ଏକ ପବିତ୍ର ସମୟରେ, ମହାନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞ କ୍ରମରେ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରୁ ଆସୁଥିବା ଅପମାନ ଓ ଶତ୍ରୁତାକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ । ସେମାନେ କହିଲେ, “ଯେଉଁମାନେ ଉପର ଦିଗରୁ ଜାତବେଦାସ୍କୁ ଆହୁତି ଦେଇ ଆମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂରୋହିତ ହୋଇ ସେଠାରୁ ଦୂରେ ହଟିଯାଉନ୍ତୁ । ମୁଁ ପ୍ରତିମନ୍ତ୍ରଣାରେ ସେମାନେକୁ ପଛକୁ ଫେରାଏ । ଏହିପରି, ଯେଉଁମାନେ ମଧ୍ୟମ ଦିଗରୁ ଜାତବେଦାସ୍କୁ ଆହୁତି ଦେଇ ଆମକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ ପୂରୋହିତ ହୋଇ ଦୂରେ ହଟିଯାଉନ୍ତୁ । ମୁଁ ପ୍ରତିମନ୍ତ୍ରଣାରେ ସେମାନେକୁ ପଛକୁ ଫେରାଏ । ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ଗର୍ଭରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛନ୍ତି, ଅମର, ବଳବାନ୍, ନିତ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳୀ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୁଳର । ସେ ଅପରାଜେୟ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଏବଂ ଅହି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ । ତୃତିୟ, ଯେଉଁଠି ସେ ତିନିଟି ମହାତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । ସେ ବିଧି ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଅନେକ ରୂପ ତିଆରି କରିଥିଲେ; ସେ ପ୍ରଥମେ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଓ ଅକଥିତ ଭାଷାକୁ ବୁଝିଥିଲେ । ଏହି ଦେବତା ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅଗ୍ନିର ରୂପ ନେଇଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପରି ଦ୍ରବମାନ, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁସାରେ ଚଳିଥିବା । ଏଠାରେ ଅମର ନାମ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି, ଏହି ବସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରୁନ୍ତୁ । ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୁଇଜଣ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ପୁରାତନ ସଙ୍ଗମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେମାନେ ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ, ଅଜର; କବି ଓ ଶୁଷ୍କତାର ମାଆମାନେ ଯୁଗ ଅଭିଲାଷା କରି, ସେମାନେ ବଂଶ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ନିୟୋଜିତ କରନ୍ତୁ । ଏହିପରି, ମୁଁ ସେ ମହାନ୍, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, କବି ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ । ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଯଣ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଆସନ୍ତି, ଏଠାରେ ବଡ଼ ଭୂମି ଓ ଆକାଶ ଆଶ୍ରୟକୁ ବିସ୍ତୃତ କରିଛନ୍ତି । କବିମାନେ ସାତଟି ସୀମା ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ ଗୋଟିଏକୁ ନିକଟକୁ ଡାକିଛି । ଲୋହର ଖମ୍ଭ ଦୃଢ଼ତାର ନିଡ଼ରେ, ମାର୍ଗମାନଙ୍କ ବିସ୍ତାରରେ ଓ ଆଶ୍ରୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ମୁଁ ଅମର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଯାଏ, ଅସୁର ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ; ଅସୁର ଶକ୍ତି ମୋ ଦେହରେ ଅଛି, ଏହି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଆନନ୍ଦ । ଶକ୍ର ଧନ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଦାତା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷ୍ଠ ଲାଭ କରନ୍ତୁ । ପୁଅ ତାଙ୍କ ପିତା, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବଡ଼ ଜଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ମଙ୍ଗଳ ଓ ନୀତି ପାଇଁ । ବରୁଣ, ମୋତେ ତୁମ ସ୍ଥାନ ଦେଖିବାକୁ ଦିଅ; ମୁଁ ତୁମ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ରୂପ ତିଆରି କରେ । ମୁଁ ଅର୍ଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପୂଷ୍ଟି ଦେଉଛି; ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛ; ଅମର । ଆମେ ବଳଶାଳୀ ବନ୍ଧୁ ବରୁଣଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଉଛୁ, ଅଦିତିପୁତ୍ର, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ । କବିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ରୂପ କହିଛନ୍ତି, ସତ୍ୟବାଦୀ ଭୂମି ଓ ଦ୍ୟୌସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ । ଏହି ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରଥମଜନ, ଯାଁଠାରୁ ଭୟାନକ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ସେ ହଠାତ୍ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ । ସେ ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି, ବଡ଼ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ, ଶତ୍ରୁକୁ ଭୟ ଦେଇ ସେବକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି । ସେ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଓ ନାଶ କରନ୍ତି; ସେ ବିଜୟୀ । ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ଆହୁତିରେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି । ସେମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି, ଦ୍ୱିଗୁଣ ଓ ତ୍ରିଗୁଣ ଶକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ କରେ । ମଧୁରମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠୁ ମଧୁର, ଆନନ୍ଦ ମୁକ୍ତ କର; ମଧୁ ଆଣି, ମଧୁରମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ର କର । ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ପଦରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ଭାବେ ଉପାସନା କରେ, ତୁମ ଦୃଢ଼ ଦେହକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର; ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ଓ ଦୁଃଖୀ କେହି ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିନପାରନ୍ତୁ । ତୁମ ସହିତ, ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ, ବିଜୟ ପାଇଁ ଅନେକ ସମ୍ଭାବନା ଦେଖୁଛୁ । ମୁଁ ଶସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛି; ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ । ତୁମେ ତାହାକୁ ଉପର ଓ ତଳ ଦୁଇଠିରେ ସ୍ଥାପିତ କର, ଯେଉଁଠି ଘରେ ବାସ କର । ମାତାଙ୍କୁ, ଚଳିତାକୁ ସ୍ଥାପନ କର; ଅନେକ ରୂପ ଉତ୍ପନ୍ନ କର । ବିଶାଳ ଆକାର, ଅନେକ ମାର୍ଗର ଅଧିକାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସଫଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର । ସେ ଶକ୍ତି ଓ ବଳରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍; ସେ ଭୂମିର ମାପ ଦେଖାନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନାଗୁଡ଼ିକ ବିଶାଳ ଦ୍ୟୌସରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ପ୍ରଥମ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଆଲୋକର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପିତ । ସେ ବଡ଼ ବଂଶର ଶାସକ, ସ୍ୱୟଂଶାସିତ୍ର; ତ୍ୱରିତ, ବିବିଧବର୍ଣ୍ଣ, ତପସ୍ବୀମାନେ ତାଙ୍କର । ଏହିପରି, ବଡ଼ ଦ୍ୟୌସର ମହାନ୍ ଅଥର୍ବଣ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟଖ୍ୟା କଲେ । ଦୁଇ ଭଉଣୀ, ମାଆମାନେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ; ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି କରି, ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଋଷି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ: “ମୋ ତେଜ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆହ୍ୱାନରେ ପ୍ରଭାସିତ ହେଉ; ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି ଦେହରେ ଉନ୍ନତି ପାଉ । ଚାରି ଦିଗ ମୋ ପାଖରେ ନମନ କରୁନ୍ତୁ; ତୁମ ନେତୃତ୍ୱରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ପାଉ ।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଗଲା: “ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ରୋଷ ଦୂର କର; ତୁମେ ଆମର ରକ୍ଷକ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କର । ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେ ଯାଉନ୍ତୁ, ଦୁଷ୍ଟମନା କ୍ଷୀଣ ହେଉନ୍ତୁ, ସେମାନଙ୍କ ଜାଗୃତ ଚିନ୍ତା ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଉ ।” “ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୋ ଆହ୍ୱାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉନ୍ତୁ: ଇନ୍ଦ୍ର, ମାରୁତ, ବିଷ୍ଣୁ, ଅଗ୍ନି । ବିଶାଳ ମଧ୍ୟାକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମୋର ହେଉ; ପବନ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ ବହୁ ।” “ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତୁ; ମୋ ଇଚ୍ଛିତ ଇଛା ପୂରଣ ହେଉ, ମୋ ମନ ସତ୍ୟ ହେଉ । କୌଣସି ପାପ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିନପାରନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠାରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ।” “ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ସମ୍ପତ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ; ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଦିବ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ ମୋର ହେଉ ।