ଏକ ସମୟର କଥା, ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ଏକ ବଡ଼ ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଏହି ଉପସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ମୁନି କହିଲେ, “ହେ, ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଓ ପ୍ରଭାବର ମାଲିକ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ନିଜ ସମସ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଏହି ଆହ୍ବାନକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛୁ, ଯିଏ ଧନର ଜ୍ଞାତା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ବୀର। ହେ ଦେବ, ଆପଣ ଘୋଡ଼ା ଓ ଗୋଧନର ସ୍ୱାମୀ, ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଦାତା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଧନ ଦେଇଥିବା, ଦାନକୁ କେବେ ବି ରୋକାଯାଏ ନାହିଁ—ମୁଁ ଯାହା ଚାହେଁ, ଆପଣ ଦୟାକରି ଦିଅନ୍ତୁ।” ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଧନ ଲାଗି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁଇ ଜଗତ୍କୁ ବିସ୍ତାରିତ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦ୍ଭାସିତ କଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଚାପିଯାଇଥିବା ସୋମ ଝରିଥାଏ। ମୁନି ଏହି ପୁରାତନ ସ୍ତୁତି ଗାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କଲେ। ଧର୍ମର ଉଚ୍ଚତମ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରଣ କରାଯାଇଛି, ଗାୟକଙ୍କର ଗୀତର ମେଘ ଝରିଛି। ପ୍ରେରିତ ଲୋକମାନେ ମଧୁର ଏବଂ ଘୃତମୟ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି, ତାହାର ଫଳରେ ଧନ, ପୁରୁଷର ପ୍ରଭାବ ଓ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଛି, ଏବଂ ସୋମ ଜଳ ଝରିଛି। ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ—ଯେଉଁଠି ମାନବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଥାନ୍ତି, ତିଏ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ସହାୟତା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଟୁର୍ବଶଙ୍କ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ରୁମା, ରୁଶମା କିମ୍ବା ଶ୍ୟାବକଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ତେବେ କାନ୍ବମାନେ ସ୍ତୁତି ଓ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ। ମୁନିମାନେ କହିଲେ, “ହେ ବୀର, ଅମ୍ଧ ଦୁହିଯାଇନଥିବା ଗାଈଁମାନେ ଯେପରି ଆସନ୍ତି, ଆମେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଆସିଛୁ। ଆପଣ ଏହି ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ଆଲୋକ ଦେଖୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର। ଆକାଶ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀରେ, ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କିମ୍ବା ନେଇବାକୁ ଯାଉଥିବା କେହି ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି। ହେ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଘୋଡ଼ା ଓ ଗୋଧନ ଚାହିଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ।” “ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ବିଭବ ସମ୍ମିଳନ ଆମର ହେଉ, ଯାହା ଉପହାରରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଆନନ୍ଦ କରିପାରିବା। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ନିଜ ଶକ୍ତି ସହ ଗାୟକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଅଜୟ ଓ ଦୃଢ଼ ଚକ୍ରର ଭଳି ଆସନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଗାୟକଙ୍କର ଆଶା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଚକ୍ରର ଭଳି ଶକ୍ତି ଦେଖାନ୍ତୁ।” ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦିବ୍ୟତା ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତାରିତ। ସେ ନିଜ ସିଂହାସନରୁ ନିଜ ହରିତ ଘୋଡ଼ାକୁ ଯୋଡ଼ି ନେଲେ, ତେବେ ରାତି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ଖୋଲିଦେଇଥାଏ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ରୂପ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶର ମଝିରେ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଏକ ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅନ୍ୟଟି ଅନ୍ଧକାର, ହରିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଏହି ଦୁଇକୁ ବହନ କରନ୍ତି। ମୁନି ପଚାରିଲେ, “କେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିରେ ସେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି, ମିତ୍ରଭାବରେ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ହୁଅନ୍ତି? କେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାହାଯ୍ୟରେ ସେ ବାଛାଯାନ୍ତି? ତୁମ ନିଜସ୍ଥ ଆନନ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିଏ ସୋମପାନରେ ଆନନ୍ଦିତ? ସେ ବଳିଏମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି, ଧନ ଦିଅନ୍ତି। ଆପଣ ଆମ ମିତ୍ରମାନେ ଓ ଗାୟକମାନେଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ, ଶତଗୁଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। କେଉଁ ଜଗତକୁ ଆମେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବୁ—ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ? ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦିତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଆମର ଯଜ୍ଞ, ଶରୀର ଓ ସନ୍ତାନକୁ ସୁସ୍ଥ କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ମାରୁତମାନେ ସହିତ ଆମର ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ; ଦେବତାମାନେ ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରି ଦିବ୍ୟତାକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ଷ୍ଟୁତିକୁ ପୁନଃ ଆଣିଛି, ବୁଦ୍ଧିରେ ପୋଷଣ ଦେଖିଛି; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଉପହାର ଜିତିପାରିବା, ଶତବର୍ଷ ଧରି ବୀର ସନ୍ତାନ ସହ ଆନନ୍ଦ କରିପାରିବା।” “ହେ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ପୂର୍ବ, ତଳ, ଉପର, ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ—ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେଇଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ସୁରକ୍ଷାରେ ଆନନ୍ଦ କରିପାରିବା। ଯେଉଁମାନେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଯଜ୍ଞକୁ ମାନିନଥିବେ, ସେମାନେ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର ଯବ ମଧ୍ୟ ଅନୁଶାସିତ ହେଉ। ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଦରିଦ୍ର, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆହାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ। କୌଣସି ଯାତ୍ରା ବ୍ୟର୍ଥ ନୁହଁଏ, କିମ୍ବା ସଭାରେ କୀର୍ତ୍ତି ଅଜରାମର ହୁଏନାହିଁ। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାଖ୍ୟତା ଚାହିଁ, ଗୋ ଓ ଅଶ୍ୱ ଆଶା କରି, ଶକ୍ତିର ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।” “ଆଶ୍ୱିନ ଦ୍ଵୟ, ତୁମେ ନାମୁଚି ଅସୁର ସହ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାନୀୟ ପିଇଛ, ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ମିଶି କାର୍ଯ୍ୟ କର। ପିତାମାତା ଯେପରି ସନ୍ତାନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏହିପରି ଆଶ୍ୱିନ ଦ୍ଵୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର କବିତା ଓ ଦନ୍ତରେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଶଚୀ, ସରସ୍ଵତୀ ସହ ପାନୀୟ ପିଇଥିବା ବେଳେ, ସରସ୍ଵତୀ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଜାଣିଥିବା, ଦ୍ୱେଷ ଦୂରେଇ ଆମକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମେ ବୀରତ୍ୱର ଅଧିପତି ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଦାନଶୀଳ, ଆମଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ ଦୂରେଇଦିଅନ୍ତୁ; ଆମେ ଉପାସ୍ୟଙ୍କ ଭଲ ଇଚ୍ଛା ଓ ଖୁସି ମନରେ ରୁହୁ।” ଏହି ସମୟରେ, ସୋମ ଝରିଥିଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତା ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ପାନ କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ମୋ ସହଚର, ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଏହି ବାନର ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର କମ୍ପିତ ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଥିଲେ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଏହି ବାନର କଣ କରିଥିଲେ, ଏହି ପିଙ୍ଗଳ ପଶୁ? ଧନ ପାଇଁ ଆପଣ କାହିଁକି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି? ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଏହି ବାନର ଯାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତାକୁ କୁକୁର କଟୁଛି, ଓ ଶୂକର କାନରେ ଗର୍ଜନ କରୁଛି; ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି।