ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଋଷିମାନେ ଔଷଧିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି କହିଲେ—“କେଶକୁ କେଶ ସହ ଯୋଡ଼, ଚର୍ମକୁ ଚର୍ମ ସହ ମିଳା, ଅସ୍ଥିକୁ ରକ୍ତ ସହ ବଢ଼ିବାକୁ ଦେ, ହେ ଔଷଧି, ଯାହା କଟାଯାଇଛି ତାହାକୁ ଏକତ୍ର କର।” ପୁନଃ ଏକ ଦୃଢ଼ ରଥକୁ ଦେଖାଯାଉଛି—“ଉଠ, ଆଗକୁ ଚାଲ, ଦୃଢ଼ ଚକ୍ର, ସୁଯୁକ୍ତ ଯୋକ୍ତ, ଭଲ ନାଭି ଥିବା ଏହି ରଥ ସିଧା ହୋଇ ଦଢ଼ି ହେବୁ।” ଯଦି ଏହି ରଥ ଅକ୍ଷରୁ ପଡ଼ି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ କିମ୍ବା ପଥର ଲାଗି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ରିଭୁମାନେ ରଥର ଅଙ୍ଗସମୂହ ପରି ଯୋଡ଼କୁ ଯୋଡ଼ ମିଳାଇ ଦେଉନ୍ତୁ। ଏଠି ଦେବତାମାନେ ଯାହାକୁ ନିମ୍ନକୁ ରଖିଥିଲେ, ପୁନଃ ସେମାନେ ଉପରକୁ ଉଠେଇଲେ; ସେମାନେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ମୃତକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଲେ। ଦୁଇଟି ପବନ, ହେ ବାୟୁ, ନଦୀର ଦୂର ପାରରୁ ଆସେ; ଏଉଠି ଗୋଟିଏ ତୁମକୁ ଦକ୍ଷତା ଆଣୁ, ଅନ୍ୟଟି ଅପକାରକୁ ଦୂର କରୁ। ବାୟୁ, ଚିକିତ୍ସା ଆଣ, ଅପକାରକୁ ଦୂର କର; କାରଣ ତୁମେ ସାର୍ବଭୌମ ଚିକିତ୍ସକ, ଦେବତାଙ୍କର ଦୂତ ଭାବେ ଯାଉଛ। ଦେବତାମାନେ, ମାରୁତମାନେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ ଯେଉଁଠାରେ ସେ କିଛି ଅପକାର ଦେଖିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ସୁରକ୍ଷା ସହ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି; ମୁଁ ତୁମକୁ ଶକ୍ତି ଦେଉଛି, ଭୟଙ୍କର ଓ ପ୍ରବଳ; ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ରୋଗକୁ ଦୂର କରୁଛି। ଏହି ମୋ ହାତ ଶୁଭ, ଏହି ମୋ ହାତ ଆଉ ଅଧିକ ଶୁଭ; ଏହି ହେଉଛି ସାର୍ବଭୌମ ଚିକିତ୍ସା, ଏହି ହେଉଛି ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ପର୍ଶ। ଦଶ ଆଉଠି ଅଙ୍ଗୁଠି ଥିବା ଦୁଇ ହାତ, କଥା ଚାଲାଇଥିବା ଜିଭା, ଆରୋଗ୍ୟ ଦେଉଥିବା ହାତ—ଏହା ସହ ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛୁ। ଅଗ୍ନିର ତାପରୁ ଅଜନ୍ମା ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ; ସେ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପାଦକୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଥମେ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଲେ, ପବିତ୍ରମାନେ ସେ ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ଅଗ୍ନି ସହ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆଗେ ବଢ଼, ନେତାମାନେ ତୁମ ହାତରେ ଥାଉ, ସ୍ୱର୍ଗର ଶିଖରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କର, ଦେବତାମାନେ ସହ ଏକାଠି ଯାଅ। ପୃଥିବୀର ମାଟିରୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟାକାଶକୁ ଉଠିଲି; ମଧ୍ୟାକାଶରୁ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠିଲି; ସ୍ୱର୍ଗର ଶିଖରରୁ ମୁଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲି। ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ପଛକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ଦୁଇ ଲୋକକୁ ଉଠନ୍ତି; ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମସ୍ତକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ଯଜ୍ଞକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଉଠନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଦେବମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେର ଚକ୍ଷୁ; ଯେଉଁମାନେ ଭୃଗୁମାନେ ସହ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ଅଜନ୍ମାକୁ ଦୁଧ, ଘୀରେ ଭୋଜନ କରିଛି—ଦେବତା, ବିଶାଳ ପକ୍ଷ, ପ୍ରଚୁର ଦୁଧ; ଏହା ସହ ଆମେ ଧର୍ମିକ ଲୋକରେ ପହଞ୍ଚିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠିବା। ପଞ୍ଚ ଆଙ୍ଗୁଳି ଓ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଚାଉଳ ଉଠାଅ, ଉପକରଣରେ ଧର; ଅଜନ୍ମାର ମୁଣ୍ଡକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ଡାହାଣ ପାଖକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ରଖ। ଅଜନ୍ମାର ଖାକୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ବାମ ପାଖକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରଖ; ପିଠକୁ ଉପର ଦିଗରେ, ମୂଳକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଦିଗରେ, ମଧ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟାକାଶର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ରଖ। ଘୀରେ ରନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଅଜନ୍ମାକୁ ଢାଳ, ଚର୍ମରେ ଢାକ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାରରେ ରଖ; ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠିଯାଉ, ସମସ୍ତ ଚାରି ଦିଗରେ ତାଙ୍କର ପାଦ ରଖନ୍ତୁ। ଏବେ ଆକାଶର ଦିଗମାନେ ଉଠିଯାଉ, ମେଘ ଆଣିଥିବା ପବନମାନେ ଚାଲିଯାଉ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗର୍ଜନା କରୁଥିବା, ମେଘ ଜନ୍ମା ଜଳମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦାନଶୀଳମାନେ ଦୟାଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ; ଜଳର ରସ ଉଦ୍ଭିଦ ସହ ଏକତ୍ର ହେଉ; ବର୍ଷାର ଝରଣା ପୃଥିବୀକୁ ବଡ଼ କରୁ, ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଉଦ୍ଭିଦ ଜନ୍ମ ହେଉ। ହେ ଗାୟକ, ଆକାଶକୁ ଦୟାଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ; ତ୍ୱରିତ ଜଳପ୍ରବାହ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଉଠିଯାଉ; ବର୍ଷା ପୃଥିବୀକୁ ବଡ଼ କରୁ, ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧି ଜନ୍ମ ହେଉ। ମାରୁତମାନେ ଗୀତ ଗାଉନ୍ତୁ, ବର୍ଷାର ଗର୍ଜନାରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଶୈଳୀରେ; ବର୍ଷାର ଧାରା ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ୁ। ମାରୁତମାନେ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଠାଅ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶକୁ ଉଠିଯାଉ; ମହାବୃଷଭର ଗର୍ଜନାରେ ଜଳମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ବର୍ଷା ଚିତ୍କାର କର, ଗର୍ଜନା କର, ସମୁଦ୍ର ଓ ପୃଥିବୀ କମ୍ପାଉ; ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ବର୍ଷା ଦୁଃଖୀ ଓ ସୁସ୍ଥ ଦୁହିଁ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ ଋତୁରେ ବହୁଳ ହେଉ। ଦାନଶୀଳମାନେ, ଉପକୁଳ ଓ ଗଭୀର ତାଳମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ମାରୁତମାନେ ଚଳିତ ମେଘ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବର୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆଶା ଉଜାଗର ହେଉ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପବନ ବହୁ, ମାରୁତମାନେ ଚଳିତ ମେଘ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଏକତ୍ର ହେଉ। ଜଳ, ବିଜୁଳି, ମେଘ ଓ ବର୍ଷା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁ; ଦାନଶୀଳମାନେ, ଉପକୁଳ ଓ ତାଳମାନେ; ମାରୁତମାନେ ଚଳିତ ମେଘ ପୃଥିବୀକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ଜଳ ସହ ଏକତ୍ର ଓ ଉଦ୍ଭିଦର ନାଥ, ଜାତବେଦା ଆମକୁ ଆକାଶରୁ ବର୍ଷା, ପ୍ରାଣ ଓ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଅମୃତତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରଜାପତି ସମୁଦ୍ରରୁ ଜଳକୁ ଚଳାଇ, ସାଗରକୁ ହଲାଇଥାନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱର ବୀଜ ବଢ଼ିଯାଉ, ଗର୍ଜନା କରୁଥିବା ବର୍ଷାକାରୀ ଏହା ସହ ବର୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆସୁର, ଆମ ପିତା, ଜଳକୁ ଢାଳିଦେଉଛନ୍ତି; ଗଭୀର ତାଳମାନେ ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ, ବରୁଣ ଓ ଜଳ ଧାରା ଛାଡ଼ନ୍ତୁ; ଶୁଷ୍କ ଭୂମିରେ ବେଙ୍ଗମାନେ କୁହୁ କରନ୍ତୁ। ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିୟମ ପାଳନ କରି ନିରବ ରହିଥିଲେ; ବର୍ଷା ଆସିବା ସହ ବେଙ୍ଗମାନେ କୁହୁ କରି କଥା ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ହେ ବେଙ୍ଗ, କଥା କର, ବର୍ଷା ପାଇଁ ଡାକ, ହେ ତାଦୁରୀ; ପୋଖରୀର ମଧ୍ୟରେ ଚାପି ଚାରିଟି ପାଦ ହେଲାଇ ତୁମେ ତର। ଖଣ୍ଭଖା, ଖୈମଖା, ମଧ୍ୟରେ ହେ ତାଦୁରୀ; ବର୍ଷା ଡାକ, ହେ ପିତୃମାନେ, ମାରୁତମାନେ ଦୟା ଦିଅ। ବଡ଼ ପାତ୍ର ଢାଳ, ବାୟୁ ବିଜୁଳି ସହ ବହୁ; ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ହବି ଦିଅ; ଔଷଧିମାନେ ଜଳରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ।