ଏଠି ଏକ ପୁନ୍ୟ ଦିନରେ, ବିଦ୍ୱତ୍ ଋଷି ନିଜ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଲେ—ସେଉଁଠି ଦିନ ଦାୟସ୍ ଖେଳରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ କ୍ରୋଧିତ ଅପ୍ସରା ଆସିଲା। ଏହି ଅପ୍ସରାମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଓ ପ୍ରଭା ଉପରେ ଚଳିଥିବା, ବେଗୀ ମହିଷ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ତାଳି ରକ୍ଷା କରାଯାଉଥିବା ଲୋକମାନେ, ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଲେ—ଏଠି ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଆସି ଏହି ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱ ସହିତ ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଆସି, ଋଷି ଅଶ୍ୱକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—"ଏଠି ମହିଷ ଶିଶୁକୁ ରକ୍ଷା କର, ତୁମର ଅନେକ ଓ କମ ଅଂଶମାନେ ଏଠି ଆସନ୍ତି, ଏଠି ତୁମର ଶିଶୁ ଅଛି, ତୁମ ମନ ଏଠି ରହୁ।" ସେଉଁଠି ଘାସ, ଗୋଠ, ଓ ଶିଶୁକୁ ବାନ୍ଧି ଦେଇ, ଅଶ୍ୱ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତି ଚାହିଲେ—"ସ୍ୱାହା!" ପୃଥିବୀରେ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ସମତା ଓ ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ହେଉ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ସମତା ଅଛି, ସେପରି ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମତା ଓ ପ୍ରଚୁରତା ହେଉ, ସମସ୍ତେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀ ଗାଁ ଓ ଅଗ୍ନି ତାହାର ଶିଶୁ, ସେ ଅଗ୍ନିରେ ଶିଶୁ ହେଇ, ମୋ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛିତ ଖାଦ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ, ପୋଷଣ ଓ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ—"ସ୍ୱାହା!" ମଧ୍ୟାକାଶରେ ବାୟୁ ପାଇଁ ସମତା ଓ ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ହେଉ, ବାୟୁ ପାଇଁ ଯେପରି ଖାଦ୍ୟ ସମତା ଅଛି, ସେପରି ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମତା ଓ ପ୍ରଚୁରତା ହେଉ, ସମସ୍ତେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ମଧ୍ୟାକାଶ ଗାଁ, ବାୟୁ ତାହାର ଶିଶୁ, ସେ ବାୟୁରେ ଶିଶୁ ହେଇ, ମୋ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛିତ ଖାଦ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ, ପୋଷଣ ଓ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ—"ସ୍ୱାହା!" ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆଦିତ୍ୟ ପାଇଁ ସମତା ଓ ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ହେଉ, ଆଦିତ୍ୟ ପାଇଁ ଯେପରି ଖାଦ୍ୟ ସମତା ଅଛି, ସେପରି ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମତା ଓ ପ୍ରଚୁରତା ହେଉ, ସମସ୍ତେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ସ୍ୱର୍ଗ ଗାଁ, ଆଦିତ୍ୟ ତାହାର ଶିଶୁ, ସେ ଆଦିତ୍ୟରେ ଶିଶୁ ହେଇ, ମୋ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛିତ ଖାଦ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ, ପୋଷଣ ଓ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ—"ସ୍ୱାହା!" ଚାରି ଦିଗରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାକୁ ଅର୍ପଣ କରିଛି, ଏହା ସଫଳ ହେଉ। ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମାକୁ ଦିଗରେ ଅର୍ପଣ କରିଛି, ସେପରି ସମସ୍ତେ ମୋତେ ନମନ କରନ୍ତୁ। ଦିଗଗୁଡିକ ଗାଁ ଓ ତାହାର ଶିଶୁ ହେଉଛି ଚନ୍ଦ୍ରମା। ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶିଶୁ ହେଇ, ମୁଁ ଇଚ୍ଛିତ ଶକ୍ତି, ପୋଷଣ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ, ଧନ ଆଣିବି—"ସ୍ୱାହା!" ଅଗ୍ନିରେ ଅଗ୍ନି ଚଳିଥାଏ, ଋଷିପୁତ୍ର, ଶାପରୁ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା। ସମ୍ମାନ ଓ ନମସ୍କାର ସହିତ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି; ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କର ବିଭକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଂଶ ନେବିନାହିଁ। ଓ ଜାତବେଦସ, ହୃଦୟ ଓ ମନରେ ପବିତ୍ର, ଦେବମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଜଣା, ତୁମର ସାତଟି ମୁଁଠିକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି; ଏହି ହୋମ ଗ୍ରହଣ କର। ଏବେ ଚାରି ଦିଗରେ ଯେମାନେ ଜାତବେଦସକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆସି ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ପୁରୋହିତ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହେଉ, ମୁଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେକୁ ଦୂର କରିଦେଉଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଯେମାନେ ଆସନ୍ତି, ଯମ ପୁରୋହିତ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହେଉ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ ଯେମାନେ ଆସନ୍ତି, ବରୁଣ ପୁରୋହିତ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହେଉ। ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଯେମାନେ ଆସନ୍ତି, ସୋମ ପୁରୋହିତ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହେଉ। ତଳ ଦିଗରୁ ଯେମାନେ ଆସନ୍ତି, ପୃଥିବୀ ପୁରୋହିତ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହେଉ। ମଧ୍ୟ ଦିଗରୁ ଯେମାନେ ଆସନ୍ତି, ବାୟୁ ପୁରୋହିତ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହେଉ। ଉପର ଦିଗରୁ ଯେମାନେ ଆସନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହେଉ। ଦିଗମଧ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଯେମାନେ ଆସନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ପୁରୋହିତ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହେଉ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ, ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଅମର, ପ୍ରଭଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମ, ଅପରାଜିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅହି ପରି, ତୃତା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ତିନିକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ସେ ପ୍ରଥମେ ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ତାହାରୁ ଅନେକ ଆକାର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ଧାରକ ପ୍ରଥମେ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ—ଅକଥିତ କଥାକୁ ବୁଝିଲେ। ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଆକାର ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦେଇଥିଲେ, ହିରା ପରି ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିଲେ, ଶୁଧ୍ଧ ଅଂଶ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଚଳିଥିଲେ; ଏଠି ଅମର ନାମ ନିର୍ମିତ, ଓ ଉପକଳ ମାନେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଉ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୁଇ ଅଗ୍ରଗାମୀ ପୁରାତନ ସଙ୍ଗମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଅନସ୍ତିତ୍ୱରେ ଦୃଢ ହେଲେ, ଅବିନାଶୀ; କବି, ଶୁଷ୍କ ଏକଙ୍କ ମାତାମାନେ, ଯୋକ୍ ପାଇଁ ଆଶା କରି, ଅନ୍ତତଃ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଅଧିପତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ଦୃଢ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାପୁରୁଷକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି; କବି, କବିତା ସହିତ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁଛି। ଦୁଇଜଣ ଏକତ୍ରିତ ହେଇ ଆସିଲେ, ଏଠି ବଡ଼ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ବିସ୍ତାର କରି ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଗଢ଼ିଲେ। ସାତଟି ସୀମା କବିମାନେ ତିଆରି କରିଥିଲେ; ତାହାର ଏକଟିକୁ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ଲୋହାର ଥମ୍ଭ ବିଶ୍ବର ନିଜ ନିର୍ମାଣରେ, ଅନେକ ପଥରେ, ଆଧାରରେ ଦ୍ୱିପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛି। ମୁଁ ଅମର ଓ ପ୍ରଭଳ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଅଛି, ଅସୁରର ବ୍ରତ କରୁଛି; ଅସୁର ଶକ୍ତି ମୋ ଦେହରେ, ଏହା ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ। ଶକ୍ର ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅର୍ପଣକାରୀ ଶକ୍ତିରେ ଚାହିତା ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ପୁତ୍ର ନିଜ ପିତାକୁ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ—ସୁସ୍ଥ ଓ ନ୍ୟାୟ ଆଚରଣ ପାଇଁ। ଓ ବରୁଣ, ତୁମର ସ୍ଥାନ ଦେଖିବାକୁ ଦିଅ; ମୁଁ ତୁମର ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଆକାର ତିଆରି କରୁଛି। ଅଧାରେ ପୋଷଣ ଭରିଦେଉଛି; ଅନ୍ୟ ଅଧାରେ, ତୁମେ ପ୍ରଭଳ ହେଉଛ, ଓ ଅମର। ମୁଁ ବରୁଣ, ଅଦିତି ପୁତ୍ର, ପ୍ରଭଳ, ମିତ୍ରକୁ ଶକ୍ତି ଦେଉଛି। କବିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଆକାର କହିଛନ୍ତି, ଭୂମି ଓ ଦିବ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ସତ୍ୟବାଦୀ ଅଧିପତି। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଏହି ଅଗ୍ରଜ, ଯାଁଠୁ ଦ୍ରୁତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଅଚାନକ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂର କରିଦେଉଛି; ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରେ। ଉତ୍କର୍ଷ ଓ ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଶତ୍ରୁ ପାଇଁ ଭୟ ଦେଉଛି; ସେ ରକ୍ଷା କରେ, ନାଶ କରେ; ସେ ବିଜୟୀ। ଅର୍ପଣରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ନମନ କରନ୍ତି।