ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶ୍ରୁତିଗୁଡ଼ିକର କଥାରେ, ରାତି ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଏ । ମୋର ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଲୋଭ ରଖୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟମନ୍ୟଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଇବା ପାଇଁ, ରାତି ଦେବୀ ମୋ ପାଇଁ ‘ଶାନ୍ତି’ ନାମ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । ଏଇ ଅନିଦ୍ରା ଦେବୀ, ଯେଉଁଠି ଚୋର ମିଳେ ନାହିଁ, ଏବଂ ପୁଣି କେବେ ମିଳିବେ ନାହିଁ, ସେଠି ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦିଅ । ରାତି ଦେବୀ ଅଶୁଭ ନୁହେଁ, ତିନି ଉପରେ ଅପରିବାର୍ତ୍ତିତ ପାତ୍ର ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ଶୁଭାର୍ଥ । ତିନି ଏକ କୁମାରୀ, ସମସ୍ତ ପଶୁର ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଚକ୍ଷୁମାନ୍ୟ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଭୂମିକୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଆକାଶ ପରି ଅଚଳ । ଏହି ରାତି ଯେଉଁମାନେ ଚୋର, ଅପରାଧୀ, ଶତ୍ରୁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ଗଳା ଓ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆଘାତ ଦିଅନ୍ତୁ । ତାଙ୍କ ପାଦ ଚଳିବ ନପାରୁ, ହାତ ପହଞ୍ଚିବ ନପାରୁ । ଯେଉଁଠି ଅଶୁଚିରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛି, ସେଉଁଠି ସେ ଭସ୍ମ ହେଉ, ଶୁଖିଆ କାଠ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ଦିଅ, ସେ ନଶ୍ୱ ହେଉ । ବେଳେ ବେଳେ ରାତି ତିନି ଧୂମାବୃତ, ମୁଣ୍ଡ ନଥିବା ସର୍ପକୁ ଅଶକ୍ତ କରନ୍ତି, ନିର୍ମୂଳ କରନ୍ତି, ଓ ଜଙ୍ଗଳରେ ଲୁଚିଥିବା ଚୋରକୁ ଦଳିଦିଅନ୍ତି । ତୁମର ତୀବ୍ର ଶିଙ୍ଗ ଓ ଦୃଢ଼ ଦାନ୍ତ ଥିବା ବୃଷ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଉପରେ ଜୟ କରାଅ, ରାତି ଦେବୀ । ପ୍ରତି ରାତି ରାତି ଆମେ ଶରୀର ସହିତ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ପାର ହେଉ, ଯେପରି ଅପରାଜେୟ ଲୋକେ ଗଭୀର ଜଳ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ଏଭଳି ଶତ୍ରୁମାନେ ଆମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଶୁଷ୍କ ଗଛ ଶିରା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ ବାତାସ ତାଙ୍କୁ ଗଲେଇ ନେଇଯାଏ ନାହିଁ, ଏଭଳି ଯେଉଁ ଆମକୁ ହାନି କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ତଳେ ଫେଙ୍କିଦିଅ । ଚୋର, ଗୋଚୋର, ଓ ଦୂଷ୍କର୍ମୀଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଅ, ଏବଂ ଘୋଡ଼ାର ମୁଣ୍ଡ ନେଇଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ । ଯେ ସମ୍ପତ୍ତି ଆଜି ବଣ୍ଟିତ ହେଉଛି, ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ତୁମେ ଆମକୁ ଦେଉଛ, ତାହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଉଛ, ସେ ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମକୁ ଦିଅ । ରାତି ଦେବୀ, ଆମକୁ ଅକ୍ଷତ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଭାତକୁ ଦିଅ, ଦିନ ଆମ ପାଇଁ ବଣ୍ଟିଯାଉ, କାରଣ ତୁମର କୌଣସି ହାତ ନାହିଁ । ମୁଁ ଦଶ ହଜାର, ମୋର ଆତ୍ମା ଦଶ ହଜାର, ମୋର ଚକ୍ଷୁ ଦଶ ହଜାର, ମୋର କାନ ଦଶ ହଜାର । ମୋର ଶ୍ୱାସ, ପ୍ରଶ୍ୱାସ, ବ୍ୟାପ୍ତି ଦଶ ହଜାର, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦଶ ହଜାର । ମୁଁ ତୁମକୁ ଧରିଛି, ଦିବ୍ୟ ସବିତୃର ପ୍ରେରଣାରୁ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କର ହସ୍ତ ଓ ପୁଷାନଙ୍କର ହାତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ । ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିରେ କାମ ଉଦ୍ଭବିତ ହେଲା, ମନର ପ୍ରଥମ ବୀଜ । ଏହି କାମ, ମହାକାମ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଏକ ଗର୍ଭରୁ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ । ହେ କାମ, ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ, ବନ୍ଧୁଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ଧୁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ । ଦୂରରୁ ଆଶା କରୁଥିବା, ଚାହାଁଥିବା, ଅକ୍ଷୟ ଆଶାମାନେ କାମ ସହ ନିଜ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି । ହୃଦୟରୁ ହୃଦୟକୁ କାମ ଆସୁ, ଏଠାରେ ଲୋକଙ୍କ ମନୋରଞ୍ଜନ କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା ଯାହା ଅଛି, ସେମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁ । ଯେ କାମ ଲାଗି ଏଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ, ଏହି ତୁମ ପ୍ରସ୍ତୁତି; ସମସ୍ତ ଆମ ପାଇଁ ସଫଳ ହେଉ, ଏହି ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କର—ସ୍ୱାହା । କାଳ ଏକ ସପ୍ତ-ରଶି ଘୋଡ଼ା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୋହି ନେଉଛି; ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ଅଜର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ବୋହି ନେଉଛି । ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆସନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଚକ୍ର ସମସ୍ତ ଲୋକ । ଏଇ କାଳ ସପ୍ତ ଚକ୍ର, ସପ୍ତ ମୁଖ ଧାରଣ କରିଛି; ତାଙ୍କ ନାଭି ଅମର, ଧୁରା ନିତ୍ୟ । ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଚଳାଇଥାଏ, କାଳ ପ୍ରଥମ ଦେବତା ଭାବେ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ । କାଳ ଉପରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ରଖାଯାଇଛି; ସେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ । ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଚଳାଇଥାଏ, ସେଇ କାଳକୁ ପରମ ସ୍ୱର୍ଗ କୁହାଯାଏ । ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଲୋକ ରହିଛି, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପରିଭ୍ରମଣ କରିଛି; ସେ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ପିତା ଓ ପୁତ୍ର ହେଲେ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କୌଣସି ଦୀପ୍ତି ନାହିଁ । କାଳ ଏହି ସ୍ୱର୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, କାଳ ଏହି ପୃଥିବୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ଗତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କାଳରେ ଅବିଚଳ । କାଳ ଜୀବକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କାଳରେ ଜଳିଥାଏ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ଚକ୍ଷୁ କାଳରେ ଅଛି । ମନ, ଶ୍ୱାସ, ନାମ ସଂଗ୍ରହ କାଳରେ; ସେ ଆସିଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଆନନ୍ଦିତ । କାଳରେ ତପସ୍ୟା, ଶ୍ରେଷ୍ଠତା, ବ୍ରହ୍ମ ସଂଗ୍ରହ ଅଛି; ସେଇ କାଳ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପିତା । ସେ ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଚଳିତ, ସେ ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେଉଁଠି ସବୁ ଅଟୁଟ; କାଳ ବ୍ରହ୍ମ ହୋଇ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି । କାଳ ପ୍ରଜାପତି, ଆଦିରେ କାଶ୍ୟପ ଓ ତପସ୍ୟାକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । କାଳରୁ ଜଳ, ବ୍ରହ୍ମ, ତପସ୍ୟା, ଦିଗବଳୟ ଉତ୍ପନ୍ନ; ସୂର୍ଯ୍ୟ କାଳ ଦ୍ୱାରା ଉଦିତ ଓ ଅସ୍ତ । ବାୟୁ କାଳରେ ବହେ, ବଡ଼ ପୃଥିବୀ କାଳରେ ଅବିଚଳ, ବଡ଼ ଆକାଶ କାଳରେ ଅଟୁଟ । କାଳ ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଯାହା ହେଲା, ସେମାନେ ପୁତ୍ରରୂପେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ; କାଳରୁ ଋଚ୍ଛ, କାଳରୁ ଯଜୁସ୍ ଜନ୍ମିଲା । କାଳ ଯଜ୍ଞକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କଲେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଅକ୍ଷୟ ଭାଗ ଦେଲେ; କାଳରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ସମସ୍ତ ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ । କାଳରେ ଏହି ଅଙ୍ଗିରା, ଅଥର୍ବଣ, ଏହି ଲୋକ ଓ ପରମ ଲୋକ, ସମସ୍ତ ଧନ୍ୟ ଲୋକ ଓ ତାଙ୍କ ଆଧାର ଅଛି; ବ୍ରହ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜିତି, କାଳ ଏହି ପରମ ଦେବତା ଅଗ୍ରଗାମୀ । ପ୍ରତି ରାତି, ଅବିରତ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ବୋହି, ଘୋଡ଼ା ପରି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚାରା ନେଇ ଦାଉଁଥାଏ; ଧନ ଓ ଭୋଜନରେ ଆନନ୍ଦ କରି, ଆମେ ଆଗ୍ନେୟ ଦେବ, ନିଜ ଗୃହରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ ନ କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ । ବାୟୁ, ତୁମର ଧନଦାୟକ ବାଣ ତୁମ ପାଖରେ ରହୁ, ତାହା ସହ ଆମକୁ କୃପା କର; ଆମେ ଆଗ୍ନେୟ ଦେବ, ଧନ ଓ ଭୋଜନରେ ଆନନ୍ଦ କରି, ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ । ସନ୍ଧ୍ୟା ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟା ଆଗ୍ନି ଗୃହପତି ଆମର ହେଉ, ପ୍ରଭାତ ପ୍ରତି ପ୍ରଭାତ ଶୁଭ ମନ ଦାତା; ଧନଦାତା ଧନ ଦିଅ, ଆମେ ତୁମ ପୂଜକମାନେ ଶରୀରରେ ସମୃଦ୍ଧି ଲଭିବାକୁ ଦିଅ ।