ସମ୍ବିଧାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଋଷିମାନେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି ଗାଇଲେ, ଯେପରି ଗୋମାତା ପାଇଁ ଉତ୍ସବ ମନାଯାଏ, ଏହି ସ୍ତୁତି ଶକ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣେ। ଯେଉଁ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଉପହାର ଦିଆଯାଏ, ସେ ସଦା ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଦେବାରେ କଞ୍ଜୁସି କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ରକ୍ଷାକାରୀ ଏହି ଦେବତା, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରିବା ପାଇଁ, ଆମ ପାଖରେ ଆସିବେ, ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେ ରହିବେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଋଷିମାନେ ପୁନି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ—“ହେ ପିତାସମ ଦୟାଳୁ, ଆମକୁ ଜ୍ଞାନ ଦିଅ, ଆମ ପଥ ଦେଖାଅ, ଯେଉଁପରି ଆମେ ଜୀବନର ପ୍ରଭା ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବା। ଅଜଣା ବା ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ, କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର ଶକ୍ତିମାନେ, ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିନପାରନ୍ତୁ। ତୁମ ସହିତ ଆମେ ଯେକୌଣସି ବିପଦ ପାର୍ ହୋଇ ଯିବା।” ପୁନି ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି—“ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖ୍ୟାତି ଆଣ, ଯେପରି ତୁମେ ଏହି ଦୁଇ ଜଗତକୁ ପୂରଣ କରିଛ। ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା, ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ନିଜ ପାପରେ ନଶ୍ଟ ହେଉ, ଆମେ ସହଜରେ ଜୟ ଲାଭ କରିପାରିବା।” ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିର ବିରାଟତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି—“ଯଦି ତୁମର ଶତ ଆକାଶ, ଶତ ପୃଥିବୀ ଥାଏ, ଏହାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହଜାର ବଜ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ବା ଦୁଇ ଜଗତ୍ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଛି, କିଛି ତୁମ ସମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମ ମହାଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆବୃତ ହୋଇଯାଏ, ହେ ଦାନଶୀଳ, ଗୋଧନର ସମୃଦ୍ଧି ଆଣ, ଆମେ ତୁମ ଦୟାରେ ରକ୍ଷିତ ହେଉ।” ଏହିପରି ଋଷିଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଯେ, “ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେପରି ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛ, ତେଣୁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଁ। ଯେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ମୂଲ୍ୟ ଦିଅ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ କିଛି ଦିଅ ନାହିଁ। ଦିନକୁ ଦିନ ଯିଏ ତୁମକୁ ବଡ କରେ, ସେଠି ଧନ ଦିଅ, କାରଣ ଏ ଦାନରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହିଁ, ଏଠାରେ ପିତା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।” ଏହିପରି ଅନେକ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି—“ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ ରସ ତୁମ ପାଇଁ, ପ୍ରବାହ ହୋଇ ଯାଉଛି। ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସହିତ, ଏହି ସୋମ ରସ ଓ ଗାନ ସମ୍ମିଳନକୁ ଆସ। ତୁମେ ତ୍ୱରିତ ଏସ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଗୀତ ଓ ସୋମ ରସ ପାଖେ ବସ।” ଏହି ସମୟରେ ଋଷିମାନେ ଅନ୍ୟ କଥା କହିବାକୁ ମନା କରି, କେବଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ବୃଷଭ ଭଳି ଅଜୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୁଇ ପକ୍ଷର ମହାନ ନାୟକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସହାୟତା ପାଇଁ ଡାକନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ତୁତି ଉପହାର ଦିଅ, ଏହା ଆମର ଉନ୍ନତି ଓ ଶ୍ରେୟସ ପାଇଁ ହେଉ। ପୁନି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଋଷି ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଘୋଡ଼ା ଯୋଗ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥକୁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ବନ୍ଧନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ବୁଲାଇ ନେଇଯାନ୍ତି। ପୂଜାରୀମାନେ ଏହି ଲାଲ ଓ ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ ରସ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ଯିଏ ଗୋମାତା ଓ ଯଜ୍ଞପାତ୍ରରୁ ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ସେ ଦିନକୁ ଦିନ ଦେବ ଉପରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିର କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ—ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସେ ଶକ୍ତି ପାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମାତା ତାଙ୍କର ବିଶାଳତା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱର ମଧ୍ୟଭାଗ ବିସ୍ତାର କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲିଥିଲେ। ଯଦି ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିରୋଧୀ ଦେଖି ବି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଆମେ ଜୟ ଲାଭ କରିପାରିବା। ଏହିପରି ଋଷି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନୂତନ କୃତ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ସୋମ ତାଙ୍କର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ଜଗତ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଗୋଧନର ରକ୍ଷକ। ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବା। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ଭୂମିର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଶକ୍ତିରେ ଉଠାଇଥିଲେ, ତିନି ଆସନରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଘୋଷରେ ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ମଧୁର ବାଣୀରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଦୂତମାନେ ଚାଲିଆସନ୍ତି, ବୃହସ୍ପତି ଦୁଧର ଧାରା ଉତ୍ସକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ବସନ୍ତି, ଶିଳାରୁ ଦୁଧ ଝରି ମଧୁର ଧାରା ତାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ବୃହସ୍ପତି ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସପ୍ତମୁଖୀ, ମହାପ୍ରଭାର୍ ଦେବତା ଭାବରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। ସେ, ସ୍ୱସ୍ତୁତି ଓ ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ରରେ, ତାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ, ବଳାକୁ ଭଙ୍ଗ କରି, ଗାଁମାନେ ଚାଲିଆସିଥିଲେ। ଏହିପରି, ପିତା, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମହାନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ଯଜ୍ଞ, ନମସ୍କାର ଓ ହବିଷ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା; ବୃହସ୍ପତି, ଆମକୁ ଶୁଭ ସନ୍ତାନ, ବୀର ଓ ଧନର ଅଧିପତି କର। ଏଠାରେ ଋଷିମାନେ ଉପମା ଦେଇ କହନ୍ତି, “ଏକ ଦକ୍ଷ ଧନୁର୍ଧାରୀ ଭଳି, ତାଳ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ, ଗାୟକ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମକୁ ଡାକନ୍ତୁ। ଗାୟକ ଗାଁ ଖୋଜ, ପୁରାତନ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଜଗା, ଭଣ୍ଡାରରେ ଧନ ଭରିଥିବା ଭଳି, ନିର୍ଲୋଭ ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଧନ ଦେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର। ଲୋକ କହନ୍ତି, ହେ ଦାନଶୀଳ, ତୁମେ କ’ଣ ଉପଭୋଗ କରୁଛ? ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଆଣ, ଶକ୍ର, ଧନର ଅଂଶ ଆଣିଦିଅ। ଲୋକମାନେ ସମିତିରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ଅଛି, ସେଠି ଇନ୍ଦ୍ର ସହାୟ ହୋଇଥାନ୍ତି, ଯିଏ ସୋମ ଚାପି ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ନିଜେ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। ଯିଏ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶୁଧ୍ଧ ସୋମ ଅର୍ପଣ କରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଶତ୍ରୁ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଓ ବିରୋଧୀକୁ ବିନାଶ କର, ଏବଂ ପ୍ରଭାତରେ ବୃତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କର। ଯେଉଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଆମେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ, ସେ ଦୟାଳୁ ଆମକୁ କୃପା କରିଛନ୍ତି, ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୟ କରନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ମହିମା ଆମ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଶିର ନମାଉ।