ଯଥା ସୁପର୍ଣଃ ପ୍ରପତନ୍ ପକ୍ଷୌ ନିହନ୍ତି ଭୂମ୍ଯାମ୍ । ଏଵା ନି ହନ୍ମି ତେ ମନୋ ଯଥା ମାଂ କାମିନ୍ଯସୋ ଯଥା ମନ୍ ନାପଗା ଅସଃ
ଯେପରି ଗୃଧ୍ର ଉଡିବା ସମୟରେ ତାର ପାଖ ଭୂମିରେ ଘାତ କରେ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମ ମନକୁ ଘାତ କରୁଛି; ଯେପରି ମୋତେ ଚାହୁଥିବା ନାରୀମାନେ, ଯେପରି ମୋ ମନ ମୋଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଏ ନାହିଁ।
ଯଥେମେ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ସଦ୍ଯଃ ପର୍ଯେତି ସୂର୍ଯଃ । ଏଵା ପର୍ଯେମି ତେ ମନୋ ଯଥା ମାଂ କାମିନ୍ଯସୋ ଯଥା ମନ୍ ନାପଗା ଅସଃ
ଯେପରି ଦିବ ଓ ପୃଥିବୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଚାରିପାଖ ଘୁଞ୍ଚିବା, ସେପରି ମୁଁ ତୁମ ମନକୁ ଘୁଞ୍ଚୁଛି; ଯେପରି ମୋତେ ଚାହୁଥିବା ନାରୀମାନେ, ଯେପରି ମୋ ମନ ମୋଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଏ ନାହିଁ।
ଵାଞ୍ଛ ମେ ତନ୍ଵଂ ପାଦୌ ଵାଞ୍ଛାକ୍ଷ୍ଯୌ ଵାଞ୍ଛ ସକ୍ଥ୍ଯୌ । ଅକ୍ଷ୍ଯୌ ଵୃଷଣ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଃ କେଶା ମାଂ ତେ କାମେନ ଶୁଷ୍ଯନ୍ତୁ
ତାଙ୍କର ଦେହ ମୋତେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ, ତାଙ୍କର ପାଦ ମୋତେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ତାଙ୍କର ଉରୁ ମୋତେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ। ଉତ୍ସାହି ନାରୀର କେଶ ମୋ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଶୁଷ୍କ ହେଉ।
ମମ ତ୍ଵା ଦୋଷଣିଶ୍ରିଷଂ କୃଣୋମି ହୃଦଯଶ୍ରିଷମ୍ । ଯଥା ମମ କ୍ରତାଵସୋ ମମ ଚିତ୍ତମୁପାଯସି
ମୁଁ ତୁମକୁ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମୋ ଚିନ୍ତାରେ ବସାଉଛି, ରାତିରେ ମୋ ହୃଦୟରେ ବସାଉଛି; ଯେପରି ଆକାଂକ୍ଷା ଥିବା ତୁମେ, ମୋ ଇଚ୍ଛା ଓ ମନକୁ ଆସିପାରିବ।
ଯାସାଂ ନାଭିରାରେହଣଂ ହୃଦି ସଂଵନନଂ କୃତମ୍। ଗାଵୋ ଘୃତସ୍ଯ ମାତରୋଽମୂଂ ସଂ ଵାନଯନ୍ତୁ ମେ
ଯାହାଙ୍କର ନାଭି ଉଠିବା ସ୍ଥାନ, ହୃଦୟ ଏକତାର ସ୍ଥାନ, ସେହି ଗଈମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଘୃତର ମାଆ, ସେମାନେ ସେଇ ଦୟାକୁ ମୋ ପାଇଁ ଏକଠା କରନ୍ତୁ।
ପୃଥିଵ୍ଯୈ ଶ୍ରୋତ୍ରାଯ ଵନସ୍ପତିଭ୍ଯୋଽଗ୍ନଯେଽଧିପତଯେ ସ୍ଵାହା
ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ଶୁଣିବାକୁ, ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ, ସ୍ବାମୀ ପାଇଁ — ସ୍ବାହା।
ପ୍ରାଣାଯାନ୍ତରିକ୍ଷାଯ ଵଯୋଭ୍ଯୋ ଵାଯଵେଽଧିପତଯେ ସ୍ଵାହା
ଶ୍ୱାସ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ, ବୟସ୍ମାନେ ପାଇଁ, ବାୟୁ ପାଇଁ, ସ୍ବାମୀ ପାଇଁ — ସ୍ବାହା।
ଦିଵେ ଚକ୍ଷୁଷେ ନକ୍ଷତ୍ରେଭ୍ଯଃ ସୂର୍ଯାଯାଧିପତଯେ ସ୍ଵାହା
ଆକାଶ ପାଇଁ ଦେଖିବାକୁ, ତାରାମାନେ ପାଇଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ସ୍ବାମୀ ପାଇଁ — ସ୍ବାହା।
ଶମୀମଶ୍ଵତ୍ଥ ଆରୂଢସ୍ତତ୍ର ପୁଂସୁଵନଂ କୃତମ୍ । ତଦ୍ଵୈ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵେଦନଂ ତତ୍ସ୍ତ୍ରୀଷ୍ଵା ଭରାମସି
ଶମୀ ଓ ଅଶ୍ୱଥ ଗଛରେ ପୁଂସୁବନ କ୍ରିୟା ରଖାଯାଇଛି। ଏହି କ୍ରିୟା ପୁଅ ଜ୍ଞାନ, ଯାହା ଆମେ ଜନନୀମାନେ ଭିତରେ ରଖୁଛୁ।
ପୁଂସି ଵୈ ରେତୋ ଭଵତି ତତ୍ସ୍ତ୍ରିଯାମନୁ ଷିଚ୍ଯତେ । ତଦ୍ଵୈ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵେଦନଂ ତତ୍ପ୍ରଜାପତିରବ୍ରଵୀତ୍
ପୁରୁଷ ଭିତରେ ବୀଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେହି ବୀଜ ସ୍ତ୍ରୀ ଭିତରେ ଦିଆଯାଏ। ଏହିଠାରେ ପୁଅ ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ଏହି କଥା ପ୍ରଜାପତି କହିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଜାପତିରନୁମତିଃ ସିନୀଵାଲ୍ଯଚୀକୢପତ୍। ସ୍ତ୍ରୈଷୂଯମନ୍ଯତ୍ର ଦଧତ୍ପୁମାଂସମୁ ଦଧଦିହ
ପ୍ରଜାପତି, ଅନୁମତି ଓ ସିନୀବାଳୀ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି। ସ୍ତ୍ରୀ ଶକ୍ତିକୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ରଖି, ପୁରୁଷ ଶକ୍ତିକୁ ଏଠାରେ ରଖାଯାଇଛି।
ପରି ଦ୍ଯାମିଵ ସୂର୍ଯୋଽହୀନାଂ ଜନିମାଗମମ୍ । ରାତ୍ରୀ ଜଗଦିଵାନ୍ଯଦ୍ଧଂସାତ୍ତେନା ତେ ଵାରଯେ ଵିଷମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଆକାଶକୁ ଘେରିଥାଏ, ସେପରି ମୁଁ ସର୍ପମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ରାତି ଦିନ, ଯାହା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ପାଖରୁ ବିଷକୁ ଦୂର କରେ।
ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମଭିର୍ଯଦୃଷିଭିର୍ଯଦ୍ଦେଵୈର୍ଵିଦିତଂ ପୁରା । ଯଦ୍ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯମାସନ୍ଵତ୍ତେନା ତେ ଵାରଯେ ଵିଷମ୍
ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ପୁରୁଣା କାଳରେ ଜାଣିଥିଲେ, ଯାହା ଥିଲା, ଯାହା ହେବ, ଯାହା ଅଛି — ସେଇ ସବୁ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ପାଖରୁ ବିଷକୁ ଦୂର କରେ।
ମଧ୍ଵା ପୃଞ୍ଚେ ନଦ୍ଯଃ ପର୍ଵତା ଗିରଯୋ ମଧୁ । ମଧୁ ପରୁଷ୍ଣୀ ଶୀପାଲା ଶମାସ୍ନେ ଅସ୍ତୁ ଶଂ ହୃଦେ
ମୁଁ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ଗିରିମାନେକୁ ପୂରଣ କରେ। ପରୁଷ୍ଣୀ, ଶୀପାଳା ପାଇଁ ମଧୁ, ଆମ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି, ହୃଦୟ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ହେଉ।
ନମୋ ଦେଵଵଧେଭ୍ଯୋ ନମୋ ରାଜଵଧେଭ୍ଯଃ । ଅଥୋ ଯେ ଵିଶ୍ଯାନାଂ ଵଧାସ୍ତେଭ୍ଯୋ ମୃତ୍ଯୋ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଦେବତାମାନେଂକୁ ମାରିଥିବାମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର, ରାଜାମାନେଂକୁ ମାରିଥିବାମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର। ଏବଂ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ, ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ନମସ୍ତେ ଅଧିଵାକାଯ ପରାଵାକାଯ ତେ ନମଃ । ସୁମତ୍ଯୈ ମୃତ୍ଯୋ ତେ ନମୋ ଦୁର୍ମତ୍ଯୈ ତେ ଇଦଂ ନମଃ
ତୁମେ ଯେ ବାକ୍ୟର ଅଧିପତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ଦୂରବାକ୍ୟର ଅଧିପତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମୃତ୍ୟୁ, ତୁମର ଭଲ ମନ ପାଇଁ ନମସ୍କାର, ତୁମର ଖରାପ ମନ ପାଇଁ ଏହି ନମସ୍କାର।
ନମସ୍ତେ ଯାତୁଧାନେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେ ଭେଷଜେଭ୍ଯଃ । ନମସ୍ତେ ମୃତ୍ଯୋ ମୂଲେଭ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯ ଇଦଂ ନମଃ
ଯାତୁଧାନମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର, ଔଷଧମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର। ମୃତ୍ୟୁ, ମୂଳରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଏହି ନମସ୍କାର।
ଅସ୍ଥିସ୍ରଂସଂ ପରୁସ୍ରଂସମାସ୍ଥିତଂ ହୃଦଯାମଯମ୍ । ବଲାସଂ ସର୍ଵଂ ନାଶଯାଙ୍ଗେଷ୍ଠା ଯଶ୍ଚ ପର୍ଵସୁ
ଅସ୍ଥି ଶୋଷଣ, ମାଂସ ଶୋଷଣ, ହୃଦୟ ରୋଗ ଓ ସମସ୍ତ ବଳାସ ଦେହରୁ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଜୟିଣ୍ଟ୍ରେ ଅଛି, ସେଠାରୁ ନଶ୍ଟ ହେଉ।
ନିର୍ବଲାସଂ ବଲାସିନଃ କ୍ଷିଣୋମି ମୁଷ୍କରଂ ଯଥା । ଛିନଦ୍ମ୍ଯସ୍ଯ ବନ୍ଧନଂ ମୂଲମୁର୍ଵାର୍ଵା ଇଵ
ମୁଁ ବଳାସ ରୋଗୀରୁ ବଳାସକୁ ବାହାର କରେ, ଯେପରି ମୂଳ ଉଖାଡ଼ାଯାଏ। ତାହାର ବନ୍ଧନ, ମୂଳକୁ ମୁଁ କାଟିଦେଉଛି, ଯେପରି ଗଛ ଉଖାଡ଼ାଯାଏ।
ନିର୍ବଲାସେତଃ ପ୍ର ପତାଶୁଙ୍ଗଃ ଶିଶୁକୋ ଯଥା । ଅଥୋ ଇତ ଇଵ ହାଯନୋଽପ ଦ୍ରାହ୍ଯଵୀରହା
ବଳାସ ଏଠାରୁ ଉଡ଼ିଯାଉ, ଯେପରି ଛୋଟ ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ିଯାଏ। ଏଉଁଠାରୁ ଯେପରି ଜଣେ ଚାଲିଯାଏ, ସେପରି ଏହା ଦୂରେ ପଳାଇଯାଉ, ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା।
ଉତ୍ତମୋ ଅସ୍ଯୋଷଧୀନାଂ ତଵ ଵୃକ୍ଷା ଉପସ୍ତଯଃ । ଉପସ୍ତିରସ୍ତୁ ସୋଽସ୍ମାକଂ ଯୋ ଅସ୍ମାମଭିଦାସତି
ତୋର ଔଷଧମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତୋର ଗଛମାନେର ଆଧାର। ସେଇ ଆଧାର ଆମ ପାଖରେ ହେଉ, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି।
ସବନ୍ଧୁଶ୍ଚାସବନ୍ଧୁଶ୍ଚ ଯୋ ଅସ୍ମାମଭିଦାସତି । ତେଷାଂ ସା ଵୃକ୍ଷାଣାମିଵାହଂ ଭୂଯାସମୁତ୍ତମଃ
ସହଯୋଗୀ କିମ୍ବା ଏକା, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଗଛମାନେ ଭଳି ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେଉ।
ଯଥା ସୋମ ଓଷଧୀନାମୁତ୍ତମୋ ହଵିଷାଂ କୃତଃ । ତଲାଶା ଵୃକ୍ଷାଣାମିଵାହଂ ଭୂଯାସମୁତ୍ତମଃ
ଯେପରି ସୋମ ଔଷଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ହବିରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ସେପରି ମୁଁ ତଳ ଓ ଆଶା ଗଛମାନଙ୍କ ଭଳି ସମସ୍ତ ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଉ।
ଆବଯୋ ଅନାବଯୋ ରସସ୍ତ ଉଗ୍ର ଆବଯୋ । ଆ ତେ କରମ୍ଭମଦ୍ମସି
ଯେ ରସ ହାନି କରେ ଓ ଯେଉଁଠି ହାନି ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରସ, ସେମାନେ ସବୁ ତୁମର। ଏହି ସବୁ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମର ପିଠା ପକାଉଛୁ।
ଵିହହ୍ଲୋ ନାମ ତେ ପିତା ମଦାଵତୀ ନାମ ତେ ମାତା । ସ ହିନ ତ୍ଵମସି ଯସ୍ତ୍ଵମାତ୍ମାନମାଵଯଃ
ତୁମର ବାପାଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି ବିହହ୍ଲ, ତୁମର ମାଆଙ୍କ ନାମ ମଦାବତୀ। ତୁମେ ସେଇଁ, ଯିଏ ନିଜେ ନିଜକୁ କ୍ଷତି କରୁଛ, ନିଜର ଶତ୍ରୁ ନିଜେ।
ତୌଵିଲିକେଽଵେଲଯାଵାଯମୈଲବ ଐଲଯୀତ୍। ବଭ୍ରୁଶ୍ଚ ବଭ୍ରୁକର୍ଣଶ୍ଚାପେହି ନିରାଲ
ତୌଭିଲିକ, ବେଳୟ, ଆୟମୈଲବ, ଏଇଳୟିତ, ବଭ୍ରୁ ଓ ବଭ୍ରୁକର୍ଣ୍ଣ—ତୁମେ ଚାଲିଯାଅ, ହେବା ଅଦୃଶ୍ୟ।
ଅଲସାଲାସି ପୂର୍ଵ ସିଲାଞ୍ଜାଲାସ୍ଯୁତ୍ତରା । ନୀଲାଗଲସାଲ
ପୂର୍ବଦିଗରେ ତୁମେ ଅଲସାଳ, ଉତ୍ତରଦିଗରେ ତୁମେ ଶିଳଞ୍ଜଳ, ଏବଂ ତୁମେ ନୀଳଗଳସାଳ।
ଯଥେଯଂ ପୃଥିଵୀ ମହୀ ଭୂତାନାଂ ଗର୍ଭମାଦଧେ । ଏଵା ତେ ଧ୍ରିଯତାଂ ଗର୍ଭୋ ଅନୁ ସୂତୁଂ ସଵିତଵେ
ଯେପରି ଏହି ବଡ଼ ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କରିଛି, ସେପରି ତୁମର ଗର୍ଭ ମଧ୍ୟ ଭଲଭାବେ ଧରି ରଖାଯାଉ, ସମୟ ଆସିଲେ ଜନ୍ମ ହେଉ।
ଯଥେଯଂ ପୃଥିଵୀ ମହୀ ଦାଧାରେମାନ୍ ଵନସ୍ପତୀନ୍ । ଏଵା ତେ ଧ୍ରିଯତାଂ ଗର୍ଭୋ ଅନୁ ସୂତୁଂ ସଵିତଵେ
ଯେପରି ଏହି ବଡ଼ ପୃଥିବୀ ଏହି ସମସ୍ତ ଗଛମାନେକୁ ଧାରଣ କରିଛି, ସେପରି ତୁମର ଗର୍ଭ ଭଲଭାବେ ଧରି ରଖାଯାଉ, ସମୟ ଆସିଲେ ଜନ୍ମ ହେଉ।
ଯଥେଯଂ ପୃଥିଵୀ ମହୀ ଦାଧାର ପର୍ଵତାନ୍ ଗିରୀନ୍ । ଏଵା ତେ ଧ୍ରିଯତାଂ ଗର୍ଭୋ ଅନୁ ସୂତୁଂ ସଵିତଵେ
ଯେପରି ଏହି ବଡ଼ ପୃଥିବୀ ପାହାଡ଼ ଓ ଗିରିମାନେକୁ ଧାରଣ କରିଛି, ସେପରି ତୁମର ଗର୍ଭ ଭଲଭାବେ ଧରି ରଖାଯାଉ, ସମୟ ଆସିଲେ ଜନ୍ମ ହେଉ।