ଏହି ଆମର ମଦକର ଦ୍ରବ୍ୟ, ମୁଁ ଏହିପରି କହୁଛି। ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ଏକାଠି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି। ପକା ଖାଦ୍ୟର ନିବେଦନ ହେଉଛି, ତଥା ଶାକ ତ୍ୟାଗ ହେଉଛି। ଏଠାରେ ଅଞ୍ଜିର, ବାବୁଳ, ଧାବ ଗଛ ଦେଖାଯାଏ। ଏଉଁଠି ଅରଦୁପରମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଅଛି। କେତେକ ଲୋକ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡିଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଲାଗେ ଯେଉଁପରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରାଯାଇଛି। ସେଉଁଠି ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ଅଛି। ମୁଁ ଦୁଧ ଦେଉନାହିଁ, ଏହା ପୋଷକ ପାଇଁ ଏପରି। ଅନ୍ୟର ଧନର ଅଧିକ ଅଂଶ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, କେବଳ ଅର୍ଧ ଶ୍ଲୋକ ମାତ୍ର ଯଥେଷ୍ଟ। ଦୁଇଟି ହାତୀ ଓ ଦୃଢ଼ ହସ୍ତ ଥିବା କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଏଉଁଠି ଦୁଇଟି କିରଣ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରେ। ଏହା ଏପରି ନୁହେଁ, କୁମାରୀ, ତୁମେ ଯେପରି ଭାବୁଛ। ତୁମ ମାଆଙ୍କର ଦୁଇ କିରଣ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟଠାରୁ ହଟିଯାଇଛି। ଦୁଇ କାନକୁ ଦମନ କରି, ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ପ୍ରେଷଣ କରାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଏକ ଉପରେ ଶୋଇଛି, ଏକ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛି, ସେଠି ତୁମେ ଗୁପ୍ତ କରୁଛ। ମୃଦୁ ଅଂଶରେ କେବଳ ମୃଦୁତାକୁ ଗୁପ୍ତ କରାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ମୃଦୁ ନୁହେଁ, ଭିତର ଲୋମ ଖସିଯାଇଛି, ଏହା ଗହ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ଏଠି ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ତୁମେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ତାଡ଼ନା କରୁଛ। ଏଠି, ମଣିଷମାନେ ଓ ବଛାମାନେ ମୁଣ୍ଡି ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ କରି ବସିଛନ୍ତି। ଏଉଁଠି ରାନ୍ଧଣା ପାତ୍ର, ବଡ଼ ଥାଳି, ଚମଚ, ଚିପି ଏହି ଦିଗକୁ ରଖାଯାଉଛି, ଏବଂ ଚମଚ ତରଳ ଭାବରେ ରଖାଯାଉଛି। ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଆସି, ଚାଉଳ ପାଇଁ ଯାଇ, ଫଳ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଗାୟକ ଢୋଳ ବଜାଇ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ପାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ରାତିରେ, ଗଠି ଓ ପାଦକୁ ରଖ, ଉଚ୍ଚ ଜନ୍ମ ଜନ୍ମିଉ, ଅବଳ ଜନ୍ମ ତାହାର ମାର୍ଗରେ ଯାଉ। ଉଲ୍ଲୁ, କୋଲା, ଅଞ୍ଜିର ଓ ପଳାଶ ପତ୍ର, ପିଲାମାଟିର ପବନ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଈର ଖୁର—ଗାୟକ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ଏଠି ଦେବତାମାନେ ଉଲ୍ଲସିଛନ୍ତି, ଓ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଚଳିବା; ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଭ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉତ୍ସାହୀ ହେବେ। ଯେତେବେଳେ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଦେଖାଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରାଯାଏ, ଗାୟକ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ; ପୁରୋହିତ ଭି ଏହିପରି କରିଥାଏ। ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣା ନେଇ ଗାୟକଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ଗାୟକ ଏହାକୁ ପୁନଃ ଆଣିଥିଲେ। ଏହି ଦକ୍ଷିଣା ଆମ ପାଇଁ ଗାୟକ ନେଇଥିଲେ; ଅନ୍ୟ କିଛି ଆମେ ଜାଣୁନାହିଁ, ନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଯଜ୍ଞ ଆମେ କରୁ। ଧଳାଟି ଦ୍ରୁତ, ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ତାଙ୍କ ପାଦ ନିକଟେ ଅଛି; ଏହି ଦ୍ରୁତ ଏକକ ମାପକୁ ଧାରଣ କରେ। ଓ ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁମାନେ, ଏହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କର, ଓ ଅଙ୍ଗିରାସ; ଏହି ଦାନ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପ୍ରଭୁତ୍ୱଶାଳୀ, ବଡ଼ ଓ ବିସ୍ତୃତ। ଦେବତାମାନେ ଦାନବକୁ ଦିଅନ୍ତୁ; ଏହି ହେଉ ତୁମ ଜ୍ଞାନ; ଏହି ଦିନେ ଦିନେ ତୁମେ ଧାରଣ କର, ସଦା ଏହା ତୁମର ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ନିବେଦନ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚାଅ; ଯିଏ ବେଦନା କରେ, ତାଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ, ଯିଏ ଖ୍ୟାତିହୀନ, ତାଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଅ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ପରି ଡାଣ୍ଡା ବିହୀନ ପଖିର ପାଇଁ, ଠକାଯାଇଥିବା ପାଇଁ, ଦିନେ ଅଧିକ ପାକା କାଲା ଆଣ୍ଡ ଓ ପୀଳୁ ଫଳ ଦେଲେ। ଯିଏ ଶବ୍ଦ କରେନାହିଁ, ସେ 'ଭାଭଦୀତି' କହେ, ତିନିଟି ଚମଟିରେ ତିନିପଟି ବାନ୍ଧାଯାଇଛି; ସେ ଖାଦ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ଯିଏ ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ, ସେ ଏହାକୁ ଦୂରେ ହଟାଏ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଅଣ୍ଡକୋଷ, ଯାହା ଭାଗ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଘନ ଅଂଶରେ ଆଘାତ କରେ, ସେମାନେ ଗାଈର ଖୁର ମଧ୍ୟରେ ପକ୍ଷୀ ଡିମ୍ବ ପରି କମ୍ପିତ ହୋଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଘନ ଅଂଶ ସହିତ ଅଣ୍ଡକୋଷ ପ୍ଥରରେ ଆଘାତ କଲେ, ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି, ମାନେ ମାଟି ଉପରେ ଗଧା ପରି। ଛୋଟ ଅଂଶ ଛୋଟ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିଲେ, ଚକ୍କି ପରି, ବସନ୍ତ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ଯାଉଛନ୍ତି, ପବନ ସେମାନେ ଦୂରକୁ ନେଇଯାଏ। ଦେବତାମାନେ ଅଳଙ୍କାରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେଉଁଠି ଏହି ନାରୀକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ସେ ତାଙ୍କ ସହଚରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଚିହ୍ନିତ, ସତ୍ୟର ଚକ୍ଷୁକୁହଳ ପରି।