ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, କଣ୍ବ ଋଷି ଅଶ୍ୱିନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଡାକ ଦେଲେ। ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମନ କରି କହିଲେ, “ଅଶ୍ୱିନ, ଆକାଶ ଓ ମଧ୍ୟମାନ୍ତିରେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଅଛି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ହାସଲ କରାଯାଉଛି, ତାହା ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏହି ଶକ୍ତିର ମାପ କରିଥିବା ଅନେକ ଦ୍ୱିପ୍ରେରିତ ଋଷିମାନେ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ପ୍ରଭାବକୁ ବୁଝିଥିଲେ; ସେମାନେ କଣ୍ବ ଋଷିଙ୍କ ଡାକର ସାକ୍ଷୀ ହେଲେ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଥିବା ତାପ୍ତ ଅର୍ପଣ ଓ ମଧୁର ସୋମା ରସ ପ୍ରଶଂସା ସହ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଏହି ମଧୁର ସୋମା ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱିନ ଦେବତାମାନେ ବୃତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଜ୍ଞାନ ଲାଗିଥିଲେ। ଜଳରେ, ଜଙ୍ଗଲରେ, ଔଷଧୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକାଧିକ ଶକ୍ତି ଦିଆଯାଇଛି; ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି। ନାସତ୍ୟା ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ କୃପା ଓ ଚିକିତ୍ସା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ସାହାଯ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି, ତାହା କେବଳ ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଦେଇଥିବା ସମ୍ପ୍ରଦାୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ଯାନ୍ତି। ଏବେ ଋଷି ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଛି; ଅଥର୍ବନ ଉପରେ ମଧୁର ସୋମା ଓ ତାପ୍ତ ଅର୍ପଣ ଦିଆଯାଇଛି। ଏବେ ଅଶ୍ୱିନ ଦେବତାମାନେ ତୀବ୍ର ଗତିର ରଥ ଉପରେ ଆସନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରଶଂସା ଆକାଶ ପରି କେବେ ବି ଅପସାରି ହୁଏ ନାହିଁ। ଆଜି ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ଡାକାଯାଉଛି, ସେମାନେ କଣ୍ବ ଋଷିଙ୍କ ଆଶାକୁ ଜାଣନ୍ତୁ। କକ୍ଷୀବନ୍ତ, ଭ୍ୟଶ୍ୱ ଋଷି, ଦୀର୍ଘତମାସ କିମ୍ବା ପୃଥୀ ବେନାପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ; ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛି। ଅଶ୍ୱିନ ଦେବତାମାନେ ଆସନ୍ତି, ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ବିପଦରୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଜଗତର ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ, ଆମ ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆପଣମାନେ ଆମ ସନ୍ତାନ ଓ ପରମ୍ପରା ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱିନମାନେ ଏକ ରଥରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ବା ଭାୟୁଙ୍କ ସହ ବା ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଋଭୁମାନେ ସହ ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦବିକ୍ରମରେ ଯାନ୍ତି। ଆଜି ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଉଛି, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁର୍ବଣ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସାହାଯ୍ୟ ଆଶା କରାଯାଉଛି, ତାହା ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାହାଯ୍ୟ ଆମକୁ ମିଳୁ। ଅଶ୍ୱିନ ଦେବତାମାନେ ଆସନ୍ତି, ତୁର୍ବଶ ପାଇଁ ସୋମା ଦିଆଯାଇଛି, କଣ୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପସ୍ଥାନରେ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ଉପଭୋଗ କରାଯାଉଛି। ନାସତ୍ୟା ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ଯେଉଁ ଔଷଧ ଦୂର ବା ନିକଟରେ ଅଛି, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦ ଓ ଛାଯା ଦେଇ ଛୋଟ ଛୋଟ ପଶୁମାନେ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଋଷି ଦେବୀ ସହ ଏକାଠି ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ; ଦେବୀ ଚିନ୍ତା ଓ ଦୟା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତାର କଲେ। ଉଷା ଓ ଅଶ୍ୱିନ, ଦୟାମୟ ଦେବୀ, ଉଠନ୍ତୁ; ଅଗ୍ରଦୂତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ଉଠନ୍ତୁ; ମହା ପ୍ରଭା ଓ ଉଲ୍ଲାସ ପାଇଁ ଉଠନ୍ତୁ। ଉଷା ତାଙ୍କ ଆଲୋକ ସହ ଆଗକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଉଷା ଚମକିଉଠନ୍ତି; ତେବେ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ରଥ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଏକାଠି ହେବାକୁ ଯାଉଥାଏ। ସୋମା ଦୁଧ ପରି ଦେଇଥିବାବେଳେ ବା ଶ୍ରୁତିଗୁଡିକ ଅନୁସରଣ କରିଥିବାବେଳେ, ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ଉପାସକମାନେ ଆଗକୁ ବଢିଯାନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଉତ୍କୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି ଯଶ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ବୀରତା, ଆଶ୍ରୟ, କୌଶଳ, ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ। ଯେତେବେଳେ ଅଶ୍ୱିନ ଦେବତାମାନେ ପିତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଚିନ୍ତା ବା ଦୟାମୟ ଶ୍ରୁତି ସହ ବସନ୍ତି, ସେ ସମୟରେ ମଧୁର ଫଳ ଦିଆଯାଉଛି। ଆଜି ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ଓ ତୀବ୍ର ରଥକୁ ଡାକାଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଗାଁ ଏକାଠି ହୁଏ; ଏହି ରଥ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ବହନ କରେ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଦୟାମୟ ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନୀ। ଅଶ୍ୱିନ, ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗପୁତ୍ର, ଉଜ୍ୱଳତା ରଖିଥିବା, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ରଥ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ଧନ ରଖାଯାଇଛି। ଆଜି କିଏ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ଅର୍ପଣ ଦେବେ, କିମ୍ବା ଗୀତ ସହ ସୋମା ରସ ଉପଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଦେବେ? କିଏ ପ୍ରାଚୀନ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ଆଦର କରିବେ? ନାସତ୍ୟା, ତୁମର ସୁନା ଏବଂ ବହୁରୂପୀ ରଥ ନେଇ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଆସ; ମଧୁର ସୋମା ପାନ କରି ଯଜ୍ଞକାରୀକୁ ଧନ ବିତରଣ କର। ଆମକୁ ଏହି ଭୂମି ଓ ଆକାଶରୁ ତୁମର ସୁନା ନିର୍ମିତ ରଥ ଉପରେ ଆସ; ଅନ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ବାଧା ଦେଉନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାଚୀନ କେନ୍ଦ୍ର ତୁମକୁ ଅର୍ପିତ ହୁଏ। ଏବେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅଶ୍ୱିନ, ଦୁଇ ଲୋକରେ ଅନେକ ବୀର ସହ ଆମକୁ ଅଧିକ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ।