ଯନ୍ ମେ ଅକ୍ଷ୍ଯୋରାଦିଦ୍ଯୋତ ପାର୍ଷ୍ଣ୍ଯୋଃ ପ୍ରପଦୋଶ୍ଚ ଯତ୍। ଆପସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ନିଷ୍କରନ୍ ଭିଷଜାଂ ସୁଭିଷକ୍ତମାଃ
ମୋ ଆଖି, ପାଦ ଓ ତଳବାରେ ଯେଉଁଠି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଅଛି, ପାଣିମାନେ ସେ ସମସ୍ତ କିଛି ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସା ଦେଇ।
ସିନ୍ଧୁପତ୍ନୀଃ ସିନ୍ଧୁରାଜ୍ଞୀଃ ସର୍ଵା ଯା ନଦ୍ଯ ସ୍ଥନ । ଦତ୍ତ ନସ୍ତସ୍ଯ ଭେଷଜଂ ତେନା ଵୋ ଭୁନଜାମହୈ
ନଦୀର ଗୃହଣୀମାନେ, ନଦୀର ରାଜ୍ଞୀମାନେ, ସମସ୍ତ ନଦୀ ଯେଉଁଠି ଅଛ, ଆମକୁ ସେ ଔଷଧ ଦିଅ, ଏହା ସହିତ ଆମେ ତୁମକୁ ଉପଭୋଗ କରିବା।
ପଞ୍ଚ ଚ ଯାଃ ପଞ୍ଚାଶଚ୍ଚ ସଂଯନ୍ତି ମନ୍ଯା ଅଭି । ଇତସ୍ତାଃ ସର୍ଵା ନଶ୍ଯନ୍ତୁ ଵାକା ଅପଚିତାମିଵ
ମୋ ମନ ଉପରେ ଯେଉଁ ପାଞ୍ଚଟି ଓ ପଞ୍ଚାଶିଟି ଏକଠା ହୁଏ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରୁ ନଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ଅବହେଳିତ କଥା ହେଉଛି।
ସପ୍ତ ଚ ଯାଃ ସପ୍ତତିଶ୍ଚ ସଂଯନ୍ତି ଗ୍ରୈଵ୍ଯା ଅଭି । ଇତସ୍ତାଃ ସର୍ଵା ନଶ୍ଯନ୍ତୁ ଵାକା ଅପଚିତାମିଵ
ମୋ ଗଳା ଉପରେ ଯେଉଁ ସାତଟି ଓ ସପ୍ତତିଟି ଏକଠା ହୁଏ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରୁ ନଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ଅବହେଳିତ କଥା ହେଉଛି।
ନଵ ଚ ଯା ନଵତିଶ୍ଚ ସଂଯନ୍ତି ସ୍କନ୍ଧ୍ଯା ଅଭି । ଇତସ୍ତାଃ ସର୍ଵା ନଶ୍ଯନ୍ତୁ ଵାକା ଅପଚିତାମିଵ
ମୋ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଯେଉଁ ନଅଟି ଓ ନବତିଟି ଏକଠା ହୁଏ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରୁ ନଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ଅବହେଳିତ କଥା ହେଉଛି।
ଅଵ ମା ପାପ୍ମନ୍ତ୍ସୃଜ ଵଶୀ ସନ୍ ମୃଦଯାସି ନଃ । ଆ ମା ଭଦ୍ରସ୍ଯ ଲୋକେ ପାପ୍ମନ୍ ଧେହ୍ଯଵିହ୍ରୁତମ୍
ହେ ନାଥ, ମୋ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କର, ଆମ ପ୍ରତି ଦୟା କର। ଭଲ ଲୋକର ଜଗତରେ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂରେ ରଖ।
ଯୋ ନଃ ପାପ୍ମନ୍ ନ ଜହାସି ତମୁ ତ୍ଵା ଜହିମୋ ଵଯମ୍ । ପଥାମନୁ ଵ୍ଯାଵର୍ତନେଽନ୍ଯଂ ପାପ୍ମାନୁ ପଦ୍ଯତାମ୍
ଯିଏ ଆମର ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରନାହାନ୍ତି, ଆମେ ସେଠିକୁ ଦୂର କରିବୁ। ଦୁଷ୍ଟତା ଅନ୍ୟ ରାସ୍ତାରେ ଯାଉ, ଅନ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ୁ।
ଅନ୍ଯତ୍ରାସ୍ମନ୍ ନ୍ଯୁଚ୍ଯତୁ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଅମର୍ତ୍ଯଃ । ଯଂ ଦ୍ଵେଷାମ ତମୃଚ୍ଛତୁ ଯମୁ ଦ୍ଵିଷ୍ମସ୍ତମିଜ୍ଜହି
ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଅମର ଦେବତା ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଆମଠାରୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ଦେଉନ୍ତୁ। ଯାହାକୁ ଆମେ ଘୃଣା କରୁ, ସେଠାକୁ ଯାଉ; ଯିଏ ଆମକୁ ଘୃଣା କରେ, ସେଠିକୁ ଯାଉ ଓ ତାକୁ ନଶ୍ଟ କର।
ଦେଵାଃ କପୋତ ଇଷିତୋ ଯଦିଚ୍ଛନ୍ ଦୂତୋ ନିର୍ଋତ୍ଯା ଇଦମାଜଗାମ । ତସ୍ମା ଅର୍ଚାମ କୃଣଵାମ ନିଷ୍କୃତିଂ ଶଂ ନୋ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ଵିପଦେ ଶଂ ଚତୁଷ୍ପଦେ
ଯଦି ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା ଆପଣ ଇଚ୍ଛାରେ, ଏହି କପୋତଟି ନିରୃତିଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ତେବେ ଆମେ ଏହାକୁ ପୂଜା କରିବା ଓ ଅପମାର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଇପାୟୀ ଓ ଚାରିପାୟୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ।
ଶିଵଃ କପୋତ ଇଷିତୋ ନୋ ଅସ୍ତ୍ଵନାଗା ଦେଵାଃ ଶକୁନୋ ଗୃହଂ ନଃ । ଅଗ୍ନିର୍ହି ଵିପ୍ରୋ ଜୁଷତାଂ ହଵିର୍ନଃ ପରି ହେତିଃ ପକ୍ଷିଣୀ ନୋ ଵୃଣକ୍ତୁ
ଦେବତାମାନେ ପଠାଇଥିବା କପୋତଟି ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, କୌଣସି ଅପକାର ନ ଆଣୁ। ଦେବତା ପକ୍ଷୀ ଆମ ଘରକୁ ଅଶୁଭ ନ ଆଣୁ। ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ ଭାବେ ଆମର ହବି ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍। ପକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଯାହା ଆସିଛି, ସେହି ଅପଶକୁନ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ରହୁ।
ହେତିଃ ପକ୍ଷିଣୀ ନ ଦଭାତ୍ଯସ୍ମାନ୍ ଆଷ୍ଟ୍ରୀ ପଦଂ କୃଣୁତେ ଅଗ୍ନିଧାନେ । ଶିଵୋ ଗୋଭ୍ଯ ଉତ ପୁରୁଷେଭ୍ଯୋ ନୋ ଅସ୍ତୁ ମା ନୋ ଦେଵା ଇହ ହିଂସୀତ୍କପୋତ
ଏହି ପକ୍ଷୀ ଆମକୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ନ ଦେଉ। ଏହି ପକ୍ଷୀ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ନେଉ। ଗୋମାନ୍ୟ ଓ ଲୋକମାନ୍ୟ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା କପୋତଟି ଏଠାରେ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଋଚା କପୋତଂ ନୁଦତ ପ୍ରଣୋଦମିଷଂ ମଦନ୍ତଃ ପରି ଗାଂ ନଯାମଃ । ସଂଲୋଭଯନ୍ତୋ ଦୁରିତା ପଦାନି ହିତ୍ଵା ନ ଊର୍ଜଂ ପ୍ର ପଦାତ୍ପଥିଷ୍ଠଃ
ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କପୋତଟିକୁ ଦୂର କର। ମୁଁ ଏହାକୁ ଦୂରେ ପଠାଉଛି। ଆମେ ଖୁସିରେ ଗାୟକୁ ଘେରି ନେଉ। ଦୁଃଖର ପଦକୁ ଆମେ ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଦୂରେ ରଖି, ଶକ୍ତି ଓ ପୋଷଣର ପଥରେ ଆଗେ ବଢ଼ିବାକୁ ଚାହାଁ।
ପରୀମେଽଗ୍ନିମର୍ଷତ ପରୀମେ ଗାମନେଷତ । ଦେଵେଷ୍ଵକ୍ରତ ଶ୍ରଵଃ କ ଇମାମା ଦଧର୍ଷତି
ଅଗ୍ନି ଏହି ଅପରାଧକୁ ଆମ ପାଇଁ ଖ୍ମା କରନ୍ତୁ, ଗାୟ ଆମ ପାଖକୁ ଫେରି ଆସୁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛ। କିଏ ଏହାକୁ ଆଘାତ କରିପାରିବ?
ଯଃ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଵତମାସସାଦ ବହୁଭ୍ଯଃ ପନ୍ଥାମନୁପସ୍ପଶାନଃ । ଯୋଽସ୍ଯେଶେ ଦ୍ଵିପଦୋ ଯଶ୍ଚତୁଷ୍ପଦସ୍ତସ୍ମୈ ଯମାଯ ନମୋ ଅସ୍ତୁ ମୃତ୍ଯଵେ
ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଅବତରଣ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ବହୁ ପଥ ଖୋଜିଥିଲେ, ଯିଏ ଦୁଇପାୟୀ ଓ ଚାରିପାୟୀ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତି, ସେହି ଯମଙ୍କୁ, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ଆମର ନମସ୍କାର।
ଅମୂନ୍ ହେତିଃ ପତତ୍ରିଣୀ ନ୍ଯେତୁ ଯଦୁଲୂକୋ ଵଦତି ମୋଘମେତତ୍। ଯଦ୍ଵା କପୋତ ପଦମଗ୍ନୌ କୃଣୋତି
ସେହି ପକ୍ଷୀର ଅପଶକୁନ ଅନ୍ୟଠାରେ ପଡ଼ୁ। ଉଲୁକ ଯଦି କିଛି କହେ, ସେଥିରେ କୌଣସି ଫଳ ନ ହେଉ। କିମ୍ବା କପୋତ ଅଗ୍ନିରେ ଚିହ୍ନ ଦେଇଥିଲେ, ସେଥିରେ କୌଣସି ଫଳ ନ ହେଉ।
ଯୌ ତେ ଦୂତୌ ନିର୍ଋତ ଇଦମେତୋଽପ୍ରହିତୌ ପ୍ରହିତୌ ଵା ଗୃହଂ ନଃ । କପୋତୋଲୂକାଭ୍ଯାମପଦଂ ତଦସ୍ତୁ
ନିରୃତିଙ୍କ ଯେଉଁ ଦୂତମାନେ, ପଠାଯାଇଥିବେ କିମ୍ବା ନ ପଠାଯାଇଥିବେ, ଆମ ଘରକୁ ଆସିଛନ୍ତି, କପୋତ ଓ ଉଲୁକ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ରଖି ନ ଯାଉ।
ଅଵୈରହତ୍ଯାଯେଦମା ପପତ୍ଯାତ୍ସୁଵୀରତାଯା ଇଦମା ସସଦ୍ଯାତ୍। ପରାଙେଵ ପରା ଵଦ ପରାଚୀମନୁ ସଂଵତମ୍ । ଯଥା ଯମସ୍ଯ ତ୍ଵା ଗୃହେଽରସଂ ପ୍ରତିଚାକଶାନ୍ ଆଭୂକଂ ପ୍ରତିଚାକଶାନ୍
ଏହା ଏଠାରେ କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ଛାଡ଼ି ପଡ଼ୁ, ଏଠାରେ ସୁବୀରତା ପାଇଁ ଥିଉ। ତୁମେ ଦୂରେ କଥା କହ, ଦୂରର ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କର। ଯେପରି ଯମଙ୍କ ଘରେ ତୁମେ ଜୀବନ୍ତ ଦେଖିନଥିଲ, ସେପରି ଏଠି ଆମକୁ ଦେଖନିଅ।
ଦେଵା ଇମଂ ମଧୁନା ସଂଯୁତଂ ଯଵଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯାମଧି ମଣାଵଚର୍କୃଷୁଃ । ଇନ୍ଦ୍ର ଆସୀତ୍ସୀରପତିଃ ଶତକ୍ରତୁଃ କୀନାଶା ଆସନ୍ ମରୁତଃ ସୁଦାନଵଃ
ଦେବତାମାନେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ପାଖରେ ପାଥର ଉପରେ ମଧୁ ମିଶିତ ଯବ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠାରେ ହାଲ ଚାଳନାର ନାୟକ ଭାବେ ଥିଲେ, ଶତଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମାରୁତମାନେ ଦୟାଳୁ ହାଲିଆ ଥିଲେ।
ଯସ୍ତେ ମଦୋଽଵକେଶୋ ଵିକେଶୋ ଯେନାଭିହସ୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ କୃଣୋଷି । ଆରାତ୍ତ୍ଵଦନ୍ଯା ଵନାନି ଵୃକ୍ଷି ତ୍ଵଂ ଶମି ଶତଵଲ୍ଶା ଵି ରୋହ
ତୁମର ସେଇ ମଦକ୍ତା, ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଓ ଅସଜ୍ଜିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମଣିଷକୁ ହସାଉଛ, ସେଇ ଶକ୍ତି ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦୂରେ ରଉ। ଶତଶାଖା ଶମୀ ଗଛ, ତୁମେ ବଢ଼।
ବୃହତ୍ପଲାଶେ ସୁଭଗେ ଵର୍ଷଵୃଦ୍ଧ ଋତାଵରି । ମାତେଵ ପୁତ୍ରେଭ୍ଯୋ ମୃଡ କେଶେଭ୍ଯଃ ଶମି
ବଡ଼ ପତ୍ର ଥିବା, ସୁନ୍ଦର ଶମୀ, ବର୍ଷାରେ ବଡ଼ ହୋଇଛ, ସତ୍ୟର ରକ୍ଷକ। ମାଆ ପରି ତୁମେ ଆମର କେଶକୁ କୃପା କର।
ଆଯଂ ଗୌଃ ପୃଶ୍ନିରକ୍ରମୀଦସଦନ୍ ମାତରଂ ପୁରଃ । ପିତରଂ ଚ ପ୍ରଯନ୍ତ୍ସ୍ଵଃ
ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଗାୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି, ସେ ତାଙ୍କର ମାଆଙ୍କ ଆଗରେ ବସିଛି, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ ଖୋଜି ଯାଉଛି।
ଅନ୍ତଶ୍ଚରତି ରୋଚନା ଅସ୍ଯ ପ୍ରାଣାଦପାନତଃ । ଵ୍ଯଖ୍ଯନ୍ ମହିଷଃ ସ୍ଵଃ
ସେ ଦେବଲୋକରେ ଭିତରେ ଚଳିଛି, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଓ ପ୍ରାଣରୁ, ବଡ଼ ମହିଷ ଆଲୋକର ଘୋଷଣା କରିଛି।
ତ୍ରିଂଶଦ୍ଧାମା ଵି ରାଜତି ଵାକ୍ପତଙ୍ଗୋ ଅଶିଶ୍ରିଯତ୍। ପ୍ରତି ଵସ୍ତୋରହର୍ଦ୍ଯୁଭିଃ
ତିରିଶି ଗୃହରେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବାଣୀର ପକ୍ଷୀ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ନେଇଛି, ପ୍ରଭାତର ଡାକକୁ ଉତ୍ତର ଦେଉଛି।
ଅନ୍ତର୍ଦାଵେ ଜୁହୁତ ସ୍ଵେତଦ୍ଯାତୁଧାନକ୍ଷଯଣଂ ଘୃତେନ । ଆରାଦ୍ରକ୍ଷାଂସି ପ୍ରତି ଦହ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ନ ନୋ ଗୃହାଣାମୁପ ତୀତପାସି
ଅନ୍ତର୍ଅଗ୍ନିକୁ ଘୃତ ଦେଇ, ଯାତୁଧାନ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ଦୁର୍ଦୂର୍ବଳମାନେ ଦୂରେ ଦହ, ଆମ ଘର ନିକଟକୁ ଆସନି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ରୁଦ୍ରୋ ଵୋ ଗ୍ରୀଵା ଅଶରୈତ୍ପିଶାଚାଃ ପୃଷ୍ଟୀର୍ଵୋଽପି ଶୃଣାତୁ ଯାତୁଧାନାଃ । ଵୀରୁଦ୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵତୋଵୀର୍ଯା ଯମେନ ସମଜୀଗମତ୍
ରୁଦ୍ର ତୁମ ଗଳାକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ପିଶାଚମାନେ ତୁମ ପିଠିକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍, ଯାତୁଧାନମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଉଦ୍ଭିଦମାନେ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସହିତ ତୁମେ ଯମଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଛ।
ଅଭଯଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵିହାସ୍ତୁ ନୋଽର୍ଚିଷାତ୍ତ୍ରିଣୋ ନୁଦତଂ ପ୍ରତୀଚଃ । ମା ଜ୍ଞାତାରଂ ମା ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଵିଦନ୍ତ ମିଥୋ ଵିଘ୍ନାନା ଉପ ଯନ୍ତୁ ମୃତ୍ଯୁମ୍
ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଏଠାରେ ଆମକୁ ନିରାପଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଶତ୍ରୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଦୂରେ ଦୂରେ କର, ଦିଗବିଦ୍ ତୁମେ। ଜଣାଇବା ଓ ଆଧାର ଆମକୁ ଚିହ୍ନିବେ ନାହିଁ। ବାଧାମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।
ଯସ୍ଯେଦମା ରଜୋ ଯୁଜସ୍ତୁଜେ ଜନା ନଵଂ ସ୍ଵଃ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ରନ୍ତ୍ଯଂ ବୃହତ୍
ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ଧୂଳି ଯୋଜିତ ହୋଇ, ଲୋକେ ନୂତନ ଆଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏବଂ ବଡ଼ ମହିମା।
ନାଧୃଷ ଆ ଦଧୃଷତେ ଧୃଷାଣୋ ଧୃଷିତଃ ଶଵଃ । ପୁରା ଯଥା ଵ୍ଯଥିଃ ଶ୍ରଵ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ନାଧୃଷେ ଶଵଃ
କେହି ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ସାହସୀମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହୁଅନ୍ତି, ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଅଜୟ ଥିଲା।
ସ ନୋ ଦଦାତୁ ତାଂ ରଯିମୁରୁଂ ପିଶଙ୍ଗସଂଦୃଶମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପତିସ୍ତୁଵିଷ୍ଟମୋ ଜନେଷ୍ଵା
ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ସେଇ ବିଶାଳ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହା କାଞ୍ଚନ ପରି ଚମକେ।
ପ୍ରାଗ୍ନଯେ ଵାଚମୀରଯ ଵୃଷଭାଯ କ୍ଷିତୀନାମ୍ । ସ ନଃ ପର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷଃ
ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛି, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ; ସେ ଆମକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ନେଉନ୍ତୁ।