ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ ଜୀବନରେ ବିଭିନ୍ନ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ଏ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଧନ, ଆଲୋକ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଜୟ ଦେଇ ନେତୃତ୍ୱ କର ।” ସେମାନେ ଆଶା କଲେ ଯେ, ଅନେକ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷ ଓ ବିପଦ ଉପରେ ରକ୍ଷା କରି ସୁରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇଯିବେ । ତେଣୁ ସେମାନେ ମନରୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ଏ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଦେଉ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର କୃପା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆମକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ ।” ସେମାନେ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଦେବେ । ଇନ୍ଦ୍ର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବିଜୟୀ, ପ୍ରଶଂସିତ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ସୋମାସ୍ୱାଦୀ । ତାଙ୍କର କଥା ବିଜୁଳିର ଘାତ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅବିନାଶୀ, ଉଚ୍ଚ ଓ ଅଡ଼ିଗ । ସଙ୍ଗୀତ ଓ ସ୍ତୁତିରେ ଗାୟକମାନେ ମହାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି । ସୁନ୍ଦର ଦୁଇ ହଳଦିଆ ଘୋଡ଼ା ଯୁଗଳ ସହ, ସ୍ୱରରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସୁନା ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ରଥ ଚଳାନ୍ତି । ଦୂରଦର୍ଶୀ ଭାବରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକାଶରେ ଉଦୟ କରାଇଲେ, ତାଙ୍କର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼କୁ ଭାଗ କରିଦେଲେ । ଏଇ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଆସନ୍ତୁ, ଆପଣ ଆଗ୍ରହୀ, ଏହି ସୋମ ପାନ କରନ୍ତୁ—ଏହା ଆମର ଅର୍ପଣାସନ । ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଦୁଇ ହଳଦିଆ ଘୋଡ଼ା ଆପଣଙ୍କୁ ଆଣିଦେଉ । ଆମେ, ସୋମ ଅର୍ପଣକାରୀ, ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ଯେତେବେଳେ ସୋମ ଚିପିଯାଏ । ଏହି ମହାନ ଦେବତାଙ୍କ ରଥରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଉଥିବା ଚିହ୍ନିତ ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ଆକାଶରେ ଅସ୍ଥିରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିତ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଦୁଇ ହଳଦିଆ ଘୋଡ଼ାକୁ ସୁନ୍ଦର ପାଖ ଓ ଶୌର୍ୟ ସହ ରଥକୁ ଯୋଗାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଲାଲ, ଧୃଢ଼ ଓ ମଣିଷମାନେ ଆଣିଦେଉଥିବା । ଚିହ୍ନ ନଥିବା ପାଇଁ ଚିହ୍ନ ଓ ଆକାର ନଥିବା ପାଇଁ ଆକାର ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଭାତ ସହ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତେ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ତାଙ୍କର କିରଣ ଉପରକୁ ଉଠାଏ । ଯେପରି ଚୋରମାନେ ଚୁପଚାପ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ସେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ରାତି ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ, କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସବୁକିଛି ଦେଖନ୍ତି । ତାଙ୍କର କିରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ, ଅଗ୍ନି ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ । ଏହି ତ୍ୱରିତ, ସବୁକିଛି ଦେଖିପାରୁଥିବା, ଆଲୋକ ଦାତା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଉଛନ୍ତି । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା ଦେବମାନେ, ମଣିଷମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଗତକୁ ଦୂରେ ଦୂରେ ପଛେଇଦିଅନ୍ତି । ଏହି ଚମକୁଥିବା ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା, ଓ ବରୁଣ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଚଳନ୍ଶୀଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ନିରୀକ୍ଷଣ କରନ୍ତି । ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର କିରଣ ସହ ଆକାଶର ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳ ଅଟକିଯାନ୍ତି, ମଣିଷମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦେଖନ୍ତି । ସପ୍ତ ହଳଦିଆ ଘୋଡ଼ା ଦେବସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଏଗିଯିବାକୁ ଟାଣେ—ସେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସବୁକିଛି ଦେଖନ୍ତି । ରଥର ସନ୍ତାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସପ୍ତ ତ୍ୱରିତ ମାଡ଼ିକୁ ଯୋଗାଇଛନ୍ତି; ସେ ଏହି ସ୍ୱୟଂ-ଯୁକ୍ତ ଘୋଡ଼ା ସହ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି । ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତିଗୀତ ଧାରା ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ଭଳି ଦୌଡ଼ିଯାଏ, ଯେପରି ଗାଈ ଝିଅ ଛୁଆକୁ ଦୌଡ଼ିଯାଏ । ଏହି ସ୍ତୁତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦୁଧ ଓ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାଆ ନିଜ ହୃଦୟରୁ ନବଜାତକୁ ଦେଉଥିବା ପରି । ବଜ୍ରର ଶକ୍ତିରେ, ଖ୍ୟାତି ମୃତ୍ୟୁଶୟ୍ୟାରେ ଥିବା ଲୋକକୁ ଜୀବନ, ଘିଅ ଓ ଦୁଧ ଦେଇଥାଏ । ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଗାଈ ତାର ମାଆ ପାଖକୁ ଯାଏ, ଏବଂ ତାର ବାପାକୁ ଖୋଜେ । ଏହି ମହାମୃଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକରେ ନିଜ ଶ୍ୱାସ ଓ ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ଚଳିଛି, ଆଲୋକ ଘୋଷଣା କରିଛି । ତିରିଶି ନିବାସରେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଉଛି; ଉଚ୍ଚାରଣର ପକ୍ଷୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭାତର ଡାକକୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ଉଡ଼ିଯାଏ । ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଯେତେବେଳେ ବାଣୀକୁ ଉଚ୍ଚତାକୁ ନେଲେ ଓ ମଧ୍ୟାକାଶ ଅଧିକାର କଲେ, ଦେବମାନେ ଏହି ବୃଷଭ ଉପରେ ଆନନ୍ଦ କଲେ । ଏହି ବଳବାନ୍ ଦେବତା ବାଣୀକୁ ଶୌର୍ୟ ଦେଉନ୍ତୁ, ଶବ୍ଦକୁ ବିସ୍ତୃତ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅତି ଉଚ୍ଚ ହୁଅନ୍ତୁ । ଧର୍ମର ନିବାସ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତେ କୁଶ ତିଆରି କରି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ମୃତ୍ୟୁ-ଜୟୀ, ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗାଈ ଛୁଆକୁ ଗୋଥରେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ପରି ଆମେ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ । ଆମେ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦାନଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଛୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପରିବେଷ୍ଟିତ, ଧନ, ଭୋଜନ, ଗୋମାସ, ହଜାର ଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ ଭଳି । ତାଙ୍କର ପୁରାତନ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ଆମେ ସମ୍ମୁଖୀନ କରୁଛୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତିଁ ବୃଗୁମାନେ ଧନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରସ୍କନ୍ବକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଇନ୍ଦ୍ର ମହାନଦୀମାନେ ଚଳାଇଥିଲେ, ସାଗରକୁ ବହାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ କେବେ କମିଯାଏ ନାହିଁ, ଯାହାକୁ ଭୂମି ଅବଦମ୍ବିତ କରିପାରେନି । ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ତ୍ୱରିତ ଆତସୀନ ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରିବେ, ଏହି ମହାନ୍ତା ଓ ଶକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିନାହାନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି । ଗାୟକ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ପ୍ରେରିତ ଲୋକମାନେ କେବେ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି? କେଉଁ ଋଷି, କେଉଁ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି? ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, କେବେ ଆପଣ ଚିପିଥିବା ସୋମ ଓ ସ୍ତୁତି ଗୀତ ପାଖକୁ ଆସିବେ? ଏବେ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ଗାୟକମାନେ ଜାଣନ୍ତି—ସେ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ଗାୟକମାନେ ଉପରେ ହଜାର ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ବର୍ଷା କରନ୍ତି ।