ଅଭଯଂ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଇହାସ୍ତୁ ନୋଽଭଯଂ ସୋମଃ ସଵିତା ନଃ କୃଣୋତୁ । ଅଭଯଂ ନୋଽସ୍ତୂର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷଂ ସପ୍ତଋଷୀଣାଂ ଚ ହଵିଷାଭଯଂ ନୋ ଅସ୍ତୁ
ଆମ ପାଇଁ ଦିନ ଓ ଜମି ନିରାପଦ ହେଉ। ସୋମ ଓ ସବିତା ଆମକୁ ନିରାପଦ କରନ୍ତୁ। ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଆମ ପାଇଁ ନିରାପଦ ହେଉ। ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କର ହବି ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ନିରାପଦ ହେଉ।
ଅସ୍ମୈ ଗ୍ରାମାଯ ପ୍ରଦିଶଶ୍ଚତସ୍ର ଊର୍ଜଂ ସୁଭୂତଂ ସ୍ଵସ୍ତି ସଵିତା ନଃ କୃଣୋତୁ । ଅଶତ୍ର୍ଵିନ୍ଦ୍ରୋ ଅଭଯଂ ନଃ କୃଣୋତ୍ଵନ୍ଯତ୍ର ରାଜ୍ଞାମଭି ଯାତୁ ମନ୍ଯୁଃ
ଏହି ଗ୍ରାମ ଓ ଚାରି ଦିଗ ପାଇଁ ସବିତା ଆମକୁ ଉତ୍ତମ ଶକ୍ତି ଓ ଶୁଭ ଦେଉ। ଶତ୍ରୁ ବିନା ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ନିରାପଦ କରନ୍ତୁ। ରାଜାମାନଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଯାଉ।
ଅନମିତ୍ରଂ ନୋ ଅଧରାଦନମିତ୍ରଂ ନ ଉତ୍ତରାତ୍। ଇନ୍ଦ୍ରାନମିତ୍ରଂ ନଃ ପଶ୍ଚାଦନମିତ୍ରଂ ପୁରସ୍କୃଧି
ତଳ ଦିଗରୁ ଆମ ପାଇଁ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ନ ହେଉ, ଉପର ଦିଗରୁ ମଧ୍ୟ ନ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ପଛରୁ ଆମ ପାଇଁ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ନ ହେଉ, ସାମ୍ନାରୁ ମଧ୍ୟ ନ ହେଉ।
6.41 ମନସେ ଚେତସେ ଧିଯ ଆକୂତଯ ଉତ ଚିତ୍ତଯେ । ମତ୍ଯୈ ଶ୍ରୁତାଯ ଚକ୍ଷସେ ଵିଧେମ ହଵିଷା ଵଯମ୍
ମନ, ଚିନ୍ତା, ବୁଦ୍ଧି, ଇଚ୍ଛା ଓ ଜାଣିବା ପାଇଁ; ଜ୍ଞାନ, ଶୁଣିବା ଓ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆମେ ହବି ଦେଇ ପୂଜା କରୁ।
ଅପାନାଯ ଵ୍ଯାନାଯ ପ୍ରାଣାଯ ଭୂରିଧାଯସେ । ସରସ୍ଵତ୍ଯା ଉରୁଵ୍ଯଚେ ଵିଧେମ ହଵିଷା ଵଯମ୍
ଶ୍ୱାସ, ପ୍ରଶ୍ୱାସ, ପ୍ରାଣ ଓ ଅଧିକ ପୋଷଣ ପାଇଁ; ବିଶାଳ ସରସ୍ୱତୀ ପାଇଁ ଆମେ ହବି ଦେଇ ପୂଜା କରୁ।
ମା ନୋ ହାସିଷୁର୍ଋଷଯୋ ଦୈଵ୍ଯା ଯେ ତନୂପା ଯେ ନସ୍ତନ୍ଵସ୍ତନୂଜାଃ । ଅମର୍ତ୍ଯା ମର୍ତ୍ଯାମଭି ନଃ ସଚଧ୍ଵମାଯୁର୍ଧତ୍ତ ପ୍ରତରଂ ଜୀଵସେ ନଃ
ଦେବତା ଋଷିମାନେ, ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏବଂ ଆମ ଶରୀରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଋଷିମାନେ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ନ ଯାଉ। ଅମରମାନେ ଆମ ପାଇଁ ମରଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଉ। ଆମ ପାଇଁ ଜୀବନ ଦିଅ, ଜୀବନ ପାଇଁ ଏକ ପଥ ଦିଅ।
6.42 ଅଵ ଜ୍ଯାମିଵ ଧନ୍ଵନୋ ମନ୍ଯୁଂ ତନୋମି ତେ ହୃଦଃ । ଯଥା ସଂମନସୌ ଭୂତ୍ଵା ସଖାଯାଵିଵ ସଚାଵହୈ
ଧନୁର ତାଣି ଖୁଲିବା ପରି, ଆମେ ତୁମ କ୍ରୋଧକୁ ହୃଦୟରୁ ଦୂର କରୁଛି। ଯେପରି ଏକ ମନ ହେଇ, ମିତ୍ରମାନେ ପରି ଏକାଠି କାମ କରିପାରିବା।
ସଖାଯାଵିଵ ସଚାଵହା ଅଵ ମନ୍ଯୁଂ ତନୋମି ତେ । ଅଧସ୍ତେ ଅଶ୍ମନୋ ମନ୍ଯୁମୁପାସ୍ଯାମସି ଯୋ ଗୁରୁଃ
ମିତ୍ରମାନେ ପରି ଏକାଠି କାମ କରିବା। ଆମେ ତୁମ କ୍ରୋଧକୁ ଦୂର କରୁଛି। ଭାରୀ କ୍ରୋଧକୁ ପଥର ତଳେ ରଖିଦେବା।
ଅଭି ତିଷ୍ଠାମି ତେ ମନ୍ଯୁଂ ପାର୍ଷ୍ଣ୍ଯା ପ୍ରପଦେନ ଚ । ଯଥାଵଶୋ ନ ଵାଦିଷୋ ମମ ଚିତ୍ତମୁପାଯସି
ତୁମ କ୍ରୋଧକୁ ଆମେ ପାଦ ଓ ଏଡ଼ିରେ ଦବାଇ ଦରିଅଛି। ତୁମେ ମୋ ବିରୋଧରେ କଥା ନ କହ, ମୋ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆଣ।
6.43 ଅଯଂ ଦର୍ଭୋ ଵିମନ୍ଯୁକଃ ସ୍ଵାଯ ଚାରଣାଯ ଚ । ମନ୍ଯୋର୍ଵିମନ୍ଯୁକସ୍ଯାଯଂ ମନ୍ଯୁଶମନ ଉଚ୍ଯତେ
ଏହି ଦର୍ଭ ରୋଷ ହିନ୍ଦା, ଭଲ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ। ରୋଷ ହିନ୍ଦା ପାଇଁ ଏହି ଦର୍ଭ ରୋଷ ଶାନ୍ତି କରେ।
ଅଯଂ ଯୋ ଭୂରିମୂଲଃ ସମୁଦ୍ରମଵତିଷ୍ଠତି । ଦର୍ଭଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଉତ୍ଥିତୋ ମନ୍ଯୁଶମନ ଉଚ୍ଯତେ
ଏହି ଦର୍ଭ ଅନେକ ମୂଳ ନେଇ ସମୁଦ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଉଡ଼ିଛି। ପୃଥିବୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦର୍ଭ ରୋଷ ଶାନ୍ତି କରେ।
ଵି ତେ ହନଵ୍ଯାଂ ଶରଣିଂ ଵି ତେ ମୁଖ୍ଯାଂ ନଯାମସି । ଯଥାଵଶୋ ନ ଵାଦିଷୋ ମମ ଚିତ୍ତମୁପାଯସି
ଆମେ ତୁମ ନାଶକ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦୂର କରୁଛି, ତୁମ ମୁଖ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦୂର କରୁଛି। ତୁମେ ମୋ ବିରୋଧରେ କଥା ନ କହ, ମୋ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆଣ।
ଅସ୍ଥାଦ୍ଦ୍ଯୌରସ୍ଥାତ୍ପୃଥିଵ୍ଯସ୍ଥାଦ୍ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍। ଅସ୍ଥୁର୍ଵୃକ୍ଷା ଊର୍ଧ୍ଵସ୍ଵପ୍ନାସ୍ତିଷ୍ଠାଦ୍ରୋଗୋ ଅଯଂ ତଵ
ଆକାଶରୁ, ପୃଥିବୀରୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତରୁ — ଗଛଗୁଡିକ ସିଧା ଦେଖାଯାଉଛି, ସେମାନେ ଜାଗି ରହିଛନ୍ତି, ଏହି ରୋଗ ତୁମଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଉ।
ଶତଂ ଯା ଭେଷଜାନି ତେ ସହସ୍ରଂ ସଂଗତାନି ଚ । ଶ୍ରେଷ୍ଠମାସ୍ରାଵଭେଷଜଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ରୋଗନାଶନମ୍
ତୁମଠାରେ ଶତ ଔଷଧି ଅଛି, ହଜାର ଔଷଧି ଏକଠା ହୋଇଛି; ସବୁଠୁ ଭଲ ଔଷଧି ଆସୁ, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୋଗ ନାଶ କରୁ।
ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ମୂତ୍ରମସ୍ଯମୃତସ୍ଯ ନାଭିଃ । ଵିଷାଣକା ନାମ ଵା ଅସି ପିତୄଣାଂ ମୂଲାଦୁତ୍ଥିତା ଵାତୀକୃତନାଶନୀ
ତୁମେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମୁତ୍ର, ଅମୃତର ନାଭି; ତୁମର ନାମ ବିଷାଣକା, ପିତୃଗଣଙ୍କର ମୂଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ରୋଗ ନାଶ କରୁ।
ପରୋଽପେହି ମନସ୍ପାପ କିମଶସ୍ତାନି ଶଂସସି । ପରେହି ନ ତ୍ଵା କାମଯେ ଵୃକ୍ଷାଂ ଵନାନି ସଂ ଚର ଗୃହେଷୁ ଗୋଷୁ ମେ ମନଃ
ଅପବିତ୍ର ମନ, ଦୂରେ ଯାଅ! କାହିଁକି ତୁମେ ଖରାପ କଥା କହୁଛ? ଦୂରେ ଯାଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ଗଛ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲ; ମୋର ମନ ଘର ଓ ଗାଁର ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହୁ।
ଅଵଶସା ନିଃଶସା ଯତ୍ପରାଶସୋପାରିମ ଜାଗ୍ରତୋ ଯତ୍ସ୍ଵପନ୍ତଃ । ଅଗ୍ନିର୍ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯପ ଦୁଷ୍କୃତାନ୍ଯଜୁଷ୍ଟାନ୍ଯାରେ ଅସ୍ମଦ୍ଦଧାତୁ
ଯାହା ଶତ୍ରୁତା, ଯାହା ଉପରେ, ଯାହା ଜାଗି ଅଛି କିମ୍ବା ଶୁଇ ଅଛି, ସେମାନେ ଦୂରେ ଯାଉ; ଅଗ୍ନି ଆମଠାରୁ ସମସ୍ତ ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅପରାଧ, ଦୂରେ ନେଉ।
ଯଦିନ୍ଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେଽପି ମୃଷା ଚରାମସି । ପ୍ରଚେତା ନ ଆଙ୍ଗିରସୋ ଦୁରିତାତ୍ପାତ୍ଵଂହସଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ହେ ବାଣୀର ନାଥ, ଯଦି ଆମେ ଭୁଲ କରିଥାଉ, ତେବେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଆଙ୍ଗିରସମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଓ ପାପରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଯୋ ନ ଜୀଵୋଽସି ନ ମୃତୋ ଦେଵାନାମମୃତଗର୍ଭୋଽସି ସ୍ଵପ୍ନ । ଵରୁଣାନୀ ତେ ମାତା ଯମଃ ପିତାରରୁର୍ନାମାସି
ତୁମେ ଜୀବ ନୁହଁ, ମୃତ ନୁହଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତ ଗର୍ଭ ଅଟୁ, ହେ ସ୍ୱପ୍ନ; ବରୁଣାନୀ ତୁମର ମା, ଯମ ତୁମର ବାପା, ତୁମର ନାମ ଅରରୁ।
ଵିଦ୍ମ ତେ ସ୍ଵପ୍ନ ଜନିତ୍ରଂ ଦେଵଜାମୀନାଂ ପୁତ୍ରୋଽସି ଯମସ୍ଯ କରଣଃ । ଅନ୍ତକୋଽସି ମୃତ୍ଯୁରସି ତଂ ତ୍ଵା ସ୍ଵପ୍ନ ତଥା ସଂ ଵିଦ୍ମ ସ ନଃ ସ୍ଵପ୍ନ ଦୁଷ୍ଵପ୍ନ୍ଯାତ୍ପାହି
ଆମେ ଜାଣିଛୁ, ହେ ସ୍ୱପ୍ନ, ତୁମର ଉତ୍ପତ୍ତି; ତୁମେ ଦେବୀମାନଙ୍କର ପୁଅ, ଯମଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ; ତୁମେ ଅନ୍ତକ, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ। ଏଭଳି ଆମେ ଜାଣିଛୁ, ହେ ସ୍ୱପ୍ନ; ଆମକୁ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନରୁ ରକ୍ଷା କର।
ଯଥା କଲାଂ ଯଥା ଶଫଂ ଯଥର୍ଣଂ ସଂନଯନ୍ତି । ଏଵା ଦୁଷ୍ଵପ୍ନ୍ଯଂ ସର୍ଵଂ ଦ୍ଵିଷତେ ସଂ ନଯାମସି
ଯେପରି ଏକ ଅଂଶ, ଏକ ଖୁର, କିମ୍ବା ଏକ ନାଡ଼ିକୁ ଏକଠା କରାଯାଏ, ସେପରି ଆମେ ସମସ୍ତ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଏକଠା କରି, ଶତ୍ରୁ ଠାରୁ ଦୂରେ ନେଉ।
ଅଗ୍ନିଃ ପ୍ରାତଃସଵନେ ପାତ୍ଵସ୍ମାନ୍ ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ଵିଶ୍ଵକୃଦ୍ଵିଶ୍ଵଶଂଭୂଃ । ସ ନଃ ପାଵକୋ ଦ୍ରଵିଣେ ଦଧାତ୍ଵାଯୁଷ୍ମନ୍ତଃ ସହଭକ୍ଷାଃ ସ୍ଯାମ
ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତର ରଚନାକାର, ସମସ୍ତର ଶୁଭଦାୟକ, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ଶୁଧ୍ଧକାରୀ ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ, ଆମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବା ଓ ଏକାଠି ଖାଇବା।
ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ମରୁତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଅସ୍ମାନ୍ ଅସ୍ମିନ୍ ଦ୍ଵିତୀଯେ ସଵନେ ନ ଜହ୍ଯୁଃ । ଆଯୁଷ୍ମନ୍ତଃ ପ୍ରିଯମେଷାଂ ଵଦନ୍ତୋ ଵଯଂ ଦେଵାନାଂ ସୁମତୌ ସ୍ଯାମ
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମାରୁତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ସମୟରେ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଉନାହିଁ; ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଯାହା, ତାହା କହି, ଆମେ ଦେବତାମାନଙ୍କର କୃପାରେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବା।
ଇଦଂ ତୃତୀଯଂ ସଵନଂ କଵୀନାମୃତେନ ଯେ ଚମସମୈରଯନ୍ତ । ତେ ସୌଧନ୍ଵନାଃ ସ୍ଵରାନଶାନାଃ ସ୍ଵିଷ୍ଟିଂ ନୋ ଅଭି ଵସ୍ଯୋ ନଯନ୍ତୁ
ଏହା ତୃତୀୟ ସମୟ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅମୃତରେ ପାତ୍ର ପୂରିଛନ୍ତି; ସୌଧନ୍ବନା, ଚମକୁଥିବା ଓ ଅବିନାଶୀ, ସବୁଠୁ ଭଲ ଅନ୍ନ ଆମଠାରେ ଆଣନ୍ତୁ।
ଶ୍ଯେନୋଽସି ଗାଯତ୍ରଚ୍ଛନ୍ଦା ଅନୁ ତ୍ଵା ରଭେ । ସ୍ଵସ୍ତି ମା ସଂ ଵହାସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯୋଦୃଚି ସ୍ଵାହା
ତୁମେ ଶ୍ୟେନ, ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦରେ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଧରିଛି। ଯଜ୍ଞର ଉପରି ମାର୍ଗରେ ତୁମେ ମୋତେ ଶୁଭ ଆଣ। ସ୍ୱାହା!
ଋଭୁରସି ଜଗଚ୍ଛନ୍ଦା ଅନୁ ତ୍ଵା ରଭେ । ସ୍ଵସ୍ତି ମା ସଂ ଵହାସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯୋଦୃଚି ସ୍ଵାହା
ତୁମେ ଋଭୁ, ଜଗତୀ ଛନ୍ଦରେ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଧରିଛି। ଯଜ୍ଞର ଉପରି ମାର୍ଗରେ ତୁମେ ମୋତେ ଶୁଭ ଆଣ। ସ୍ୱାହା!
ଵୃଷାସି ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ଛନ୍ଦା ଅନୁ ତ୍ଵା ରଭେ । ସ୍ଵସ୍ତି ମା ସଂ ଵହାସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯୋଦୃଚି ସ୍ଵାହା
ତୁମେ ବୃଷ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଛନ୍ଦରେ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଧରିଛି। ଯଜ୍ଞର ଉପରି ମାର୍ଗରେ ତୁମେ ମୋତେ ଶୁଭ ଆଣ। ସ୍ୱାହା!
ନହି ତେ ଅଗ୍ନେ ତନ୍ଵଃ କ୍ରୂରମାନଂଶ ମର୍ତ୍ଯଃ । କପିର୍ବଭସ୍ତି ତେଜନଂ ସ୍ଵଂ ଜରାଯୁ ଗୌରିଵ
କୌଣସି ମଣିଷ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଦେହକୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବ ନାହିଁ; ତୁମେ ଏକ କପି, ତୁମେ ନିଜ ଶିଶୁକୁ ଭକ୍ଷଣ କର, ଗାଈ ନିଜ ଜରାୟୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଥିବା ପରି।
ମେଷ ଇଵ ଵୈ ସଂ ଚ ଵି ଚୋର୍ଵଚ୍ଯସେ ଯଦୁତ୍ତରଦ୍ରାଵୁପରଶ୍ଚ ଖାଦତଃ । ଶୀର୍ଷ୍ଣା ଶିରୋଽପ୍ସସାପ୍ସୋ ଅର୍ଦଯନ୍ନ୍ ଅଂଶୂନ୍ ବଭସ୍ତି ହରିତେଭିରାସଭିଃ
ମେଷ ପରି, ତୁମେ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଡାକାଯାଉଛ; ଉପର ଓ ତଳ ଜିହ୍ବା ଭକ୍ଷଣ କରିବାବେଳେ; ତୁମର ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଜଳର ମୁଣ୍ଡକୁ ଘାତ କର, ହରିତ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ତନ୍ତୁକୁ ଭକ୍ଷଣ କର।
ସୁପର୍ଣା ଵାଚମକ୍ରତୋପ ଦ୍ଯଵ୍ଯାଖରେ କୃଷ୍ଣା ଇଷିରା ଅନର୍ତିଷୁଃ । ନି ଯନ୍ ନିଯନ୍ତି ଉପରସ୍ଯ ନିଷ୍କୃତିଂ ପୁରୂ ରେତୋ ଦଧିରେ ସୂର୍ଯଶ୍ରିତଃ
ପଖିମାନେ ବାକ୍ କହନ୍ତି, କଳାମାନେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଉପର ଅଂଶକୁ ଦୂରେ ନେଉଛନ୍ତି, ଅନେକ ମାଞ୍ଜି ରଖାଯାଉଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି।