ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ନିରାନ୍ତର ଦୁଷ୍ଟତା, ଅନ୍ୟାୟ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇ ଅପରାଜେୟ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଯାହାକୁ କେହି ବି ଦେବତା କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ—ସେଇ ଭବ ଓ ଶର୍ବଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ, “ଏହି ଦୁଇ ଚରାଚର ଜଗତ୍ର ନାୟକ, ଅମାନବିକ ଓ ମାନବିକ ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପରେ ତୁମେ ଶାସନ କର, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କର। ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍, ମୂଳକଟିଆ, ଦାନବମାନେ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ତୁମେ ତୁମର ବଜ୍ର ନିକ୍ଷେପ କର। ଯେଉଁମାନେ ଆମ ଶତ୍ରୁ, ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଥାଉନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏକାଠି ହୋଇ, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କର। ଭବ ଓ ଶର୍ବ, ଆମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କର।" ଏହିପରେ, ଋଷିମାନେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ—ସେମାନେ ଋତ୍ର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଚତୁର୍, ଧୂର୍ତ୍ତମାନେ ଦୂର କରନ୍ତି, ଏବଂ ସତ୍ୟବାଦୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି। ସେମାନେ କହିଲେ, “ମିତ୍ର ବରୁଣ, ତୁମେ ଅନେକ ମହାନ ଋଷିଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଛ, ଅଙ୍ଗିରାସ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଜମଦଗ୍ନି, ଅତ୍ରି, କଶ୍ୟପ, ବଶିଷ୍ଠ, ଶ୍ୟାବଶ୍ୱ, ବଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱ, ପୁରୁମୀଢ଼, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଗବିଷ୍ଠିର, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, କୁତ୍ସ, କକ୍ଷୀବାନ, କଣ୍ବ, ମେଧାତିଥି, ତ୍ରିଶୋକ, ଉଶନା କାବ୍ୟ, ଗୋତମ, ମୁଗ୍ଦଳ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁମେ ପାପରୁ ରକ୍ଷା କରିଛ। ଆମ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୟା ବର୍ଷାଅ, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କର।" ଏହି ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ତ୍ରୁଟି କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ରାଶି ଓ ସଠିକ ରାଶିରେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେଠି ସଠିକ ନ୍ୟାୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଭାବେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ—“ଆମର ରକ୍ଷା କର, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କର।" ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶକ୍ତି ଅଛି, ଯିଏ ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଚଳିଥାଏ। ସେ ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ। ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଧନର ସଂଗ୍ରାହକ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଅନେକ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଯେଉଁଠି ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ସେଇ ସମସ୍ତ ଦୟା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ସେ ଯାହାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ପୁରୋହିତ, ଋଷି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଦେଖନ୍ତି, ଶୁଣନ୍ତି, ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତି, ସମସ୍ତ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖାଉଛନ୍ତି, ତଥାପି ଅବୁଦ୍ଧିମାନେ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ରହନ୍ତି। ସେ ରୁଦ୍ର ପାଇଁ ଧନୁ ତାଣିଥାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ତୀର ଛାଡ଼େ, ଯୁଦ୍ଧ ଆଣିଥାଏ, ଦିଗ୍ବ୍ୟାପି ଅଛି। ସେ ସୋମ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ପୂଷଣ, ଭାଗକୁ ଧାରଣ କରି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାକୁ ଧନ ଦେଇଥାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ, ଜଳ ଓ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭ, ତାଙ୍କର ମହିମା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ। ସେ ବାୟୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଚଳାଇଥାଏ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ସୀମାକୁ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କର ମହିମା ବ୍ୟାପିଛି। ଏହିପରି ଶକ୍ତିର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଦେବତା, ଯିଏ କ୍ରୋଧ, ମାରୁତମାନଙ୍କ ନାୟକ, ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧର ରଥ ଚଢ଼ି, ଅନନ୍ଦରେ ଯାଉଥିଲେ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରଧାରୀ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଉଥିଲେ। କ୍ରୋଧ, ତୁମେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦହୁଥିବା, ଆମର ସେନାପତି ହୁଅ, ଆମକୁ ବଳ ଦିଅ, ଶତ୍ରୁମାନେ କୁହାଁରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କର। ତୁମେ ଏକା ଜନ୍ମା, ତୁମର ଶକ୍ତି ଅପାର, ଆମ ପକ୍ଷରେ ରହ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ସଭା, ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ। ତୁମେ ଅଜୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ବିଜୟୀ, ତୁମର ପ୍ରିୟ ନାମକୁ ଆମେ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ। କ୍ରୋଧ, ତୁମେ ରୁଦ୍ର ପରି ବଜ୍ରଧାରୀ, ତୁମ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଛି। ଆମ ସହ ପକ୍ଷରେ ରହ, ଦାସ ଓ ଆର୍ୟ ଉଭୟଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ। କ୍ରୋଧ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଦେବତା, ତୁମେ ହୋତା, ବରୁଣ, ଜାତବେଦାସ୍; ସମସ୍ତ ଜନ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ତୁମେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କର, ବିପକ୍ଷକୁ ଚୁର୍ମ୍ମାନ୍ତ କର, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ। ଯଦି ମୁଁ ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ, ଅଶକ୍ତ ଅଛି, ତୁମେ ମୋତେ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ମୋ ନିକଟକୁ ଆସ। ଆମକୁ ସଠିକ ପଥରେ ନେଇଯାଅ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦୂରେ ଯାଉନ୍ତୁ। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ହବି ଦେଉଛି, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଆମେ ଦୁଇଜଣେ ପ୍ରଥମ ସୋମପାନ କରିବା। ଏହି ଭାବେ, ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକି ଦେଲେ, “ଅଗ୍ନି, ଆମର ଦହୁଥିବା ପାପକୁ ଦୂର କର, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ, ଭଲ କ୍ଷେତ୍ର, ଭଲ ପଥ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ଯେଉଁ ଦେବତା ଓ ନାୟକମାନେ ଆମ ଉପରେ ଦୟା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମ ଉପରେ ଲାଗୁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଆମେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନିଅ, ତୁମ ସହିତ ଦହୁଥିବା ପାପକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ତୁମର କିରଣ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ, ଏହିପରି ଆମର ପାପ ଦୂର ହେଉ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖ, ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କର, ଆମର ଦହୁଥିବା ପାପ ଦୂର କର। ତୁମେ ନୌକାପରି ଆମକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଅ, ଆମକୁ କୁଶଳରେ ନେଇଯାଅ, ଯେପରି ନୌକା ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।" ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ, ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଋଷିମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ ଦୁଃଖ, ଶତ୍ରୁ, ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଆଶା କରି, ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ଓ ରକ୍ଷା ଲାଗି ନିରନ୍ତର ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ।