ଯଥେଯଂ ପୃଥିଵୀ ମହୀ ଦାଧାର ଵିଷ୍ଠିତଂ ଜଗତ୍। ଏଵା ତେ ଧ୍ରିଯତାଂ ଗର୍ଭୋ ଅନୁ ସୂତୁଂ ସଵିତଵେ
ଯେପରି ଏହି ବଡ଼ ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରିଛି, ସେପରି ତୁମର ଗର୍ଭ ଭଲଭାବେ ଧରି ରଖାଯାଉ, ସମୟ ଆସିଲେ ଜନ୍ମ ହେଉ।
ଈର୍ଷ୍ଯାଯା ଧ୍ରାଜିଂ ପ୍ରଥମାଂ ପ୍ରଥମସ୍ଯା ଉତାପରାମ୍ । ଅଗ୍ନିଂ ହୃଦଯ୍ଯଂ ଶୋକଂ ତଂ ତେ ନିର୍ଵାପଯାମସି
ଈର୍ଷ୍ୟାର ପ୍ରଥମ ବନ୍ଧନ ଓ ପରେ ଆସୁଥିବା ଅନ୍ୟଟି, ହୃଦୟର ଜଳୁଥିବା ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନି—ଏହି ସବୁକୁ ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ଶାନ୍ତ କରୁଛୁ।
ଯଥା ଭୂମିର୍ମୃତମନା ମୃତାନ୍ ମୃତମନସ୍ତରା । ଯଥୋତ ମମ୍ରୁଷୋ ମନ ଏଵେର୍ଷ୍ଯୋର୍ମୃତଂ ମନଃ
ଯେପରି ପୃଥିବୀ ନିର୍ଜୀବ ମନେ ମୃତଦେହକୁ ଢାକି ଦିଏ, ସେପରି ମୋର ମନ ଈର୍ଷ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଏହି ମୃତ ଈର୍ଷ୍ୟାକୁ ଢାକି ଦିଅ।
ଅଦୋ ଯତ୍ତେ ହୃଦି ଶ୍ରିତଂ ମନସ୍କଂ ପତଯିଷ୍ଣୁକମ୍ । ତତସ୍ତ ଈର୍ଷ୍ଯାଂ ମୁଞ୍ଚାମି ନିରୂଷ୍ମାଣଂ ଦୃତେରିଵ
ତୁମ ହୃଦୟରେ ଯେ ଅଶାନ୍ତ ମନ ବସିଛି, ସେଠାରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଈର୍ଷ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି, ଯେପରି ଜଳୁଥିବା ଜିନିଷରୁ ତାପ ବାହାରିଯାଏ।
ପୁନନ୍ତୁ ମା ଦେଵଜନାଃ ପୁନନ୍ତୁ ମନଵୋ ଧିଯା । ପୁନନ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵା ଭୂତାନି ପଵମାନଃ ପୁନାତୁ ମା
ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ, ଲୋକେ ମନରେ ଭଲ ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସେଇ ମୋତେ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ।
ପଵମାନଃ ପୁନାତୁ ମା କ୍ରତ୍ଵେ ଦକ୍ଷାଯ ଜୀଵସେ । ଅଥୋ ଅରିଷ୍ଟତାତଯେ
ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ସେଇ ମୋତେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, ଦକ୍ଷତା ଓ ଜୀବନ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ଅକ୍ଷତ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ଉଭାଭ୍ଯାଂ ଦେଵ ସଵିତଃ ପଵିତ୍ରେଣ ସଵେନ ଚ । ଅସ୍ମାନ୍ ପୁନୀହି ଚକ୍ଷସେ
ହେ ଦେବତା ସବିତା, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଉପାୟ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ପବିତ୍ର କର, ଯେପରି ଆମେ ସଫା ଦୃଷ୍ଟି ପାଉ।
ଅଗ୍ନେରିଵାସ୍ଯ ଦହତ ଏତି ଶୁଷ୍ମିଣ ଉତେଵ ମତ୍ତୋ ଵିଲପନ୍ନ୍ ଅପାଯତି । ଅନ୍ଯମସ୍ମଦିଚ୍ଛତୁ କଂ ଚିଦଵ୍ରତସ୍ତପୁର୍ଵଧାଯ ନମୋ ଅସ୍ତୁ ତକ୍ମନେ
ସେ ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଜଳେ, ଶକ୍ତିରେ ଆସେ, ଏବଂ ମଦିରା ପିଇଥିବା ଲୋକର ଭଳି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଚାଲିଯାଏ। ନୀତିହୀନ ଲୋକ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଚାହୁଁ, ଯିଏ ପ୍ରଥମେ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ, ସେଠାକୁ ନମସ୍କାର ହେଉ।
ନମୋ ରୁଦ୍ରାଯ ନମୋ ଅସ୍ତୁ ତକ୍ମନେ ନମୋ ରାଜ୍ଞେ ଵରୁଣାଯ ତ୍ଵିଷୀମତେ । ନମୋ ଦିଵେ ନମଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ନମ ଓଷଧୀଭ୍ଯଃ
ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପ୍ରଥମେ କ୍ଷତି କରିଥିବାକୁ ନମସ୍କାର, ରାଜା ବରୁଣ ଓ ତେଜସ୍ବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଆକାଶକୁ ନମସ୍କାର, ପୃଥିବୀକୁ ନମସ୍କାର, ଔଷଧିମାନେକୁ ନମସ୍କାର।
ଅଯଂ ଯୋ ଅଭିଶୋଚଯିଷ୍ଣୁର୍ଵିଶ୍ଵା ରୂପାଣି ହରିତା କୃଣୋଷି । ତସ୍ମୈ ତେଽରୁଣାଯ ବଭ୍ରଵେ ନମଃ କୃଣୋମି ଵନ୍ଯାଯ ତକ୍ମନେ
ଯିଏ ସିଁକାଇ ଦିଏ, ସମସ୍ତ ଆକୃତିକୁ ହରିତ କରେ, ସେ ରକ୍ତିମ, ପିତଳିଆ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ, ପ୍ରଥମେ କ୍ଷତି କରିଥିବାକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଇମା ଯାସ୍ତିସ୍ରଃ ପୃଥିଵୀସ୍ତାସାଂ ହ ଭୂମିରୁତ୍ତମା । ତାସାମଧି ତ୍ଵଚୋ ଅହଂ ଭେଷଜଂ ସମୁ ଜଗ୍ରଭମ୍
ଏହି ତିନି ପୃଥିବୀ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏହିମାନଙ୍କ ଉପରେ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଚର୍ମରୁ ଔଷଧ ଏକଠା କରିଛି।
ଶ୍ରେଷ୍ଠମସି ଭେଷଜାନାଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଵୀରୁଧାନାମ୍ । ସୋମୋ ଭଗ ଇଵ ଯାମେଷୁ ଦେଵେଷୁ ଵରୁଣୋ ଯଥା
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଔଷଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଛଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଯେପରି ସୋମ ରାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେପରି ବରୁଣ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
ରେଵତୀରନାଧୃଷଃ ସିଷାସଵଃ ସିଷାସଥ । ଉତ ସ୍ଥ କେଶଦୃଂହଣୀରଥୋ ହ କେଶଵର୍ଧନୀଃ
ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅଜୟ, ପୋଷଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ଏବଂ ପୋଷଣ କର। ତୁମେ ଚୁଲିକୁ ଦୃଢ଼ କର, ଏବଂ ଚୁଲି ବଢ଼ାଇବା ଶକ୍ତି ଦିଅ।
କୃଷ୍ଣଂ ନିଯାନଂ ହରଯଃ ସୁପର୍ଣା ଅପୋ ଵସାନା ଦିଵମୁତ୍ପତନ୍ତି । ତ ଆଵଵୃତ୍ରନ୍ତ୍ସଦନାଦୃତସ୍ଯାଦିଦ୍ଘୃତେନ ପୃଥିଵୀଂ ଵ୍ଯୂଦୁଃ
କଳା ଧାରା, ପିତା ରଙ୍ଗର, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାଖି ପରି, ପାଣି ପିନ୍ଧି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଯାଆନ୍ତି। ସେମାନେ ନୀତିର ଆସନରୁ ଫେରିଛନ୍ତି; ପ୍ରଥମେ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ।
ପଯସ୍ଵତୀଃ କୃଣୁଥାପ ଓଷଧୀଃ ଶିଵା ଯଦେଜଥା ମରୁତୋ ରୁକ୍ମଵକ୍ଷସଃ । ଊର୍ଜଂ ଚ ତତ୍ର ସୁମତିଂ ଚ ପିନ୍ଵତ ଯତ୍ରା ନରୋ ମରୁତଃ ସିଞ୍ଚଥା ମଧୁ
ପାଣି, ତୁମେ ଔଷଧମାନଙ୍କୁ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର; ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ, ସୁନା ଛାତି ଥିବା ମାରୁତମାନେ, ଯେତେବେଳେ ଚଳିଯାଅ। ସେଠାରେ ଶକ୍ତି ଓ ଭଲ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ଯେଉଁଠାରେ ମାରୁତମାନେ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମଧୁ ଢାଳନ୍ତି।
ଉଦପ୍ରୁତୋ ମରୁତସ୍ତାମିଯର୍ତ ଵୃଷ୍ଟିର୍ଯା ଵିଶ୍ଵା ନିଵତସ୍ପୃଣାତି । ଏଜାତି ଗ୍ଲହା କନ୍ଯେଵ ତୁନ୍ନୈରୁଂ ତୁନ୍ଦାନା ପତ୍ଯେଵ ଜାଯା
ମାରୁତମାନେ ବର୍ଷାକୁ ଉଠାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଘରକୁ ପୂରଣ କରେ। ଏହା ଚଳିଯାଏ, ଯେପରି ଝିଅ ତନ୍ତୁ ତାଣି ତାନେ, ଯେପରି ଜଣେ ଜନାଣୀ ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ।
ସସ୍ରୁଷୀସ୍ତଦପସୋ ଦିଵା ନକ୍ତଂ ଚ ସସ୍ରୁଷୀଃ । ଵରେଣ୍ଯକ୍ରତୁରହମପୋ ଦେଵୀରୁପ ହ୍ଵଯେ
ସେ ପାଣି ଦିନ ଓ ରାତି ଭାଗିଯାଇଛି। ମୁଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବନା ସହ ଦେବୀ ପାଣିଙ୍କୁ ଡାକୁଛି।
ଓତା ଆପଃ କର୍ମଣ୍ଯା ମୁଞ୍ଚନ୍ତ୍ଵିତଃ ପ୍ରଣୀତଯେ । ସଦ୍ଯଃ କୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ଵେତଵେ
ପାଣିମାନେ ନିଜ କାମରେ ସଚେତନ ଥାନ୍ତି, ନିଜେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି। ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଭଲରେ କାମ କରନ୍ତି।
ଦେଵସ୍ଯ ସଵିତୁଃ ସଵେ କର୍ମ କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ମାନୁଷାଃ । ଶଂ ନୋ ଭଵନ୍ତ୍ଵପ ଓଷଧୀଃ ଶିଵାଃ
ଦେବତା ସବିତାଙ୍କ ଚେତନାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ କାମ କରନ୍ତୁ। ପାଣି ଓ ଔଷଧମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ।
ହିମଵତଃ ପ୍ର ସ୍ରଵନ୍ତି ସିନ୍ଧୌ ସମହ ସଙ୍ଗମଃ । ଆପୋ ହ ମହ୍ଯଂ ତଦ୍ଦେଵୀର୍ଦଦନ୍ ହୃଦ୍ଦ୍ଯୋତଭେଷଜମ୍
ହିମାଳୟରୁ ପାଣି ଝରି ନଦୀରେ ଏକଠା ହୁଏ। ଦେବୀ ପାଣିମାନେ ମୋତେ ହୃଦୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଔଷଧ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଯନ୍ ମେ ଅକ୍ଷ୍ଯୋରାଦିଦ୍ଯୋତ ପାର୍ଷ୍ଣ୍ଯୋଃ ପ୍ରପଦୋଶ୍ଚ ଯତ୍। ଆପସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ନିଷ୍କରନ୍ ଭିଷଜାଂ ସୁଭିଷକ୍ତମାଃ
ମୋ ଆଖି, ପାଦ ଓ ତଳବାରେ ଯେଉଁଠି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଅଛି, ପାଣିମାନେ ସେ ସମସ୍ତ କିଛି ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସା ଦେଇ।
ସିନ୍ଧୁପତ୍ନୀଃ ସିନ୍ଧୁରାଜ୍ଞୀଃ ସର୍ଵା ଯା ନଦ୍ଯ ସ୍ଥନ । ଦତ୍ତ ନସ୍ତସ୍ଯ ଭେଷଜଂ ତେନା ଵୋ ଭୁନଜାମହୈ
ନଦୀର ଗୃହଣୀମାନେ, ନଦୀର ରାଜ୍ଞୀମାନେ, ସମସ୍ତ ନଦୀ ଯେଉଁଠି ଅଛ, ଆମକୁ ସେ ଔଷଧ ଦିଅ, ଏହା ସହିତ ଆମେ ତୁମକୁ ଉପଭୋଗ କରିବା।
ପଞ୍ଚ ଚ ଯାଃ ପଞ୍ଚାଶଚ୍ଚ ସଂଯନ୍ତି ମନ୍ଯା ଅଭି । ଇତସ୍ତାଃ ସର୍ଵା ନଶ୍ଯନ୍ତୁ ଵାକା ଅପଚିତାମିଵ
ମୋ ମନ ଉପରେ ଯେଉଁ ପାଞ୍ଚଟି ଓ ପଞ୍ଚାଶିଟି ଏକଠା ହୁଏ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରୁ ନଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ଅବହେଳିତ କଥା ହେଉଛି।
ସପ୍ତ ଚ ଯାଃ ସପ୍ତତିଶ୍ଚ ସଂଯନ୍ତି ଗ୍ରୈଵ୍ଯା ଅଭି । ଇତସ୍ତାଃ ସର୍ଵା ନଶ୍ଯନ୍ତୁ ଵାକା ଅପଚିତାମିଵ
ମୋ ଗଳା ଉପରେ ଯେଉଁ ସାତଟି ଓ ସପ୍ତତିଟି ଏକଠା ହୁଏ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରୁ ନଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ଅବହେଳିତ କଥା ହେଉଛି।
ନଵ ଚ ଯା ନଵତିଶ୍ଚ ସଂଯନ୍ତି ସ୍କନ୍ଧ୍ଯା ଅଭି । ଇତସ୍ତାଃ ସର୍ଵା ନଶ୍ଯନ୍ତୁ ଵାକା ଅପଚିତାମିଵ
ମୋ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଯେଉଁ ନଅଟି ଓ ନବତିଟି ଏକଠା ହୁଏ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରୁ ନଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ଅବହେଳିତ କଥା ହେଉଛି।
ଅଵ ମା ପାପ୍ମନ୍ତ୍ସୃଜ ଵଶୀ ସନ୍ ମୃଦଯାସି ନଃ । ଆ ମା ଭଦ୍ରସ୍ଯ ଲୋକେ ପାପ୍ମନ୍ ଧେହ୍ଯଵିହ୍ରୁତମ୍
ହେ ନାଥ, ମୋ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କର, ଆମ ପ୍ରତି ଦୟା କର। ଭଲ ଲୋକର ଜଗତରେ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂରେ ରଖ।
ଯୋ ନଃ ପାପ୍ମନ୍ ନ ଜହାସି ତମୁ ତ୍ଵା ଜହିମୋ ଵଯମ୍ । ପଥାମନୁ ଵ୍ଯାଵର୍ତନେଽନ୍ଯଂ ପାପ୍ମାନୁ ପଦ୍ଯତାମ୍
ଯିଏ ଆମର ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରନାହାନ୍ତି, ଆମେ ସେଠିକୁ ଦୂର କରିବୁ। ଦୁଷ୍ଟତା ଅନ୍ୟ ରାସ୍ତାରେ ଯାଉ, ଅନ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ୁ।
ଅନ୍ଯତ୍ରାସ୍ମନ୍ ନ୍ଯୁଚ୍ଯତୁ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଅମର୍ତ୍ଯଃ । ଯଂ ଦ୍ଵେଷାମ ତମୃଚ୍ଛତୁ ଯମୁ ଦ୍ଵିଷ୍ମସ୍ତମିଜ୍ଜହି
ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଅମର ଦେବତା ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଆମଠାରୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ଦେଉନ୍ତୁ। ଯାହାକୁ ଆମେ ଘୃଣା କରୁ, ସେଠାକୁ ଯାଉ; ଯିଏ ଆମକୁ ଘୃଣା କରେ, ସେଠିକୁ ଯାଉ ଓ ତାକୁ ନଶ୍ଟ କର।
ଦେଵାଃ କପୋତ ଇଷିତୋ ଯଦିଚ୍ଛନ୍ ଦୂତୋ ନିର୍ଋତ୍ଯା ଇଦମାଜଗାମ । ତସ୍ମା ଅର୍ଚାମ କୃଣଵାମ ନିଷ୍କୃତିଂ ଶଂ ନୋ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ଵିପଦେ ଶଂ ଚତୁଷ୍ପଦେ
ଯଦି ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା ଆପଣ ଇଚ୍ଛାରେ, ଏହି କପୋତଟି ନିରୃତିଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ତେବେ ଆମେ ଏହାକୁ ପୂଜା କରିବା ଓ ଅପମାର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଇପାୟୀ ଓ ଚାରିପାୟୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ।
ଶିଵଃ କପୋତ ଇଷିତୋ ନୋ ଅସ୍ତ୍ଵନାଗା ଦେଵାଃ ଶକୁନୋ ଗୃହଂ ନଃ । ଅଗ୍ନିର୍ହି ଵିପ୍ରୋ ଜୁଷତାଂ ହଵିର୍ନଃ ପରି ହେତିଃ ପକ୍ଷିଣୀ ନୋ ଵୃଣକ୍ତୁ
ଦେବତାମାନେ ପଠାଇଥିବା କପୋତଟି ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, କୌଣସି ଅପକାର ନ ଆଣୁ। ଦେବତା ପକ୍ଷୀ ଆମ ଘରକୁ ଅଶୁଭ ନ ଆଣୁ। ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ ଭାବେ ଆମର ହବି ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍। ପକ୍ଷୀ ଭାବରେ ଯାହା ଆସିଛି, ସେହି ଅପଶକୁନ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ରହୁ।