ସଦ୍ଯୋ ଜାତୋ ଵ୍ଯମିମୀତ ଯଜ୍ଞମଗ୍ନିର୍ଦେଵାନାମଭଵତ୍ପୁରୋଗାଃ । ଅସ୍ଯ ହୋତୁଃ ପ୍ରଶିଷ୍ଯୃତସ୍ଯ ଵାଚି ସ୍ଵାହାକୃତଂ ହଵିରଦନ୍ତୁ ଦେଵାଃ
ଅଗ୍ନି, ସମୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଯଜ୍ଞକୁ ମାପିଛନ୍ତି ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କର ନେତା ହେବାକୁ ପାରିଛନ୍ତି । ଏହି ହୋତୃଙ୍କର ନିର୍ଦେଶ ଓ ସତ୍ୟ କଥାରେ 'ସ୍ୱାହା' କରାଯାଇଥିବା ଉପହାରକୁ ଦେବତାମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ।
5.13 ଦଦିର୍ହି ମହ୍ଯଂ ଵରୁଣୋ ଦିଵଃ କଵିର୍ଵଚୋଭିରୁଗ୍ରୈର୍ନି ରିଣାମି ତେ ଵିଷମ୍ । ଖାତମଖାତମୁତ ସକ୍ତମଗ୍ରଭମିରେଵ ଧନ୍ଵନ୍ ନି ଜଜାସ ତେ ଵିଷମ୍
ମୋ ପାଇଁ, ବରୁଣ ଦେବତା, ଆକାଶର ଜ୍ଞାନୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶବ୍ଦରେ ବିଷର ଉପଚାର ଦେଇଛନ୍ତି । ଖୋଦିଥିବା, ଖୋଦିନଥିବା, କିମ୍ବା ମୂଳରେ ଲଗା ଥିବା ବିଷ, ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଛି ।
ଯତ୍ତେ ଅପୋଦକଂ ଵିଷଂ ତତ୍ତ ଏତାସ୍ଵଗ୍ରଭମ୍ । ଗୃହ୍ଣାମି ତେ ମଧ୍ଯମମୁତ୍ତମଂ ରସମୁତାଵମଂ ଭିଯସା ନେଶଦାଦୁ ତେ
ତୁମର ଯେଉଁ ବିଷ ଜଳ ନଥିବା, ମୂଳରେ ଲଗା ଥିବା, ତାହାକୁ ଆମେ ଧରିଛି । ତୁମର ମଧ୍ୟମ, ଉତ୍ତମ ଓ ନିମ୍ନ ରସକୁ ଧରିଛି; ଭୟରୁ କିଛି କ୍ଷତି ନ ହେଉ ।
ଵୃଷା ମେ ରଵୋ ନଭସା ନ ତନ୍ଯତୁରୁଗ୍ରେଣ ତେ ଵଚସା ବାଧ ଆଦୁ ତେ । ଅହଂ ତମସ୍ଯ ନୃଭିରଗ୍ରଭଂ ରସଂ ତମସ ଇଵ ଜ୍ଯୋତିରୁଦେତୁ ସୂର୍ଯଃ
ମୋର ଗଞ୍ଜନ ଆକାଶର ତୁଫାନ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତୁମ ଭୟଙ୍କର କଥାରେ ମୁଁ ତୁମର କ୍ଷତିକୁ ଦୂର କରିଦେଉଛି । ମୁଁ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଅନ୍ଧକାରର ମୁଖ୍ୟ ରସକୁ ଧରିଛି; ଅନ୍ଧକାରରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକରେ ଉଦୟ ହେଉ ।
ଚକ୍ଷୁଷା ତେ ଚକ୍ଷୁର୍ହନ୍ମି ଵିଷେଣ ହନ୍ମି ତେ ଵିଷମ୍ । ଅହେ ମ୍ରିଯସ୍ଵ ମା ଜୀଵୀଃ ପ୍ରତ୍ଯଗଭ୍ଯେତୁ ତ୍ଵା ଵିଷମ୍
ମୋ ଚକ୍ଷୁରେ ତୁମର ଚକ୍ଷୁକୁ ଘାତ କରିଛି; ବିଷରେ ତୁମର ବିଷକୁ ଘାତ କରିଛି । ଅହି, ମୃତ୍ୟୁ ଅନୁଭବ କର, ଜୀବନ ରଖିବା ନୁହେଁ; ବିଷ ପୁନଃ ତୁମ ପାଖକୁ ଫେରିଯାଉ ।
କୈରାତ ପୃଶ୍ନ ଉପତୃଣ୍ଯ ବଭ୍ର ଆ ମେ ଶୃଣୁତାସିତା ଅଲୀକାଃ । ମା ମେ ସଖ୍ଯୁଃ ସ୍ତାମାନମପି ଷ୍ଠାତାଶ୍ରାଵଯନ୍ତୋ ନି ଵିଷେ ରମଧ୍ଵମ୍
କାଳା, ଚିହ୍ନିତ, କାଉ, କଳା — ଏହି ଭୁଲ ଜଣେ ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ । ମୋ ସଙ୍ଗୀଙ୍କ ପାଖରେ ରୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ, କଥା କହନ୍ତୁ ନାହିଁ; ବିଷକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ ।
ଅସିତସ୍ଯ ତୈମାତସ୍ଯ ବଭ୍ରୋରପୋଦକସ୍ଯ ଚ । ସାତ୍ରାସାହସ୍ଯାହଂ ମନ୍ଯୋରଵ ଜ୍ଯାମିଵ ଧନ୍ଵନୋ ଵି ମୁଞ୍ଚାମି ରଥାମିଵ
କଳା, କାଉ ଓ ଜଳ ନଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ — ମୁଁ କ୍ରୋଧକୁ ଶିଥିଳ କରିଦେଉଛି, ଧନୁର ତାଣ ଛାଡିବା ପରି, ରଥର ଯୋକ୍ ଛାଡିବା ପରି ।
ଆଲିଗୀ ଚ ଵିଲିଗୀ ଚ ପିତା ଚ ମାତା ଚ । ଵିଦ୍ମ ଵଃ ସର୍ଵତୋ ବନ୍ଧ୍ଵରସାଃ କିଂ କରିଷ୍ଯଥ
ବାନ୍ଧିବା ଓ ଖୋଲିବା, ପିତା ଓ ମାତା — ଆମେ ତୁମର ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜାଣିଛୁ; ତୁମେ କଣ କରିବେ?
ଉରୁଗୂଲାଯା ଦୁହିତା ଜାତା ଦାସ୍ଯସିକ୍ନ୍ଯା । ପ୍ରତଙ୍କଂ ଦଦ୍ରୁଷୀଣାଂ ସର୍ଵାସାମରସଂ ଵିଷମ୍
ଉରୁଗୂଳାର ଝିଅ, ଦାସୀ ସିକ୍ନୀର ଜନ୍ମ, ସମସ୍ତ ଦାଗ ଓ ଚିହ୍ନର ମୂଳ — ସେମାନଙ୍କର ରସ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କର ବିଷ ।
କର୍ଣା ଶ୍ଵାଵିତ୍ତଦବ୍ରଵୀଦ୍ଗିରେରଵଚରନ୍ତିକା । ଯାଃ କାଶ୍ଚେମାଃ ଖନିତ୍ରିମାସ୍ତାସାମରସତମଂ ଵିଷମ୍
କାନ, କୁକୁର କହିଥିଲେ, ପାହାଡ଼ ପାଖରେ ରୁହୁଥିଲେ; ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ଖୋଦିଥିବା, ସେମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟଧିକ ରସ ହେଉଛି ବିଷ ।
ତାବୁଵଂ ନ ତାବୁଵଂ ନ ଘେତ୍ତ୍ଵମସି ତାବୁଵମ୍ । ତାବୁଵେନାରସଂ ଵିଷମ୍
ତୁମେ ତାବୁବା, ତାବୁବା ନୁହେଁ, ଘେତ୍ତ୍ୱମ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ତାବୁବା; ତାବୁବା ସହିତ ରସ ନଥିବା ବିଷ ।
ତସ୍ତୁଵଂ ନ ତସ୍ତୁଵଂ ନ ଘେତ୍ତ୍ଵମସି ତସ୍ତୁଵମ୍ । ତସ୍ତୁଵେନାରସଂ ଵିଷମ୍
ତୁମେ ତସ୍ତୁବା, ତସ୍ତୁବା ନୁହେଁ, ଘେତ୍ତ୍ୱମ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ତସ୍ତୁବା; ତସ୍ତୁବା ସହିତ ରସ ନଥିବା ବିଷ ।
ସୁପର୍ଣସ୍ତ୍ଵାନ୍ଵଵିନ୍ଦତ୍ସୂକରସ୍ତ୍ଵାଖନନ୍ ନସା । ଦିପ୍ସୌଷଧେ ତ୍ଵଂ ଦିପ୍ସନ୍ତମଵ କୃତ୍ଯାକୃତଂ ଜହି
ଗୃଧ୍ର ତୁମକୁ ଖୋଜିଥିଲା, ଶୁଆ ଆମ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଖୋଦିଥିଲା । ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଔଷଧ, ଯିଏ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତାକୁ ଆକ୍ରମଣ କର; କରାଯାଇଥିବା ଓ ନ କରାଯାଇଥିବା କାମକୁ ନଷ୍ଟ କର ।
ଅଵ ଜହି ଯାତୁଧାନାନ୍ ଅଵ କୃତ୍ଯାକୃତଂ ଜହି । ଅଥୋ ଯୋ ଅସ୍ମାନ୍ ଦିପ୍ସତି ତମୁ ତ୍ଵଂ ଜହ୍ଯୋଷଧେ
ଯାତୁଧାନମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କର, କରାଯାଇଥିବା ଓ ନ କରାଯାଇଥିବା କାମକୁ ନଷ୍ଟ କର । ଯିଏ ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଔଷଧ, ତୁମେ ତାକୁ ନଷ୍ଟ କର ।
ରିଶ୍ଯସ୍ଯେଵ ପରୀଶାସଂ ପରିକୃତ୍ଯ ପରି ତ୍ଵଚଃ । କୃତ୍ଯାଂ କୃତ୍ଯାକୃତେ ଦେଵା ନିଷ୍କମିଵ ପ୍ରତି ମୁଞ୍ଚତ
ଯେପରି ଏକ ଚିତ୍ରିତ ହରିଣର ଚର୍ମ କାଟି ଅଲଗା କରାଯାଏ, ଏହିପରି ହେଇ, ହେ ଦେବତାମାନେ, ଯିଏ ମନ୍ତ୍ର ଚାଲାଇଛି, ସେଠାରୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ କାଟି ଅଲଗା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଏହାକୁ ମଣି ମାଳାରୁ ମଣି ଖୋଲିଦେବା ପରି ଛାଡିଦିଅନ୍ତୁ।
ପୁନଃ କୃତ୍ଯାଂ କୃତ୍ଯାକୃତେ ହସ୍ତଗୃହ୍ଯ ପରା ଣଯ । ସମକ୍ଷମସ୍ମା ଆ ଧେହି ଯଥା କୃତ୍ଯାକୃତଂ ହନତ୍
ମନ୍ତ୍ର ଚାଲାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ହାତ ଧରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ପୁଣିଥରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଅ। ଏଭଳି ଭାବେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ତାହାର କର୍ତ୍ତାକୁ ଆଘାତ କରିପାରିବ।
କୃତ୍ଯାଃ ସନ୍ତୁ କୃତ୍ଯାକୃତେ ଶପଥଃ ଶପଥୀଯତେ । ସୁଖୋ ରଥ ଇଵ ଵର୍ତତାଂ କୃତ୍ଯା କୃତ୍ଯାକୃତଂ ପୁନଃ
ମନ୍ତ୍ର ଚାଲାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଶପଥ ପଡ଼ୁ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପୁଣି ତାହାର କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଫେରିଯାଉ, ଯେପରି ଗାଡ଼ି ଚକା ଚକା ଚଳିଥାଏ।
ଯଦି ସ୍ତ୍ରୀ ଯଦି ଵା ପୁମାନ୍ କୃତ୍ଯାଂ ଚକାର ପାପ୍ମନେ । ତାମୁ ତସ୍ମୈ ନଯାମସ୍ଯଶ୍ଵମିଵାଶ୍ଵାଭିଧାନ୍ଯା
ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ଯେଉଁଠି ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ମନ୍ତ୍ରକୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରାଇଦିଅ, ଯେପରି ଘୋଡ଼ାକୁ ତାହାର ଡାକକାରୀ ଫେରାଇନେଇଥାଏ।
ଯଦି ଵାସି ଦେଵକୃତା ଯଦି ଵା ପୁରୁଷୈଃ କୃତା । ତାଂ ତ୍ଵା ପୁନର୍ଣଯାମସୀନ୍ଦ୍ରେଣ ସଯୁଜା ଵଯମ୍
ତୁମେ ଦେବତାମାନେ କିମ୍ବା ମଣିଷମାନେ ତିଆରି କରିଥିବେ, ଯିଏ ହେଉନାହିଁ, ଆମେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ପୁଣି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରାଇନେଉଛୁ।
ଅଗ୍ନେ ପୃତନାଷାଟ୍ପୃତନାଃ ସହସ୍ଵ । ପୁନଃ କୃତ୍ଯାଂ କୃତ୍ଯାକୃତେ ପ୍ରତିହରଣେନ ହରାମସି
ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଛି, ସେଠି ତୁମେ ଜିତିବା। ମନ୍ତ୍ର ଚାଲାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ବିପରୀତ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଫେରାଇନେଉଛୁ।
କୃତଵ୍ଯଧନି ଵିଧ୍ଯ ତଂ ଯଶ୍ଚକାର ତମିଜ୍ଜହି । ନ ତ୍ଵାମଚକ୍ରୁଷେ ଵଯଂ ଵଧାଯ ସଂ ଶିଶୀମହି
ହେ ମନ୍ତ୍ର ନିବାରଣ କରୁଥିବା ଶସ୍ତ୍ର, ଯିଏ ଏହି ମନ୍ତ୍ର କରିଛି, ସେଉଠି ଆଘାତ କର, ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କର। ଆମେ ତୁମକୁ କେବଳ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛୁ, କ୍ଷତି ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ପୁତ୍ର ଇଵ ପିତରଂ ଗଚ୍ଛ ସ୍ଵଜ ଇଵାଭିଷ୍ଠିତୋ ଦଶ । ବନ୍ଧମିଵାଵକ୍ରାମୀ ଗଚ୍ଛ କୃତ୍ଯେ କୃତ୍ଯାକୃତଂ ପୁନଃ
ପୁଅ ଯେପରି ବାପାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ, ଦାସ ଯେପରି ମାଲିକଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ, ବନ୍ଧୀ ଯେପରି ତାଙ୍କ ବନ୍ଧନ ପାଖକୁ ଯାଏ, ସେପରି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପୁଣି ତାହାର କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଫେରିଯାଉ।
ଉଦେଣୀଵ ଵାରଣ୍ଯଭିସ୍କନ୍ଦଂ ମୃଗୀଵ । କୃତ୍ଯା କର୍ତାରମୃଚ୍ଛତୁ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ତାହାର କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଯାଉ, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲୀ ହାତୀ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଫେରେ, କିମ୍ବା ମୃଗୀ ତାହାର ଦଳକୁ ଫେରେ।
ଇଷ୍ଵା ଋଜୀଯଃ ପତତୁ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ତଂ ପ୍ରତି । ସା ତଂ ମୃଗମିଵ ଗୃହ୍ଣାତୁ କୃତ୍ଯା କୃତ୍ଯାକୃତଂ ପୁନଃ
ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ସବୁଠାରୁ ତୀବ୍ର ବାଣ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଧରିନଉ, ଯେପରି ଶିକାରୀ ମୃଗକୁ ଧରେ, ଏବଂ ପୁଣି ତାହାର କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଫେରିଯାଉ।
ଅଗ୍ନିରିଵୈତୁ ପ୍ରତିକୂଲମନୁକୂଲମିଵୋଦକମ୍ । ସୁଖୋ ରଥ ଇଵ ଵର୍ତତାଂ କୃତ୍ଯା କୃତ୍ଯାକୃତଂ ପୁନଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ତାହାର କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଆଘାତ କରୁ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଶତ୍ରୁ ପାଖକୁ ଯାଏ, ଯେପରି ପାଣି ଉପକୂଳକୁ ଯାଏ, ଯେପରି ଗାଡ଼ି ସମତଳ ରାସ୍ତାରେ ଚଳିଥାଏ।
ଏକା ଚ ମେ ଦଶ ଚ ମେଽପଵକ୍ତାର ଓଷଧେ । ଋତଜାତ ଋତାଵରି ମଧୁ ମେ ମଧୁଲା କରଃ
ମୋ ପାଇଁ ଏକ ଓ ଦଶ ରକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଔଷଧି, ତୁମେ ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ମୋ ପାଇଁ ମଧୁ ଓ ମଧୁ ଧାରଣକାରୀକୁ ମିଠା କର।
ଦ୍ଵେ ଚ ମେ ଵିଂଶତିଶ୍ଚ ମେଽପଵକ୍ତାର ଓଷଧେ । ଋତଜାତ ଋତାଵରି ମଧୁ ମେ ମଧୁଲା କରଃ
ମୋ ପାଇଁ ଦୁଇ ଓ ବିଶି ରକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଔଷଧି, ତୁମେ ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ମୋ ପାଇଁ ମଧୁ ଓ ମଧୁ ଧାରଣକାରୀକୁ ମିଠା କର।
ତିସ୍ରଶ୍ଚ ମେ ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ମେଽପଵକ୍ତାର ଓଷଧେ । ଋତଜାତ ଋତାଵରି ମଧୁ ମେ ମଧୁଲା କରଃ
ମୋ ପାଇଁ ତିନି ଓ ତିରିଶି ରକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଔଷଧି, ତୁମେ ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ମୋ ପାଇଁ ମଧୁ ଓ ମଧୁ ଧାରଣକାରୀକୁ ମିଠା କର।
ଚତସ୍ରଶ୍ଚ ମେ ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଚ ମେଽପଵକ୍ତାର ଓଷଧେ । ଋତଜାତ ଋତାଵରି ମଧୁ ମେ ମଧୁଲା କରଃ
ମୋ ପାଇଁ ଚାରି ଓ ଚାଳିଶି ରକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଔଷଧି, ତୁମେ ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ମୋ ପାଇଁ ମଧୁ ଓ ମଧୁ ଧାରଣକାରୀକୁ ମିଠା କର।
ପଞ୍ଚ ଚ ମେ ପଞ୍ଚାଶଚ୍ଚ ମେଽପଵକ୍ତାର ଓଷଧେ । ଋତଜାତ ଋତାଵରି ମଧୁ ମେ ମଧୁଲା କରଃ
ମୋ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ଓ ପଞ୍ଚାଶି ରକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଔଷଧି, ତୁମେ ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ମୋ ପାଇଁ ମଧୁ ଓ ମଧୁ ଧାରଣକାରୀକୁ ମିଠା କର।