ଏକ ସମୟର କଥା, ବିଶ୍ୱରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଷ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସୁରକ୍ଷା ଭୟ ଛାଇ ରହିଥିଲା। ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦେଖିଲେ—ବାଣ, ଅସ୍ତ୍ର, ବିଷ ଏବଂ ଏହି ବିଷ ଯାହା ଗଛରୁ, ପାହାଡ଼ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ—ସମସ୍ତେ ଶୁଷ୍କ ଓ ଶକ୍ତିହୀନ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବିଷ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଏହି ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁ ଅଶକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ବିଷ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଅଶକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଅଶକ୍ତତା କେବଳ ବିଷ ଉପରେ ନୁହେଁ, ଯେଉଁ ଔଷଧ ଏହି ବିଷ ଉପରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ଅଶକ୍ତତା ଆସିଛି। ଏହି ବିଷ ଯେଉଁ ପାହାଡ଼ରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେଠି ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଭୟଭୀତ କ୍ଷଣରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବିଷ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କଲେ, ଯାହା ବରଣ ଗଛରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସେଠି ଅମୃତ ଛିଟାଯାଇଛି—ସେଠିଏ ବିଷକୁ ବନ୍ଧି ଦେଲେ। ପୂର୍ବ ଦିଗର ବିଷ ଶୁଷ୍କ, ଉତ୍ତର ଦିଗର ବିଷ ମଧ୍ୟ ଶୁଷ୍କ; ଏବେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ବିଷକୁ ଉପମା ଦେଇ ମଣ୍ଡିଆ ପାନୀରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତ କରାଯାଏ। ଏହି ମଣ୍ଡିଆ ପାନୀ ତିଆରି କରି, ତାକୁ ଏକପାଶରେ ପିଇବାକୁ କହାଯାଏ, ତାପରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଇବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ—ଏହି ଭୋକ ଶରୀରକୁ କ୍ଷତି କରିଥିଲା, ଏବେ ଖାଇଲେ କିଛି ହେବ ନାହିଁ। ଏଠି, ମଦ ଗ୍ରସ୍ତଙ୍କୁ ମଦ ଯଥା ଏକ ବାଣ ଭଳି ଦେହରୁ ବାହାର କରାଯାଏ। ଅଶାନ୍ତିକୁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ କରାଯାଏ। ଏହି ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାମକୁ ଯେପରି ଏକତ୍ର କରାଯାଏ, ସେପରି ଅଶାନ୍ତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। ଏଠି, ଦୃଢ଼ ଗଛ ପରି ଅଡ଼ିଗ ରୁହିଲେ କିଛି ହେବ ନାହିଁ। ଏହି ଔଷଧକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଥିବା ଲୋକେ ଘେରି ରଖିଛନ୍ତି, ଦୂର ଏବଂ ଦୋଷରହିତ ଲୋକେ ତା’କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଔଷଧ ଅଡ଼ିଗ ରହିଛି, କିଛି କ୍ଷତି ହେଉନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିଲେନି, ସେମାନେ ଆମର ବୀରମାନେଠାରେ କ୍ଷତି କରିନପାରନ୍ତୁ; ଏହି ନିୟମ ଆମେ ଆଗରେ ରଖୁଛୁ। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ମହାପ୍ରଭୁ ଅଛନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଧ ରଖିଥିଲେ, ସେ ଜଗତର ନାଥ ହେଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କର ରାଜସୂୟ ମହୋତ୍ସବରେ ବିଚରଣ କରେ; ରାଜା ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ। ଏଠି ଦେବତାମାନେ କହିଛନ୍ତି—ତୁମେ ଆଗକୁ ବଢ଼, ଭୟ କରିନାହଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଅ, ଶତ୍ରୁକୁ ବିନାଶ କର, ଦୃଢ଼ ରୁହ, ମିତ୍ରବୃଦ୍ଧିକାରୀ ହୁଅ। ଦୃଢ଼ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଆପଣାଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେଇ ରହିଛନ୍ତି; ଏହି ହେଉଛି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁରଙ୍କର ମହାନ ନାମ। ଅମୃତ ଅନେକ ରୂପରେ ଦୃଢ଼ ରହିଛି। ବାଘ ପରି ବାଘମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲ, ବଡ଼ ଦିଗବଳୟ ଅତିକ୍ରମ କର; ଦେବଲୋକର ଦୁଧର ଜଳ ତୁମକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ। ସେଇ ଦୁଧର ଜଳ, ଯାହା ଆକାଶରେ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀରେ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କର ତେଜରେ ତୁମକୁ ଆମେ ସ୍ନାନ କରାଉଛୁ। ସେଇ ଦେବଜଳ ଓ ତେଜରେ ତୁମେ ଅନ୍ନ, ମିତ୍ରବୃଦ୍ଧିକାରୀ ହୁଅ, ସବିତା ତୁମକୁ ଏଭଳି କରୁନ୍ତୁ। ଏହି ଉତ୍ସରେ, ବାଘକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସିଂହକୁ ମହା ଶ୍ରେୟସ୍ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଏ; ସାଗର ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୃଢ଼ ରହିଛି, ଅନ୍ତରରେ ଚିତା ଜଳରେ ପବିତ୍ର ହେଉଛି। ଏହି ସମୟରେ, ଜୀବନ୍ତ ଜନ ଦେବତାମାନେ ଦିଆଥିବା ପର୍ବତର ଅମର ମୁଖକୁ ଆସନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ରକ୍ଷାବଳୟ ଜୀବନ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି। ତୁମେ ପୁରୁଷଙ୍କ, ଗାୟଙ୍କ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ରକ୍ଷାକାରୀ ଅଟୁଟ ରହ। ତୁମେ ରକ୍ଷକ, ମନ୍ତ୍ର, ଲେପ; ତୁମେ ଅମୃତ ଜାଣ, ଜୀବନର ଅନ୍ନ ଓ ଶ୍ୟାମଳ ଔଷଧ ଅଟୁଟ ରହ। ଯେଉଁ ଲେପ ଦେହର ଅଙ୍ଗ ଅଙ୍ଗକୁ ଛୁଏ, ତା’ର ତୀବ୍ରତାକୁ ଦୂର କର, ଦୁଷ୍ଟ ରୋଗକୁ ଦୂର କର। ଏହି ଲେପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କୌଣସି ଶାପ, ମନ୍ତ୍ର, ବିଷ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ। ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର, ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ, ଅପକର୍ମ, ମଳ, ଓ ଚକ୍ଷୁର ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ରକ୍ଷା କର, ଲେପ। ଏହି ଲେପର ତିନି ଦାସ—ଜ୍ୱର, କ୍ଷୟ ଓ ଦାହ। ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୟସ୍କ, ତ୍ରିକକୁଡ୍ ତୁମର ପିତା। ତ୍ରିକକୁଡ୍ ରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲେପ ହିମାଳୟ ପାରେ ଉଦୟ ହେଲାପରେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ମନ୍ତ୍ରଜନ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ବଶୀଭୂତ କରେ। ତୁମେ ତ୍ରିକକୁଡ୍ ଓ ଯମୁନାର ନାମରେ ଯେପରି ଅଛ, ତୁମ ଶୁଭ ନାମ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଲେପ। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶଙ୍ଖ ଅଛି—ବାୟୁ, ଆକାଶ, ବିଦ୍ୟୁତ୍, ଆଲୋକରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ସ୍ଲିମ୍ ଶଙ୍ଖ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ଏହି ଶଙ୍ଖ ଦେବତାମାନେ ଆଗରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସମୁଦ୍ରରୁ ଉପଜିଥିଲେ; ଏହି ଶଙ୍ଖ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ବିନାଶ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ବାଧା ଜୟ କରାଯାଏ। ଶଙ୍ଖ ଦ୍ୱାରା ରୋଗ, ଦ୍ୱେଷ ଓ ଶତୃମାନେ ଦୂର ହୁଏ; ଏହି ଶଙ୍ଖ ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଭଳି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ଏହି ଶଙ୍ଖ ଦେବଲୋକରେ, ସମୁଦ୍ରରେ, ନଦୀରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ଏହି ଜୀବନ ସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରାଏ। ଏହି ମଣି ସମୁଦ୍ରରୁ ଜନ୍ମିଛି, ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଛି, ବିତ୍ରା ନାଶକରୁ ଜନ୍ମିଛି; ସେ ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରରୁ ଆମକୁ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ତୁମେ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର, ସୋମରୁ ଜନ୍ମିଛ; ରଥରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ, କୋଷରେ ତେଜସ୍ବୀ; ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ଆମକୁ ନେଯିବା। ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ଲିମ୍ ଅସ୍ଥି ଏଭଳି ହୋଇଛି, ଜଳରେ ସ୍ଵଭାବ ଅନୁଯାୟୀ ଚଳିଛି; ଆମେ ତୁମକୁ ଜୀବନ, ତେଜ, ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଶତବର୍ଷ ପାଇଁ ବାନ୍ଧୁଛୁ; ଏହି ସ୍ଲିମ୍ ଶଙ୍ଖ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ବୃଷଭ ଅଛି, ସେ ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ବ୍ୟାପକ ମଧ୍ୟାକାଶ, ଛଅ ଦିଗ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରିଛି। ଏହି ବୃଷଭ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୋମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି; ତିନି ଚକ୍ର ମାର୍ଗକୁ ମାପେ; ଗତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍, ଲୋକମାନେ ଦୁଧ ଦେଇ, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ଅନୁସରଣ କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମି, ଘର୍ମର ଆକାରେ ଅନ୍ତରେ ଚଳନ୍ତି; ସେ ସଂସ୍କାରିତ ଘରରୁ ଚାଲିଯିବେ ନାହିଁ, ନ ଖାଆନ୍ତି, ନ ଅନଡୁହାକୁ ଦୁହନ୍ତି।