ଏକ ଦିନ, ଏକ ଭକ୍ତ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—"ହେ ଅଗ୍ନି, ମୋର ଆହ୍ୱାନରେ ତୁମେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅ, ଆମେ ତୁମକୁ ଜଳାଇ ଶରୀରରେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଚାରିଓ ଦିଗ ମୋ ପାଖରେ ଅଞ୍ଜଳି ହେଉ, ତୁମ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।" ସେଉଁଠି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—"ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଦୂର କର, ତୁମେ ଆମର ସଂରକ୍ଷକ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ବିପକ୍ଷମାନେ ଦୂରେ ଯାଆନ୍ତୁ, ଦୁଷ୍ଟମନା ବିନଶ୍ଟ ହେଉ, ତାଙ୍କର ଜାଗୃତ ଚିନ୍ତା ଭାଙ୍ଗିଯାଉ।" ଏହି ଆହ୍ୱାନରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ମାରୁତ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅଗ୍ନି, ଉପସ୍ଥିତ ହେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥିତ ହେଲେ। ବିଶାଳ ବାତାବରଣ ଓ ପୃଥିବୀ ମୋର ହେଉ, ପବନ ମୋ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବହୁ। ସମସ୍ତେ ମୋ ପାଇଁ ବଳି ଦିଅନ୍ତୁ, ମୋର ଅଭିଲାଷିତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ, ମୋର ମନ ସତ୍ୟ ହେଉ। କୌଣସି ପାପ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିନ ପାରୁନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠାରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଦିବ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ ମୋର ହେଉ। ଦେବବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପାଇଁ ବସନ୍ତୁ, ଆମେ ନିରାପଦ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୁହୁ। ଛଅ ଦିଗର ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ବୀର କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। କୌଣସି ଅନ୍ୟାୟ ବା ଦୁଷ୍ଟତା ଆମ ଉପରେ ଆସିନ ଦିଅନ୍ତୁନାହିଁ। ତିନି ଦେବୀମାନେ ଆମ ପିଲା ଓ ଶରୀର ପାଇଁ ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ, ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ପିଲା ବା ଶରୀର ହାରାଇବା ଆମ ଉପରେ ନ ଆସୁ, ରାଜା ସୋମ ଆମକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅପରାଜିତ କରନ୍ତୁ। ଅନେକ ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଥିବା ମହାଶକ୍ତି ଏହି ବଳିରେ ଆମକୁ ବିଶାଳ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଘୋଡ଼ାକୁ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା, ଆମ ପିଲାମାନେ ପ୍ରତି ଦୟା କର, ଆମକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁନାହିଁ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥ, ସବିତା ଦେବ, ଶତ୍ରୁ ଜୟୀ, ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା, ବଳିଦାନକାରୀକୁ ଅପମଙ୍ଗଳରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଆମର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ, ସେମାନେ ଦୂରେ ଯାଆନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସହ ଆମେ ସେମାନେକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର ଓ ଉପରେ ଥିବା ଦେବମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼, ବିଚକ୍ଷଣ ରାଜା ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ, ଯିଏ ଗୋ, ଧନ ଓ ଅଶ୍ୱରେ ବିଜୟୀ। ସେ ଏହି ବଳିର ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଘୋଡ଼ାକୁ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା, ଆମ ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ଭକ୍ତ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଔଷଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କୁଷ୍ଠ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କଲେ। "ହେ କୁଷ୍ଠ, ଜ୍ୱରକୁ ଧ୍ୱଂସ କର, ଏଠାରୁ ଦୂର କର।" ପାହାଡ଼ରେ ଜନ୍ମ, ଗରୁଡ଼ର ସନ୍ତାନ, ହିମାଲୟ ପାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ କୁଷ୍ଠ ଧନ ସହ ଆସିଥାଏ, କାରଣ ସେ ଜ୍ୱର ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଜାଣେ। ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ହେଉଛି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ; ସେଠି ଦେବତାମାନେ ଅମୃତତାର ସାର କୁଷ୍ଠ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ। ସୁନାର ନୌକା, ସୁନାର ବନ୍ଧନ ସହ ଆକାଶରେ ଚାଲିଥିଲା, ସେଠି ଦେବମାନେ ଅମୃତ ଫୁଲ—କୁଷ୍ଠ ଉପଲବ୍ଧ କରିଥିଲେ। ସୁନାର ପଥ, ସୁନାର ବାଁଶ, ସୁନାର ନୌକା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କୁଷ୍ଠ ଆଣିଥିଲେ। "ମୋର ଏହି କୁଷ୍ଠକୁ ନେଉ, ଉପଚାର ହେଉ," କହି ଭକ୍ତ ଅନୁରୋଧ କଲେ। "ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଛ, ସୋମଙ୍କ ସାଙ୍ଗୀ, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶ୍ୱାସ, ଜୀବନ, ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରତି ଦୟା କର।" ହିମାଲୟର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଏହି କୁଷ୍ଠ ପୂର୍ବ ଦେଶରେ ନେଯାଯାଏ, ସେଠି କୁଷ୍ଠର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାମ ବିତରଣ ହୋଇଥାଏ। "କୁଷ୍ଠର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାମ, ତୁମର ପିତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାମ; ସମସ୍ତ ରୋଗ ଧ୍ୱଂସ କର, ଜ୍ୱରକୁ ଅଶକ୍ତ କର।" କୁଷ୍ଠ ମୁଣ୍ଡ ରୋଗ, ଚକ୍ଷୁ ଓ ଦେହର ଦୋଷ ଧ୍ୱଂସ କରି, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ। ଏହିପରି, ରାତି ଯେଉଁଠି ମାଆ, ଆକାଶ ବାପା, ଆର୍ୟମାନ ତାଙ୍କ ତ୍ରିତୀୟ ପିତା, ସେଇ ଶିଳାଚୀ ନାମର ଔଷଧୀ, ଦେବୀମାନଙ୍କ ଭଉଣୀ। ଯେଉଁଠି ଜଳପାନ କରେ, ସେ ଜୀବନ୍ତ ରହେ, ସେ ଲୋକମାନେଙ୍କ ପୋଷକ ଓ ସମର୍ଥକ। ବୃକ୍ଷରୁ ବୃକ୍ଷକୁ ବଢ଼ିବା, କନ୍ୟା ପରି ଫୁଲିବା, ଜୟଶୀଳ ଏହି ଶିଳାଚୀ ଛୁଆ ପ୍ରସ୍ପର୍ଶରେ ସ୍ୱସ୍ଥ କରେ। ଯେଉଁ କ୍ଷତି ହୋଇଛି ଦଣ୍ଡ, ବାଣ ବା ଶକ୍ତିରେ, ତାହାର ଦୂଷ୍ୟ ଉପରେ ଶିଳାଚୀ ଉପଚାର। ଅଶ୍ୱଥ, ପିପଳ, ବବୂଲ, ବଟ ଓ ପତ୍ର ଉପରୁ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଆସନ୍ତି। ସୁନାର ରଙ୍ଗ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ସୂର୍ୟ ସଦୃଶ, ସତ୍ୟ ସହ ଚଳିଥିବା ଏହି ଔଷଧୀକୁ "ଉପଚାର" ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଶିଳାଚୀ, ସୁନାର ରଙ୍ଗ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରୂଖ ଚୁଳି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟି, ଜଳ ବା ଲାକ୍ଷାର ଭଉଣୀ, ପବନ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା। ଶିଳାଚୀ ନାମର କାନିନୀ, ଅଜବଭ୍ରୁ ତାଙ୍କ ପିତା, ଯମଙ୍କ କଳା ଘୋଡ଼ା ତାଙ୍କ ଲଗାମ। ଘୋଡ଼ାର ଲଗାମ ଗଛରେ ଲଗି ଯାଇଛି, ପରିବାହମାନା, ପଖି ଭଳି ଅରୁନ୍ଧତୀ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତି। ଏହିପରି, ଆଦିରେ ବ୍ରହ୍ମା ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସାରା ଜଗତକୁ ବିସ୍ତାର କଲା। ତଳ ଭିତି ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ, ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ଦୁଇଠାରୁ ସେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ, ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଆମ ନାୟକମାନେକୁ କ୍ଷତି ନଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ନିୟମ ଆଗରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ହଜାର ଧାରା ଆକାଶରେ ମିଶି ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ, ମଧୁର ଭାଷାରେ; ସେମାନଙ୍କ ଚର, ଚିର ସତର୍କ, ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଥିଲେ। "ଚାରିପଟେ ଘୂରିବା, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହେବା, ବାଧା ଭାଙ୍ଗିବା, ତୁମେ ତ୍ରୟୋଦଶ ମାସ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହ, ବିଜୟ ପାଇଁ ନାମୀ।" ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂର କର, "ସ୍ୱାହା!" ହେ ସୋମ ଓ ରୁଦ୍ର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଦୟାଳୁ, ଏଠାରେ ଆସି ଆମକୁ ସୁଖ ଦିଅ। ପାପ ଓ ଦୋଷରୁ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର, ଆମର ବଳି ଗ୍ରହଣ କର, ଅମୃତତା ଆମ ମଧ୍ୟରେ ରଖ।