତି ତାନ୍ ଅଗ୍ନ ଆ ଦ୍ଯା ତ୍ଵମ୍
ଏହି ଧରିବାକୁ ମୁଁ ତପସ୍ୟା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ କରିଛି। ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଆମର ଶତ୍ରୁ, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସେମାନେଂକୁ ବଶ କର।
ଐନାନ୍ ଦ୍ଯତାମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ସୋମୋ ରାଜା ଚ ମେଦିନୌ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମରୁତ୍ଵାନ୍ ଆଦାନମମିତ୍ରେଭ୍ଯଃ କୃଣୋତୁ ନଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ସୋମ ଓ ପୃଥିବୀର ରାଜା ସେମାନେଂକୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତୁ। ମାରୁତମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁମାନେଂକର ସମ୍ପତ୍ତି ନେଇ ଯାଉନ୍ତୁ।
ଯଥା ମନୋ ମନସ୍କେତୈଃ ପରାପତତ୍ଯାଶୁମତ୍। ଏଵା ତ୍ଵଂ କାସେ ପ୍ର ପତ ମନସୋଽନୁ ପ୍ରଵାଯ୍ଯମ୍
ଯେପରି ମନ ଏହି ଚିନ୍ତା ଓ ଇଚ୍ଛା ସହିତ ଦୂରକୁ ଉଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ହେ କାଶ, ତୁମେ ମନର ପଥ ଅନୁସରି ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଅ।
ଯଥା ବାଣଃ ସୁସଂଶିତଃ ପରାପତତ୍ଯାଶୁମତ୍। ଏଵା ତ୍ଵଂ କାସେ ପ୍ର ପତ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅନୁ ସଂଵତମ୍
ଯେପରି ଭଲ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ତୀର ଦୂରକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯାଏ, ସେପରି ହେ କାଶ, ତୁମେ ପୃଥିବୀର ପଥ ଅନୁସରି ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଅ।
ଯଥା ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମଯଃ ପରାପତନ୍ତ୍ଯାଶୁମତ୍। ଏଵା ତ୍ଵଂ କାସେ ପ୍ର ପତ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯାନୁ ଵିକ୍ଷରମ୍
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଦୂରକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ସେପରି ହେ କାଶ, ତୁମେ ସମୁଦ୍ରର ପ୍ରବାହ ଅନୁସରି ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଅ।
ଆଯନେ ତେ ପରାଯଣେ ଦୂର୍ଵା ରୋହନ୍ତୁ ପୁଷ୍ପିଣୀଃ । ଉତ୍ସୋ ଵା ତତ୍ର ଜାଯତାଂ ହ୍ରଦୋ ଵା ପୁଣ୍ଡରୀକଵାନ୍
ତୁମ ଯାତ୍ରା ଓ ଫେରାବେଳେ ଫୁଲ ଧରିଥିବା ଦୁର୍ବା ଘାସ ଉଗୁଅ। ସେଠାରେ ଏକ ଝରଣା ବା କମଳ ଭରିଥିବା ପୋଖରୀ ହେଉ।
ଅପାମିଦଂ ନ୍ଯଯନଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍ । ମଧ୍ଯେ ହ୍ରଦସ୍ଯ ନୋ ଗୃହାଃ ପରାଚୀନା ମୁଖା କୃଧି
ଏହା ଜଳର ଅବତରଣ, ସମୁଦ୍ରର ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ। ହ୍ରଦର ମଧ୍ୟରେ ଆମର ଘର, ସେମାନେ ଆମଠାରୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ରହୁନ୍ତୁ।
ହିମସ୍ଯ ତ୍ଵା ଜରାଯୁଣା ଶାଲେ ପରି ଵ୍ଯଯାମସି । ଶୀତହ୍ରଦା ହି ନୋ ଭୁଵୋଽଗ୍ନିଷ୍କୃଣୋତୁ ଭେଷଜମ୍
ହିମର ପତଳି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ଧାନ ଖେତକୁ ଘେରିବାକୁ ଦେଉଛୁ। ଆମ ଭୂମି ଶୀତଳ ହ୍ରଦର ଭଳି—ଅଗ୍ନି ତାହାର ଔଷଧ ତିଆରି କରନ୍ତୁ।
ଵିଶ୍ଵଜିତ୍ତ୍ରାଯମାଣାଯୈ ମା ପରି ଦେହି । ତ୍ରାଯମାଣେ ଦ୍ଵିପାଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ନୋ ରକ୍ଷ ଚତୁଷ୍ପାଦ୍ ଯଚ୍ଚ ନଃ ସ୍ଵମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତି ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଯିଏ, ତାଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି ଦିଅନି। ତାଙ୍କର ରକ୍ଷାରେ, ଆମ ସମସ୍ତ ଦୁଇପା ଓ ଚାରିପା ଜୀବ ଓ ଯାହା କିଛି ଆମର, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରକ୍ଷା କର।
ତ୍ରାଯମାଣେ ଵିଶ୍ଵଜିତେ ମା ପରି ଦେହି । ଵିଶ୍ଵଜିଦ୍ଦ୍ଵିପାଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ନୋ ରକ୍ଷ ଚତୁଷ୍ପାଡ୍ଯଚ୍ଚ ନଃ ସ୍ଵମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତି ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି ଦିଅନି। ତାଙ୍କର ବିଜୟରେ, ଆମ ସମସ୍ତ ଦୁଇପା ଓ ଚାରିପା ଜୀବ ଓ ଯାହା କିଛି ଆମର, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଵିଶ୍ଵଜିତ୍କଲ୍ଯାଣ୍ଯୈ ମା ପରି ଦେହି । କଲ୍ଯାଣି ଦ୍ଵିପାଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ନୋ ରକ୍ଷ ଚତୁଷ୍ପାଦ୍ ଯଚ୍ଚ ନଃ ସ୍ଵମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତି ଶୁଭ ଦେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି ଦିଅନି। ତାଙ୍କର ଶୁଭତାରେ, ଆମ ସମସ୍ତ ଦୁଇପା ଓ ଚାରିପା ଜୀବ ଓ ଯାହା କିଛି ଆମର, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରକ୍ଷା କର।
କଲ୍ଯାଣି ସର୍ଵଵିଦେ ମା ପରି ଦେହି । ସର୍ଵଵିଦ୍ଦ୍ଵିପାଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ନୋ ରକ୍ଷ ଚତୁଷ୍ପାଦ୍ ଯଚ୍ଚ ନଃ ସ୍ଵମ୍
ସମସ୍ତକୁ ଜାଣି ଶୁଭ ଦେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି ଦିଅନି। ତାଙ୍କର ସବୁଜଣାରେ, ଆମ ସମସ୍ତ ଦୁଇପା ଓ ଚାରିପା ଜୀବ ଓ ଯାହା କିଛି ଆମର, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରକ୍ଷା କର।
ତ୍ଵଂ ନୋ ମେଧେ ପ୍ରଥମା ଗୋଭିରଶ୍ଵେଭିରା ଗହି । ତ୍ଵଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିସ୍ତ୍ଵଂ ନୋ ଅସି ଯଜ୍ଞିଯା
ହେ ମେଧା, ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଗାଁ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ। ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସହିତ ଅଛ, ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ବଳିଦାନ ଯୋଗ୍ୟ।
ମେଧାମହଂ ପ୍ରଥମାଂ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଵତୀଂ ବ୍ରହ୍ମଜୂତାମୃଷିଷ୍ଟୁତାମ୍ । ପ୍ରପୀତାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଭିର୍ଦେଵାନାମଵସେ ହୁଵେ
ମୁଁ ପ୍ରଥମ ମେଧାଙ୍କୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରେରିତ, ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ସମ୍ମାନିତ, ଦେବତାମାନେଂକର ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକୁଛି।
ଯାଂ ମେଧାମୃଭଵୋ ଵିଦୁର୍ଯାଂ ମେଧାମସୁରା ଵିଦୁଃ । ଋଷଯୋ ଭଦ୍ରାଂ ମେଧାଂ ଯାଂ ଵିଦୁସ୍ତାଂ ମଯ୍ଯା ଵେଶଯାମସି
ଯେ ଜ୍ଞାନକୁ ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେଇ ଶୁଭ ଜ୍ଞାନଟି ଆମ ମନରେ ବସିଯାଉ।
ଯାମୃଷଯୋ ଭୂତକୃତୋ ମେଧାଂ ମେଧାଵିନୋ ଵିଦୁଃ । ତଯା ମାମଦ୍ଯ ମେଧଯାଗ୍ନେ ମେଧାଵିନଂ କୃଣୁ
ଯେ ଜ୍ଞାନକୁ ଜଣେ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଋଷି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ହେ ଅଗ୍ନି, ସେଇ ଜ୍ଞାନରେ ଆଜି ମୋତେ ଜ୍ଞାନୀ କର।
ମେଧାଂ ସାଯଂ ମେଧାଂ ପ୍ରାତର୍ମେଧାଂ ମଧ୍ଯନ୍ଦିନଂ ପରି । ମେଧାଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିର୍ଵଚସା ଵେଶଯାମହେ
ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଭାତରେ ଜ୍ଞାନ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଜ୍ଞାନ—ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଓ ମଧୁର କଥାରେ ଆମେ ଜ୍ଞାନକୁ ଆତ୍ମସାତ କରିବା।
ପିପ୍ପଲୀ କ୍ଷିପ୍ତଭେଷଜ୍ଯୁତାତିଵିଦ୍ଧଭେଷଜୀ । ତାଂ ଦେଵାଃ ସମକଲ୍ପଯନ୍ନ୍ ଇଯଂ ଜୀଵିତଵା ଅଲମ୍
ଯେ ଲଂବା ମରିଚ, ଯାହାର ଔଷଧ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହାର ଗୁଣ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି, ଏହାକୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି; ଏହି ଜୀବନ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ।
ପିପ୍ପଲ୍ଯଃ ସମଵଦନ୍ତାଯତୀର୍ଜନନାଦଧି । ଯଂ ଜୀଵମଶ୍ନଵାମହୈ ନ ସ ରିଷ୍ଯାତି ପୂରୁଷଃ
ଏହି ଲଂବା ମରିଚମାନେ, ଏକାଠି କଥାହୁଏ, ଜନ୍ମର ଆରମ୍ଭରେ ରଖାଯାଇଛି; ଯିଏ ଏହି ଜୀବନଦାୟିନୀକୁ ଭୋଗ କରେ, ସେ ପୁରୁଷ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ।
ଅସୁରାସ୍ତ୍ଵା ନ୍ଯଖନନ୍ ଦେଵାସ୍ତ୍ଵୋଦଵପନ୍ ପୁନଃ । ଵାତୀକୃତସ୍ଯ ଭେଷଜୀମଥୋ କ୍ଷିପ୍ତସ୍ଯ ଭେଷଜୀମ୍
ଅସୁରମାନେ ତୁମକୁ ମାଟି ତଳେ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ପୁଣି ତୁମକୁ ଉଠେଇଲେ—ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ରୋଗର ଔଷଧ, ତଳେ ପଡ଼ିଥିବା ରୋଗର ଔଷଧ।
ପ୍ରତ୍ନୋ ହି କମୀଡ୍ଯୋ ଅଧ୍ଵରେଷୁ ସନାଚ୍ଚ ହୋତା ନଵ୍ଯଶ୍ଚ ସତ୍ସି । ସ୍ଵାଂ ଚାଗ୍ନେ ତନ୍ଵଂ ପିପ୍ରାଯସ୍ଵାସ୍ମଭ୍ଯଂ ଚ ସୌଭଗମା ଯଜସ୍ଵ
ତୁମେ ପୁରାତନ ଓ ପୂଜ୍ୟ, ବଳିଦାନରେ ସଦା ଅଗ୍ରଗାମୀ; ହେ ଅଗ୍ନି, ନିଜ ଆକୃତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ, ଆମକୁ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଘ୍ନ୍ଯାଂ ଜାତୋ ଵିଚୃତୋର୍ଯମସ୍ଯ ମୂଲବର୍ହଣାତ୍ପରି ପାହ୍ଯେନମ୍ । ଅତ୍ଯେନଂ ନେଷଦ୍ଦୁରିତାନି ଵିଶ୍ଵା ଦୀର୍ଘାଯୁତ୍ଵାଯ ଶତଶାରଦାଯ
ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଯମଙ୍କ ମୂଳ ଛିଡ଼ିବାଠାରୁ ଏହି ଜଣକୁ ରକ୍ଷା କର; ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଅତିକ୍ରମ କରି ଶତବର୍ଷ ଆୟୁଷ୍ୟ ଦିଅ।
ଵ୍ଯାଘ୍ରେଽହ୍ନ୍ଯଜନିଷ୍ଟ ଵୀରୋ ନକ୍ଷତ୍ରଜା ଜାଯମାନଃ ସୁଵୀରଃ । ସ ମା ଵଧୀତ୍ପିତରଂ ଵର୍ଧମାନୋ ମା ମାତରଂ ପ୍ର ମିନୀଜ୍ଜନିତ୍ରୀମ୍
ବାଘ ଦିନରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବଳବାନ ପୁରୁଷ, ତାରା ତଳେ ଜନ୍ମିଛି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ବଢ଼ିବା ସମୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ପିତାକୁ କେବେ ମାରିନାହାନ୍ତୁ, ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ମାଆକୁ କେବେ କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଇମଂ ମେ ଅଗ୍ନେ ପୁରୁଷଂ ମୁମୁଗ୍ଧ୍ଯଯଂ ଯୋ ବଦ୍ଧଃ ସୁଯତୋ ଲାଲପୀତି । ଅତୋଽଧି ତେ କୃଣଵଦ୍ଭାଗଧେଯଂ ଯଦାନୁନ୍ମଦିତୋଽସତି
ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ପୁରୁଷଟିକୁ ମୋ ପାଇଁ ଛାଡ଼ିଦିଅ—ଯିଏ ବନ୍ଧା ଅଛି, ଯିଏ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହୁଛି; ସେ ଯେତେବେଳେ ସ୍ଥିର ହେବ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଦିଅ।