ଏକ ପବିତ୍ର ଗାଥାରେ, ଦେବତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କହାଯାଏ। ଦେବପକ୍ଷୀର ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଥିବା ଏକ ଚକ୍ଷୁ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବିବାହିତା ବଧୁ ଭଳି କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ବସିଛି। ସହସ୍ର ନୟନ ଥିବା ଦେବତା ଏହି ଚକ୍ଷୁକୁ ମୋର ଡାହାଣ ହାତରେ ରଖିଛନ୍ତି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ—ଦାସ ଓ ଉଚ୍ଚଜନ—ସମ ଭାବେ ଦେଖିପାରୁଛି। ମୁଁ ବିନତି କରେଁ—ତୁମେ ତୁମର ରୂପ ଦେଖାଅ, ନିଜକୁ ଲୁଚାଅ ନାହିଁ; ଏହି ସହସ୍ରନୟନୀ, ଏଠାରେ ଯାହା ଅଛି, ତାହାକୁ ଦେଖ। ମୋ ପାଖରେ ଥିବା ଏହି ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଯେତେ ସବୁ ମାୟାବିନୀ ଓ ମାୟାବୀ, ଯେତେ ସବୁ ଦେମନ୍, ସେମାନେ ଦେଖାଅ। ତୁମେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି, ଚତୁର୍ନୟନୀ ଶୁନୀଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ; ଦେମନ୍ ଯେପରି ଲୁଚିବାକୁ ଚାହେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ଖୋଲା ଭାବରେ ଚାଲିଥିବା ପରି, ସେମାନେ ଲୁଚିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ମୋତେ ଉପରକୁ ଉଠୁଥିବା ଓ ଚାରିପାଖରେ ଘେରିଥିବା ମାୟାବୀ ଠାରୁ ରକ୍ଷା କର, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁଛି। ଏହି ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମଧ୍ୟାକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଡୁଥିବା, ଆକାଶ ଉପରେ ଗଲିଥିବା, କିମ୍ବା ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ମାଲିକ ଭାବିଥିବା ଦେମନ୍ କିଏ, ତାହା ଦେଖିପାରିବି। ଏହିପରି, ଗାଁକୁ ଗାଈମାନେ ଆସିଲେ, ସେମାନେ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଆଣିଲେ। ଏହି ଗାଈମାନେ ଆମ ମଢ଼ରେ ନିବାସ କରନ୍ତୁ, ଆମ ପାଇଁ ରବ କରନ୍ତୁ, ଏଠି ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦୁଧ ଦେଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ପୁରୁଣା ପ୍ରଭାତମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସଦା ଯଜ୍ଞକାରୀ ଓ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କର ଅଖଣ୍ଡ ଧନ ତାଙ୍କ ଭଣ୍ଡାରରେ ରଖିଦିଅନ୍ତି। ଏହି ଗାଈମାନେ ନ ହରାଯାନ୍ତି, ଚୋର ବା ଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କୁ କିଛି କରିପାରେନି। ଏହି ଗାଈମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରାଯାଏ, ଗୋପତି ତାଙ୍କ ସହିତ ସମୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି। କୌଣସି କୀଟ ବା ବିଷ ଏମାନେ ପାଖକୁ ଆସିପାରେନି, ଏମାନେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଚାଲିବାକୁ ଦିଅନ୍ତି। ଗାଈମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଧନ, ଗାଈମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର; ମୁଁ ଏହି ଗାଈଙ୍କୁ ଆଶା କରେଁ, ମନ ଓ ହୃଦୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚାହେଁ। ଏମାନେ ଦୁଃଖୀକୁ ସୁସ୍ଥ କରନ୍ତି, ଅକର୍ଷଣୀୟକୁ ରୂପବାନ କରନ୍ତି, ଘରକୁ ଶୁଭ କରନ୍ତି, ଶୁଭ କଥା କହନ୍ତି, ସଭାରେ ଏମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବିଶାଳ। ଏହି ଗାଈମାନେ ପ୍ରବଳ, ଶୁଭ୍ର, ପରିଶୁଦ୍ଧ, ସୁଜଳ ଜଳ ପିଇଥିବା; ଚୋର ବା ଦୁଷ୍ଟ ଏମାନେ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବାଣ ଏମାନେ ଠାରୁ ଦୂରେ ରୁହୁ। ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ—ମୋ ପାଇଁ ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କର, ସମାଜରେ ଏକମାତ୍ର ବୃଷ ହେବାକୁ ଦିଅ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେ ରୁହନ୍ତୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ବିଜୟୀ ହେଉଁ। ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଭାଗ ଦିଅ, ଶତ୍ରୁକୁ ନୁହେଁ। ସେ ଶାସକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ରଖନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳିଦିଅନ୍ତୁ। ସେ ଧନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଧନର ନାୟକ, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ହେଉନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ତେଜ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ତେଜହୀନ ହେଉନ୍ତୁ। ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋ-ଦୁଧ ପରି ଅଧିକ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏହି ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର, ଗାଈ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଉନ୍ତୁ। ଉତ୍ତର ଦିଗର ବିଜୟୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୋଜନା କରୁଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷ ଓ ରାଜା ହେଉ। ତୁମେ ଉପରେ, ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ତଳେ; ବୃଷ ଭାବେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳିଯାଉ, ନିବେଦନ ଆଣ। ସିଂହ ରୂପେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପଭୋଗ କର, ବାଘ ରୂପେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେ ହଟାଅ, ବୃଷ ଭାବେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳିଯାଉ, ଭୋଜନ ଆଣ। ଏହାପରେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ—ପ୍ରଥମ, ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ, ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ, ଯାହାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରାଯାଏ। ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଘରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯେପରି ତୁମେ ହବି ବହନ କର, ଯେପରି ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଯଜ୍ଞ ସଜାଅ, ତେଣୁ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟରୁ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ଦିଅ। ଅଗ୍ନି, ଯାହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହବି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ, ଯାହା ଦୈତ୍ୟ ନାଶ କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପିତ, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଯାହାକୁ ଜାତବେଦସ୍, ବୈଶ୍ୱାନର, ହବିବାହକ ଭାବରେ ଡାକାଯାଏ, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁଠାରେ ଋଷିମାନେ ଶକ୍ତି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲେ, ବଳବାନମାନେ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଦଳିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପଣିମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ହେଲେ, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତତ୍ୱ ଲାଗିଲେ, ମଧୁର ଉଦ୍ଭିଦ ତିଆରି କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ସେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯାହାର ଅଧୀନରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଓ ଆସନ୍ତାକାଲି ଜନ୍ମ ନେବ, ସେଉଁଠି ଅଗ୍ନିକୁ ମୁଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେଁ, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ—ସଦା ବିଜୟୀ, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଯିଏ ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ଡାକରେ ଆସନ୍ତି, ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଳବାନ ହସ୍ତ, ଦାନବମାନେ ଉପରେ ବିଜୟୀ, ନଦୀମାନେ ଉପରେ ବିଜୟୀ, ଗାଈ ଉପରେ ବିଜୟୀ, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷ, ଆଲୋକର ଜ୍ଞାନୀ, ଯାହାକୁ ପାହାଡ଼ ମୁଣ୍ଡା କରେ, ସେଉଁଠି ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସପ୍ତ ଋତ୍ବିଜ୍ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯାହାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୃଷ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ଅର୍ପିତ, ଯାହା ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ସୋମ ପିଟାଯାଏ, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯାହାର କୃପା ଯଜ୍ଞକାରୀ ଚାହେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନୁର୍ଧର ଭାବେ ଡାକାଯାଏ, ଯାହାରେ ଶକ୍ତି ଅଛି, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।