ହେତିଃ ପକ୍ଷିଣୀ ନ ଦଭାତ୍ଯସ୍ମାନ୍ ଆଷ୍ଟ୍ରୀ ପଦଂ କୃଣୁତେ ଅଗ୍ନିଧାନେ । ଶିଵୋ ଗୋଭ୍ଯ ଉତ ପୁରୁଷେଭ୍ଯୋ ନୋ ଅସ୍ତୁ ମା ନୋ ଦେଵା ଇହ ହିଂସୀତ୍କପୋତ
ଏହି ପକ୍ଷୀ ଆମକୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ନ ଦେଉ। ଏହି ପକ୍ଷୀ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ନେଉ। ଗୋମାନ୍ୟ ଓ ଲୋକମାନ୍ୟ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା କପୋତଟି ଏଠାରେ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଋଚା କପୋତଂ ନୁଦତ ପ୍ରଣୋଦମିଷଂ ମଦନ୍ତଃ ପରି ଗାଂ ନଯାମଃ । ସଂଲୋଭଯନ୍ତୋ ଦୁରିତା ପଦାନି ହିତ୍ଵା ନ ଊର୍ଜଂ ପ୍ର ପଦାତ୍ପଥିଷ୍ଠଃ
ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କପୋତଟିକୁ ଦୂର କର। ମୁଁ ଏହାକୁ ଦୂରେ ପଠାଉଛି। ଆମେ ଖୁସିରେ ଗାୟକୁ ଘେରି ନେଉ। ଦୁଃଖର ପଦକୁ ଆମେ ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଦୂରେ ରଖି, ଶକ୍ତି ଓ ପୋଷଣର ପଥରେ ଆଗେ ବଢ଼ିବାକୁ ଚାହାଁ।
ପରୀମେଽଗ୍ନିମର୍ଷତ ପରୀମେ ଗାମନେଷତ । ଦେଵେଷ୍ଵକ୍ରତ ଶ୍ରଵଃ କ ଇମାମା ଦଧର୍ଷତି
ଅଗ୍ନି ଏହି ଅପରାଧକୁ ଆମ ପାଇଁ ଖ୍ମା କରନ୍ତୁ, ଗାୟ ଆମ ପାଖକୁ ଫେରି ଆସୁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛ। କିଏ ଏହାକୁ ଆଘାତ କରିପାରିବ?
ଯଃ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଵତମାସସାଦ ବହୁଭ୍ଯଃ ପନ୍ଥାମନୁପସ୍ପଶାନଃ । ଯୋଽସ୍ଯେଶେ ଦ୍ଵିପଦୋ ଯଶ୍ଚତୁଷ୍ପଦସ୍ତସ୍ମୈ ଯମାଯ ନମୋ ଅସ୍ତୁ ମୃତ୍ଯଵେ
ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଅବତରଣ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ବହୁ ପଥ ଖୋଜିଥିଲେ, ଯିଏ ଦୁଇପାୟୀ ଓ ଚାରିପାୟୀ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତି, ସେହି ଯମଙ୍କୁ, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ଆମର ନମସ୍କାର।
ଅମୂନ୍ ହେତିଃ ପତତ୍ରିଣୀ ନ୍ଯେତୁ ଯଦୁଲୂକୋ ଵଦତି ମୋଘମେତତ୍। ଯଦ୍ଵା କପୋତ ପଦମଗ୍ନୌ କୃଣୋତି
ସେହି ପକ୍ଷୀର ଅପଶକୁନ ଅନ୍ୟଠାରେ ପଡ଼ୁ। ଉଲୁକ ଯଦି କିଛି କହେ, ସେଥିରେ କୌଣସି ଫଳ ନ ହେଉ। କିମ୍ବା କପୋତ ଅଗ୍ନିରେ ଚିହ୍ନ ଦେଇଥିଲେ, ସେଥିରେ କୌଣସି ଫଳ ନ ହେଉ।
ଯୌ ତେ ଦୂତୌ ନିର୍ଋତ ଇଦମେତୋଽପ୍ରହିତୌ ପ୍ରହିତୌ ଵା ଗୃହଂ ନଃ । କପୋତୋଲୂକାଭ୍ଯାମପଦଂ ତଦସ୍ତୁ
ନିରୃତିଙ୍କ ଯେଉଁ ଦୂତମାନେ, ପଠାଯାଇଥିବେ କିମ୍ବା ନ ପଠାଯାଇଥିବେ, ଆମ ଘରକୁ ଆସିଛନ୍ତି, କପୋତ ଓ ଉଲୁକ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ରଖି ନ ଯାଉ।
ଅଵୈରହତ୍ଯାଯେଦମା ପପତ୍ଯାତ୍ସୁଵୀରତାଯା ଇଦମା ସସଦ୍ଯାତ୍। ପରାଙେଵ ପରା ଵଦ ପରାଚୀମନୁ ସଂଵତମ୍ । ଯଥା ଯମସ୍ଯ ତ୍ଵା ଗୃହେଽରସଂ ପ୍ରତିଚାକଶାନ୍ ଆଭୂକଂ ପ୍ରତିଚାକଶାନ୍
ଏହା ଏଠାରେ କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ଛାଡ଼ି ପଡ଼ୁ, ଏଠାରେ ସୁବୀରତା ପାଇଁ ଥିଉ। ତୁମେ ଦୂରେ କଥା କହ, ଦୂରର ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କର। ଯେପରି ଯମଙ୍କ ଘରେ ତୁମେ ଜୀବନ୍ତ ଦେଖିନଥିଲ, ସେପରି ଏଠି ଆମକୁ ଦେଖନିଅ।
ଦେଵା ଇମଂ ମଧୁନା ସଂଯୁତଂ ଯଵଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯାମଧି ମଣାଵଚର୍କୃଷୁଃ । ଇନ୍ଦ୍ର ଆସୀତ୍ସୀରପତିଃ ଶତକ୍ରତୁଃ କୀନାଶା ଆସନ୍ ମରୁତଃ ସୁଦାନଵଃ
ଦେବତାମାନେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ପାଖରେ ପାଥର ଉପରେ ମଧୁ ମିଶିତ ଯବ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠାରେ ହାଲ ଚାଳନାର ନାୟକ ଭାବେ ଥିଲେ, ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମାରୁତମାନେ ଦୟାଳୁ ହାଲିଆ ଥିଲେ।
ଯସ୍ତେ ମଦୋଽଵକେଶୋ ଵିକେଶୋ ଯେନାଭିହସ୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ କୃଣୋଷି । ଆରାତ୍ତ୍ଵଦନ୍ଯା ଵନାନି ଵୃକ୍ଷି ତ୍ଵଂ ଶମି ଶତଵଲ୍ଶା ଵି ରୋହ
ତୁମର ସେଇ ମଦକ୍ତା, ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଓ ଅସଜ୍ଜିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମଣିଷକୁ ହସାଉଛ, ସେଇ ଶକ୍ତି ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦୂରେ ରଉ। ଶତଶାଖା ଶମୀ ଗଛ, ତୁମେ ବଢ଼।
ବୃହତ୍ପଲାଶେ ସୁଭଗେ ଵର୍ଷଵୃଦ୍ଧ ଋତାଵରି । ମାତେଵ ପୁତ୍ରେଭ୍ଯୋ ମୃଡ କେଶେଭ୍ଯଃ ଶମି
ବଡ଼ ପତ୍ର ଥିବା, ସୁନ୍ଦର ଶମୀ, ବର୍ଷାରେ ବଡ଼ ହୋଇଛ, ସତ୍ୟର ରକ୍ଷକ। ମାଆ ପରି ତୁମେ ଆମର କେଶକୁ କୃପା କର।
ଆଯଂ ଗୌଃ ପୃଶ୍ନିରକ୍ରମୀଦସଦନ୍ ମାତରଂ ପୁରଃ । ପିତରଂ ଚ ପ୍ରଯନ୍ତ୍ସ୍ଵଃ
ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଗାୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି, ସେ ତାଙ୍କର ମାଆଙ୍କ ଆଗରେ ବସିଛି, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ ଖୋଜି ଯାଉଛି।
ଅନ୍ତଶ୍ଚରତି ରୋଚନା ଅସ୍ଯ ପ୍ରାଣାଦପାନତଃ । ଵ୍ଯଖ୍ଯନ୍ ମହିଷଃ ସ୍ଵଃ
ସେ ଦେବଲୋକରେ ଭିତରେ ଚଳିଛି, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଓ ପ୍ରାଣରୁ, ବଡ଼ ମହିଷ ଆଲୋକର ଘୋଷଣା କରିଛି।
ତ୍ରିଂଶଦ୍ଧାମା ଵି ରାଜତି ଵାକ୍ପତଙ୍ଗୋ ଅଶିଶ୍ରିଯତ୍। ପ୍ରତି ଵସ୍ତୋରହର୍ଦ୍ଯୁଭିଃ
ତିରିଶି ଗୃହରେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବାଣୀର ପକ୍ଷୀ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ନେଇଛି, ପ୍ରଭାତର ଡାକକୁ ଉତ୍ତର ଦେଉଛି।
ଅନ୍ତର୍ଦାଵେ ଜୁହୁତ ସ୍ଵେତଦ୍ଯାତୁଧାନକ୍ଷଯଣଂ ଘୃତେନ । ଆରାଦ୍ରକ୍ଷାଂସି ପ୍ରତି ଦହ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ନ ନୋ ଗୃହାଣାମୁପ ତୀତପାସି
ଅନ୍ତର୍ଅଗ୍ନିକୁ ଘୃତ ଦେଇ, ଯାତୁଧାନ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ଦୁର୍ଦୂର୍ବଳମାନେ ଦୂରେ ଦହ, ଆମ ଘର ନିକଟକୁ ଆସନି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ରୁଦ୍ରୋ ଵୋ ଗ୍ରୀଵା ଅଶରୈତ୍ପିଶାଚାଃ ପୃଷ୍ଟୀର୍ଵୋଽପି ଶୃଣାତୁ ଯାତୁଧାନାଃ । ଵୀରୁଦ୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵତୋଵୀର୍ଯା ଯମେନ ସମଜୀଗମତ୍
ରୁଦ୍ର ତୁମ ଗଳାକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ପିଶାଚମାନେ ତୁମ ପିଠିକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଯାତୁଧାନମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଉଦ୍ଭିଦମାନେ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସହିତ ତୁମେ ଯମଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଛ।
ଅଭଯଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵିହାସ୍ତୁ ନୋଽର୍ଚିଷାତ୍ତ୍ରିଣୋ ନୁଦତଂ ପ୍ରତୀଚଃ । ମା ଜ୍ଞାତାରଂ ମା ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଵିଦନ୍ତ ମିଥୋ ଵିଘ୍ନାନା ଉପ ଯନ୍ତୁ ମୃତ୍ଯୁମ୍
ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଏଠାରେ ଆମକୁ ନିରାପଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଶତ୍ରୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଦୂରେ ଦୂରେ କର, ଦିଗବିଦ୍ ତୁମେ। ଜଣାଇବା ଓ ଆଧାର ଆମକୁ ଚିହ୍ନିବେ ନାହିଁ। ବାଧାମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।
ଯସ୍ଯେଦମା ରଜୋ ଯୁଜସ୍ତୁଜେ ଜନା ନଵଂ ସ୍ଵଃ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ରନ୍ତ୍ଯଂ ବୃହତ୍
ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ଧୂଳି ଯୋଜିତ ହୋଇ, ଲୋକେ ନୂତନ ଆଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏବଂ ବଡ଼ ମହିମା।
ନାଧୃଷ ଆ ଦଧୃଷତେ ଧୃଷାଣୋ ଧୃଷିତଃ ଶଵଃ । ପୁରା ଯଥା ଵ୍ଯଥିଃ ଶ୍ରଵ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ନାଧୃଷେ ଶଵଃ
କେହି ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ସାହସୀମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହୁଅନ୍ତି, ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଅଜୟ ଥିଲା।
ସ ନୋ ଦଦାତୁ ତାଂ ରଯିମୁରୁଂ ପିଶଙ୍ଗସଂଦୃଶମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପତିସ୍ତୁଵିଷ୍ଟମୋ ଜନେଷ୍ଵା
ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ସେଇ ବିଶାଳ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହା କାଞ୍ଚନ ପରି ଚମକେ।
ପ୍ରାଗ୍ନଯେ ଵାଚମୀରଯ ଵୃଷଭାଯ କ୍ଷିତୀନାମ୍ । ସ ନଃ ପର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ
ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛି, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ; ସେ ଆମକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ନେଉନ୍ତୁ।
ଯୋ ରକ୍ଷାଂସି ନିଜୂର୍ଵତ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତିଗ୍ମେନ ଶୋଚିଷା । ସ ନଃ ପର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ
ଯିଏ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ନିଶିଖାରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦୂର କରନ୍ତି, ସେଇ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ନେଉନ୍ତୁ।
ଯଃ ପରସ୍ଯାଃ ପରାଵତସ୍ତିରୋ ଧନ୍ଵାତିରୋଚତେ । ସ ନଃ ପର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ
ଯିଏ ସବୁଠୁ ଦୂର, ମରୁଭୂମି ପାରେ ଅପରିମିତ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ, ସେ ଆମକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ନେଉନ୍ତୁ।
ଯୋ ଵିଶ୍ଵାଭି ଵିପଶ୍ଯତି ଭୁଵନା ସଂ ଚ ପଶ୍ଯତି । ସ ନଃ ପର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଭୂବନକୁ ଏକାସାଥିରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେ ଆମକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ନେଉନ୍ତୁ।
ଯୋ ଅସ୍ଯ ପାରେ ରଜସଃ ଶୁକ୍ରୋ ଅଗ୍ନିରଜାଯତ । ସ ନଃ ପର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ
ଯିଏ ଏହି ବିଶାଳ ଆକାଶର ପାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେ ଆମକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ନେଉନ୍ତୁ।
ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ନ ଊତଯ ଆ ପ୍ର ଯାତୁ ପରାଵତଃ । ଅଗ୍ନିର୍ନଃ ସୁଷ୍ଟୁତୀରୁପ
ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦୂରରୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ, ଅଗ୍ନି ଆମର ପ୍ରଶଂସା ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ।
ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ନ ଆଗମଦିମଂ ଯଜ୍ଞଂ ସଜୂରୁପ । ଅଗ୍ନିରୁକ୍ଥେଷ୍ଵଂହସୁ
ବୈଶ୍ୱାନର ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ସହଯୋଗୀ ସହିତ ଆସୁନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନି ଆମର ସ୍ତୁତି ଓ ହବିରେ ବିଦ୍ୟମାନ ରୁହନ୍ତୁ।
ଵୈଶ୍ଵାନରୋଽଙ୍ଗିରସାଂ ସ୍ତୋମମୁକ୍ଥଂ ଚ ଚାକୢପତ୍। ଐଷୁ ଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ସ୍ଵର୍ଯମତ୍
ବୈଶ୍ୱାନର ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଦେଇଥିବା ସ୍ତୁତି ଓ ଗୀତ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଆମକୁ ମହିମା ଓ ସ୍ଵାଧୀନତା ଦିଅନ୍ତୁ।
ଋତାଵାନଂ ଵୈଶ୍ଵାନରମୃତସ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିଷସ୍ପତିମ୍ । ଅଜସ୍ରଂ ଘର୍ମମୀମହେ
ଆମେ ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯିଏ ନ୍ୟାୟର ଧାରକ, ସତ୍ୟର ଆଲୋକର ପ୍ରଭୁ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଉଷ୍ମା।
ସ ଵିଶ୍ଵା ପ୍ରତି ଚାକୢପ ଋତୂଂରୁତ୍ସୃଜତେ ଵଶୀ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଵଯ ଉତ୍ତିରନ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଋତୁକୁ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି, ସ୍ୱାମୀ ସେମାନେ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି; ଆମେ ଯଜ୍ଞର ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅଁ।
ଅଗ୍ନିଃ ପରେଷୁ ଧାମସୁ କାମୋ ଭୂତସ୍ଯ ଭଵ୍ଯସ୍ଯ । ସମ୍ରାଦେକୋ ଵି ରାଜତି
ଅଗ୍ନି ଦୂର ଦେଶରେ ଅତୀତ ଓ ଆଗାମୀର ଆକାଂକ୍ଷା; ସେ ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ଏକାକି ଚମକୁଛନ୍ତି।