ଏହି ଦୀର୍ଘ ଶ୍ରେଣୀର ମୂଳ ଅର୍ଥ ଅନୁସାରେ କଥାଟିଏ ଏପରି ଚାଲିଥାଏ— ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦିନ ଜନ୍ମ ନେଲା, ରାତି ଆସିନଥିଲା, ସେଉଁଠି ପ୍ରଥମେ ବନ୍ଧନକାରୀ ଏକ ଶକ୍ତି ତୁମକୁ ଦେଖିଥିଲେ। ପରେ, ନିଦ୍ରାର ମାଧ୍ୟମରେ ତୁମେ ଉଠିଆସିଲେ, ତୁମ ଆକୃତିକୁ ଚିକିତ୍ସକମାନଙ୍କୁ ଲୁଚାଇଲେ। ବଡ଼ ଗାଈ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯାଇ, ମହତ୍ତ୍ୱ ଆଶା କଲେ; ସେହି ନିଦ୍ରାକୁ ତେରେଇଶି ଦେବତା, ସ୍ୱର୍ଗର ନାୟକମାନେ, ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ନ ତ ପୂର୍ବଜ, ନ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଗତିକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଉଚ୍ଚାରଣକାରୀ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥାଏ। ମନୁଷ୍ୟ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଵରୁଣଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ, ଟ୍ରିତାରେ ନିଦ୍ରାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଯାହାର ଦୁଷ୍ଟ ଅଂଶ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଶୁଭମାନେ ଜାଗ୍ରତ ରହି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୀବନ ପାଇଲେ; ତୁମେ ଉଚ୍ଚ ବନ୍ଧନର ଆନନ୍ଦ, ଦୁଃଖିତର ମନରୁ ଜନ୍ମିଛ। ଆମେ ତୁମର ପୂର୍ବ ଜନ୍ମମାନେ ଜାଣିଛୁ, ଏଠାରେ ନିଦ୍ରା, ତୁମେ ପ୍ରଭୁ; ହେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଆମକୁ କୀର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ରକ୍ଷା କର, ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂରେ ରୁହନ୍ତୁ। ଯେପରି ସେମାନେ ଅଂଶ ଯୋଡ଼ନ୍ତି, କିମ୍ବା ଖୁର ଯୋଡ଼ିବା ପରି, କିମ୍ବା ଋଣ ଯୋଡ଼ିବା ପରି, ସେପରି ଆମେ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଏକାତ୍ମ କରୁଛୁ, ହେ ଅପ୍ରିୟ। ରାଜା, ଋଣୀ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଅଂଶମାନେ—ସମସ୍ତ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି; ଯେଉଁଠାରେ ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନ ଅଛି, ଆମେ ତାହାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ହେ ଦେବୀମାନଙ୍କ ଗର୍ଭ, ହେ ଯମଙ୍କ ହସ୍ତ, ହେ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ୱପ୍ନ, ମୋର ଯେଉଁ ଅଶୁଭ ଅଛି, ତାହା ଦୂର ହେଉ; ମୁଁ ଗହଳି କିମ୍ବା କଳା ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖ ନ ହେଉ। ଆମେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିଛୁ, ହେ ସ୍ୱପ୍ନ; ତୁମେ ସ୍ୱପ୍ନ-ଘୋଡ଼ା, ଦେହ-ଘୋଡ଼ା ପରି; ଆମେ ତୁମକୁ ଦୂର କରୁଛୁ। ଆମ, ଗାଁ, ଘରରୁ ଯେଉଁ ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନ, ଦେବତାଙ୍କର, ପିତୃମାନେ ପ୍ରିୟ ଯାହା, ସେ ସବୁ ଦୂର ହେଉ। ଦେବତାଙ୍କର ଯାହା, ପିତୃମାନେ ପ୍ରିୟ ଯାହା, ଗଳାର ମାଳା ପରି ଆମଠାରୁ ଛୁଟିଯାଉ। ନବମଣି ଉପରେ ଯେପରି ଅଶୁଚି ହଟାଯାଏ, ତେଣୁ ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର ହେଉ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ। ଘୃତର ହୋମ, ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ୱରେ, ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଯାଏ। ଆମର ଶ୍ରବଣ, ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ୱାସ ଅଖଣ୍ଡ ରହୁ, ଆମେ ଆୟୁଷ୍ୟ, ତେଜ ରୁପେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରୁହୁ। ଶ୍ୱାସ ଆସୁ, ଆମକୁ ଡାକୁ; ଆମେ ଶ୍ୱାସକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ। ତେଜ ପୃଥିବୀ ଓ ଦିଗନ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଛି; ସୋମ ଓ ବୃହସ୍ପତି ତେଜ ଦେଉଛନ୍ତି। ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ତେଜ ଆକର୍ଷଣ କରିଛନ୍ତି; ଆମେ ତେଜ ନେଇ ପୃଥିବୀରେ ଚଳିବା। ଗାଈମାନେ କୀର୍ତ୍ତି ଆଶାରେ ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଯାନ୍ତି; ଆମେ କୀର୍ତ୍ତି ନେଇ ପୃଥିବୀରେ ଚଳିବା। ଏକ ଦୃଢ଼ ପଶୁଶାଳା ତିଆରି କର, ନେତୃମାନେ ମନୁଷ୍ୟ; ଚଉଡ଼ା ଓ ମୋଟ ଅବରଣ ତିଆରି କର। ଦୃଢ଼ ଲୋହା ଦୁର୍ଗ ପୂର୍ବରୁ ତିଆରି କର; ଭଲ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପାନପାତ୍ର ଭାଙ୍ଗି ନ ଯାଉ। ବାଣୀ ମୁଁଁଠିରେ, ଶ୍ରବଣ କାନରେ, ମନ ଦ୍ୱାରା ଚକ୍ଷୁ ଓ ଯଜ୍ଞ ସ୍ରୋତକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ନାରୀମାନେ ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଆସନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଦେବପୁରୋହିତ, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ହୋମ ଓ ଭାଗ ପାଆନ୍ତି—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନାରୀମାନେ ସହିତ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଆସନ୍ତୁ, ଶକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମର ରକ୍ଷକ; ତୁମେ ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ। ଯଦି ଆମେ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିଲେ, ଜାଣିକିମ୍ବା ଅଜାଣି, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶିଥିବା ସୋମ ଆମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଦେବତାଙ୍କ ପଥରେ ଅଗ୍ରସର; ଯେପରି ଶକ୍ତି, ତାହିଁ ଅନୁସରଣ କରୁଛୁ। ଅଗ୍ନି, ଜ୍ଞାନୀ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ହୋତା, ପୁରୋହିତ; ସେ ଋତୁ ସଜାଇଥାଏ। ମୋ ମୁଁଠିରେ ବାଣୀ, ନାକରେ ଶ୍ୱାସ, ଚକ୍ଷୁରେ ଦୃଷ୍ଟି, କାନରେ ଶ୍ରବଣ ରହୁ। ଚୁଲି ଅପକ, ଦାନ୍ତ ଅଭଙ୍ଗ, ବାହୁରେ ବଳ ରହୁ। ଉରୁରେ ଶକ୍ତି, ଗୋଡ଼ରେ ତ୍ୱରା, ପା ଦୃଢ଼ତା ରହୁ; ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଅକ୍ଷତ ଓ ସ୍ୱସ୍ଥ ରହୁ। ମୋ ଦେହ ଦେହ ସହିତ ଏକତ୍ୱରେ ରହୁ; ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଉ। ଶୁଭ ଭାବେ ବସ, ହେ ଶୁଧ୍ଧକାରୀ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆମକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର। ମୋତେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ କର; ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ କର। ଯେଉଁମାନେ ଦେଖନ୍ତି, ଶୂଦ୍ର କିମ୍ବା ଆର୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ କର। ଉଠ, ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି; ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେକୁ ଜାଗ୍ରତ କର। ଆୟୁଷ୍ୟ, ପ୍ରାଣ, ସନ୍ତାନ, ଧନ, କୀର୍ତ୍ତି, ଭକ୍ତକୁ ବଢ଼ାଇଦିଅ। ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ମହା ଜାତବେଦସ୍ ପାଇଁ ଆରଣି ଆଣିଛି। ଜାତବେଦସ୍ ମୋତେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦିଅ। ଆରଣି ଓ ଇଂଧନ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ବଢ଼ାଉଛୁ; ତୁମେ ଆମକୁ ସନ୍ତାନ ଓ ଧନରେ ବଢ଼ାଅ। ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁ କୂଠି ଆମେ ତୁମେ ଉପରେ ରଖୁଛୁ, ସେ ସବୁ ମୋ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ; ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ଅଧିକାନ୍ତ। ଏହି ହୋମ ତୁମ ପାଇଁ, ଜ୍ୱଳନ୍ତୁ, ଆମକୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅମୃତତ୍ୱ ଦିଅ। ପିତାଳୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତାଙ୍କ ଜ୍ୱାଳା ସହ ଆକାଶକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ; ଯେଉଁମାନେ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆକ୍ଷେପ କର, ହେ ଜାତବେଦସ୍। ଦାହକ ଉତ୍ତପ୍ତ ଅଗ୍ନି ଆକାଶକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ। ଯେଉଁ ଦାନବ, ଚତୁର ମାୟାବୀ, ଲୋହା ଫନ୍ଦା ପିନ୍ଧି ଘୁରୁଛନ୍ତି—ହେ ଜାତବେଦସ୍, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେକୁ ବନ୍ଧ। ହେ ସହସ୍ରକିରଣ, ହେ ବଜ୍ର, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନେକୁ ନଶ୍ୱ କର, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଆମେ ଶତ ଶରଦ ଦେଖୁ, ଶତ ଶରଦ ବଞ୍ଚୁ, ଶତ ଶରଦ ଜାଗୁ, ଶତ ଶରଦ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ, ଶତ ଶରଦ ପୋଷଣ ହେଉ, ଶତ ଶରଦ ସମୃଦ୍ଧି ହେଉ, ଶତ ଶରଦ ଫୁଲିଉ, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଶରଦ ବଞ୍ଚିଉ। ଅବିବନ୍ଧ ଓ ବିବନ୍ଧ ସହିତ, ମୁଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗୁହା ଖୋଲିବି; ଦୁଇଁ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଆଣି, ପୂଜା କରିବା। ବଞ୍ଚ, ଜୀବନ୍ତ ରୁହ; ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଲାଭ କରିବି।