ଏକ ପବିତ୍ର କାଳରେ, ଜନମାନସର ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉଚ୍ଚାରଣ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ କହାଯାଏ—ମୁଁ ତୁମର ଚକ୍ଷୁ, ନାକ, କାନ, ଠୋଠ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ମସ୍ତିଷ୍କ, ଜିହ୍ବାରୁ ରୋଗକୁ ଦୂର କରୁଛି। ତୁମର ଗଳା, ମୁଣ୍ଡର ଶୀର୍ଷ, କଫ ଓ କଣ୍ଠ, କାନ୍ଧ, ମାଂସପେଶୀ ଓ ବାହୁରୁ ମୁଁ ରୋଗକୁ ଦୂର କରୁଛି। ତୁମର ହୃଦୟ, ଫୁସଫୁସର ଆବରଣ, ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ନାଡି, ତଳପିଣ୍ଡ ଓ ଯକୃତରୁ ମୁଁ ରୋଗକୁ ଦୂର କରୁଛି। ତୁମର ଆନ୍ତ୍ର, ଗୁଦ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଂଗ, ପେଟ, ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ନାଭିରୁ ମୁଁ ରୋଗକୁ ଦୂର କରୁଛି। ତୁମର ଜଂଘା, ହାଡ଼, ପାଦ ତଳ ଓ ପାଦ, କଟି ଓ ପୃଷ୍ଠ ଭାଗରୁ ମୁଁ ଶୋଷଣ କରୁଥିବା ରୋଗକୁ ଦୂର କରୁଛି। ତୁମର ମୁତ୍ର, ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ, କେଶ ଓ ନଖ, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହରୁ ମୁଁ ରୋଗକୁ ଦୂର କରୁଛି। ତୁମର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଗ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କେଶ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସନ୍ଧିରେ ଯେଉଁ ଚର୍ମରେ ରୋଗ ଅଛି, କଶ୍ୟପଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ମୁଁ ସେଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପଶମ କରୁଛି। ଏହିପରେ ମନର ଅଧିପତିକୁ ଡାକି କୁହାଗଲା—ହେ ମନ ଆଧିପତ୍ୟୀ, ଚାଲିଯାଅ, ହେ ଆକାଂକ୍ଷା, ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ। ଅପମଙ୍ଗଳ ଦୂରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ, ଜୀବନ୍ତ ଜନର ମନ ବିବିଧ ହେଉ। ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଏକତା ମନରେ ପିଷ୍ଟ ସୋମ ଅର୍ପଣ କରାଗଲା। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଶଂସାରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ। ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ନିର୍ଭୟ କୁକୁର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପଥରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଜ୍ଞାନର ଅଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପ୍ରଶଂସା ଗ୍ରହଣ କରି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ। ମହାବୀର ଇନ୍ଦ୍ର କ’ଣ କରିନାହାନ୍ତି? ତାଙ୍କର ପୁରୁଷତ୍ୱ କ’ଣ? କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କେଉଁ କୀର୍ତ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପିଢିରେ ଅପରିଚିତ ରହିଛି? ତାଙ୍କୁ, ଧନଦାୟକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସତ୍ୟ ନାୟକ ଭାବେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଡାକିଥାନ୍ତି। ବଜ୍ରଧାରୀ, ବିପକ୍ଷୀ ନାଶକ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଇଁ ଗୋ-ଘୋଡ଼ା-ରଥ ଚାଲି ଆଣନ୍ତୁ, ଅଜୟ ପୁରସ୍କାର ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଦକ୍ଷ ମନ୍ତ୍ରଦାତା ଏକତାରେ ଗାନ୍ତି, ରୁଦ୍ରମାନେ ଆଦି ଦେବତାକୁ ଶ୍ରୀଘର୍ଷଣ କରନ୍ତି। ସୋମର ଆନନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଗାୟନ ହେଉଛି। ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମହତ୍ତ୍ୱ ଆଶା କରି, ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଆଣନ୍ତି, ଏବଂ ଅର୍ପଣ ଉପରେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ଦିନକୁ ଦିନ ଉପାସନା ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରାଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁସ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୀତ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଯୁକ୍ତ ରଥ ଯୋଗାଯାଏ। ଏହି ଦେବସଭାରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦୂତ ଭାବେ ଚୟନ କରାଯାଏ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ବିଦ୍ୱାନ୍ ପୂଜାର୍ଥୀ। ନିତ୍ୟ ହୋମରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ହବିଅଞ୍ଜଳି ଧାରୀ। ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜାର୍ଥୀ ଭାବେ, ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ ଦେବମାନେ ଆସନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ। ତିନି, ବୃଷ୍ଣ, ଦେବମାନେ ସାରଥି ଘୋଡ଼ା ପରି ଜଳିଉଛନ୍ତି, ଉପାସକ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନେ ଜଳାଯାଏ, ତିନି ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସମ୍ପଦ ଓ ଶୁଭ ପଥ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଡାକାଯାଏ। ଅନ୍ୟ ଅଗ୍ନିମାନେ ସହିତ ଆସିବାକୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମ୍ବନ୍ତି, ତିନି ପୂଜାର୍ଥୀ ଭାବେ ଆସନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଙ୍ଗିରାସ୍ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଏହି ଗୀତମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବଢ଼ାନ୍ତି, ତିନି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପବିତ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ। ହଜାର ଋଷିଙ୍କ ମାନ୍ୟତାରେ, ସାଗର ପରି ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ସତ୍ୟ, ଯଜ୍ଞରେ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ସଭାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ପଣ ଦିଅନ୍ତୁ, ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ହବିଅଞ୍ଜଳି ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ, ଓ ବୃତ୍ର ନାଶକ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତୁ। ତୁମେ ଧନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାତା, ସତ୍ୟ ଓ ଶାସନରେ ଅବିଚଳିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ରର ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ଚୟନ କରୁଛୁ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ତୁମେ ବିଜୟୀ, ଶାପ ନାଶକ, ସାର୍ବଜନୀନ ବିଜୟର ସୃଷ୍ଟା, ବିପକ୍ଷକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା। ତୁମର ଶକ୍ତି ଶୀଘ୍ର ଓ ଦୃଢ଼, ପୃଥିବୀରେ ଶିଶୁର ମାତୃଭୂମି ପ୍ରତି ଦୌଡ଼ିବା ପରି ଚାଲିଯାଏ। ତୁମର କ୍ରୋଧରେ ସମସ୍ତ ବିପକ୍ଷ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ବୃତ୍ର ଜୟ କରିବାବେଳେ। ଏଠାରୁ, ଅଜର, ଅଚ୍ୟୁତ, ଶୀଘ୍ର ବିଜୟୀ, ନେତୃତ୍ୱ ଦାତା, ରଥସାରଥି, ଅଜୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୁଗ୍ର୍ୟଙ୍କୁ ଡାକାଯାଏ। ସେ ଲୋକର ରାଜା, ଦୋଷରହିତ ରଥାରୁଢ଼, ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧର ବିଜୟୀ, ପ୍ରାଚୀନ, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଯାହାଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶୋଭାୟିତ କର, ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ହାତରେ ଅଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଆକାଶରେ ପ୍ରକାଶିତ। ତୁମର ଶକ୍ତି ବିସ୍ତୃତ, ତୁମର ପ୍ରଭାବ ଓ ବୁଦ୍ଧି ମହାନ୍, ବଜ୍ର ତୁମର ବୁଦ୍ଧିରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁରୁଷତ୍ୱରେ ଦ୍ୟୌ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଏ, ଜଳ ଓ ପାହାଡ଼ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ମାରୁତ ସହ ସେ ଦଳ ଉଲ୍ଲାସିତ। ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଜନ ମୁଣ୍ଡ ନମାନ୍ତି, ଯେପରି ନଦୀମାନେ ସାଗରକୁ ନମାନ୍ତି। ଏହିପରି ଦେବମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକତାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ରୋଗ ଓ ଅପମଙ୍ଗଳକୁ ଦୂର କରି, ଶକ୍ତି, ଧନ, ଏବଂ ଶୁଭ ମନସ୍କାମନା ପାଇଁ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ।