ଏକ ଦିନ ବେଦର ଏକ ଶୁଭ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରତ୍ନ, ସୁନା ଶଙ୍ଗ ଥିବା ବୃଷଭ, ଶତଗୁଣ ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମସ୍ତ ଅପମାର୍ଜନ କରି ଦେମନମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଲା। ଏହି ଶକ୍ତି ଦେଇ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଅପସରାମାନଙ୍କର ଶତଶତ ବିପଦ, ଏବଂ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅନେକ ପୁନରାଗତ ବିପଦ କୁ ଏହି ଶତଗୁଣ ଶକ୍ତି ଦୂର କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଗଲା। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା, ଆସିଗଲା— ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, କୀର୍ତି, ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ଶକ୍ତି ସହିତ। ଅଗ୍ନି ତିରିଶି ଶକ୍ତି ଦେଉ। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ମୋ ଶରୀରରେ ଭରିଦେଉ, ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ, ଶକ୍ତି ସହିତ। ମୁଁ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, କ୍ରିୟା, ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଶତ ବର୍ଷ ଜୀବନ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି। ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ମୁଁ ପୋଷଣ, ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଜୟ, ଲୋକ ଶାସନ ପାଇଁ ଉପାସନା କରୁଛି; ଏହି ଶତ ବର୍ଷ ଜୀବନ ପାଇଁ। ଋତୁ, ଋତୁ ବିଭାଗ, ମାସ, ବର୍ଷ, ନିର୍ବାହକ, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, ସମୃଦ୍ଧ, ପ୍ରାଣୀର ନାୟକ ପାଇଁ ମୁଁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ଏଠାରେ ଗୁଗ୍ଗୁଳ ଗନ୍ଧ ନିଅଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କୌଣସି ରୋଗ ଜୟ କରିପାରେ ନାହିଁ, ନା curse ଛୁଇଁପାରେ। ଗୁଗ୍ଗୁଳ, ପାହାଡ଼ ଲୁଣ, ସମୁଦ୍ର ଲୁଣ ଥିବାଠାରେ ରୋଗଗୁଡିକ ହରିଣ ଓ ଘୋଡା ପରି ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଦୌଡ଼ି ଯାନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତିକୁ 'ଦୁଇ ଶିର୍ଷ ଧାରଣ କରୁଥିବା' ନାମ ଦିଆଯାଇଛି, ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ। ଏହି ଦିବ୍ୟ କୁଷ୍ଠ ହିମାଳୟରୁ ଆସି, ସମସ୍ତ ଜ୍ୱର ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଚାଳକମାନେ କୁ ନଷ୍ଟ କରୁ। କୁଷ୍ଠ ତୁମର ତିନି ନାମ: ନଦୀର ଜନ୍ମ, ନଦୀର ଆନନ୍ଦ, ନଦୀର ପୁରୁଷ; ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସନ୍ଧ୍ୟା, ପ୍ରଭାତ ଏବଂ ଦିନରେ ଉପାସନା କରେ। ତୁମର ମା 'ଜୀବନ', ତୁମର ବାପା 'ଜୀବନମାନେ'; ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଉପାସନା କରେ। ତୁମେ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ପରି, ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପରି; ସନ୍ଧ୍ୟା, ପ୍ରଭାତ, ଦିନରେ ଉପାସନା କରୁଛି। ଏହି କୁଷ୍ଠ ଶମ୍ଭୁ, ଅଙ୍ଗିରସ, ଆଦିତ୍ୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଠାରୁ ତିନି ଥର ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ଏହି କୁଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ରୋଗର ଔଷଧ, ସୋମା ସହିତ ଏକତାରେ ଅଛି। ତୃତୀୟ ଅପାର ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ଗଛ ଅଛି; ସେଠାରେ ଅମରତ୍ୱର ଆସନ, ଏଠାରୁ କୁଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ସୁନାର ଚାଲି, ସୁନାର ବନ୍ଧନ ସହିତ, ଆକାଶରେ ଚଳିଗଲା; ସେଠାରେ ଅମରତ୍ୱର ଆସନ, ଏଠାରୁ କୁଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଯେଉଁଠାରେ ଚାଲିର ଅବତରଣ, ହିମାଳୟର ଶିର୍ଷ, ସେଠାରେ ଅମରତ୍ୱର ଆସନ, ଏଠାରୁ କୁଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ କୁ ଜଣାଯାଇଥିଲା, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଚାହାଯାଇଥିଲା, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠାରେ ଭୋଗ କରାଯାଇଥିଲା, ସେଠାରୁ ତୁମେ ସମସ୍ତ ରୋଗର ଔଷଧ। ମୁଣ୍ଡ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ତୃତୀୟ, ସଦମ୍ଦିରା, ହାୟନା— ସମସ୍ତ ଜ୍ୱର, ବିସ୍ତୃତ, ତଳକୁ ଯାଉଥିବା ରୋଗକୁ ଦୂର କର। ମୋ ମନ ଓ ମୋ ଭାଷାର ଯେଉଁ ଅନ୍ତର ଅଛି, ଯାହା ସରସ୍ୱତୀ କ୍ରୋଧ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କରିଛି— ଏହାକୁ ବୃହସ୍ପତି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସହିତ ଏକତାରେ, ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଜଳ, ମୋ ବୁଦ୍ଧି ନେଉନାହିଁ; ବ୍ରହ୍ମନ, ତୁମେ ମୋ ବୁଦ୍ଧି ନେଉନାହିଁ; ତୁମେ ଶୁଷ୍କ ହେଇ, ଡାକିଲେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅ। ମୁଁ ଡାକାଯାଇଛି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ତୁମେ ମୋ ବୁଦ୍ଧି, ଦୀକ୍ଷା, ତପସ୍ୟା କୁ କ୍ଷତି କରନାହିଁ; ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, ମୋ ମାମାନେ ଶୁଭ ହେଉ। ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର, ଯେଉଁମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଆଣିଛନ୍ତି, ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିଛନ୍ତି— ସେଉଁଠି ଆମକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଶୁଭ ଚାହିଁ, ଋଷିମାନେ, ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଜଣା, ପ୍ରଥମେ ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଦୀକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ; ସେଠାରୁ ଶାସନ, ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା— ଦେବମାନେ ଏହି ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ବ୍ରହ୍ମା ହୋତା, ବ୍ରହ୍ମା ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଜପ ମାପାଯାଏ। ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ବ୍ରହ୍ମା ଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ଅଘ୍ରା ଓବଳେ ଭିତରେ ଲୁଚିଛି। ବ୍ରହ୍ମା ହେଉଛି ଘୀ ଭରା ଚମଚ, ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ବେଦି ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମା ଯଜ୍ଞର ସାର, ଓବଳେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଅଧିକାରୀମାନେ। ଶାନ୍ତିଦାତାକୁ ସ୍ୱାହା। ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା, ମୁଁ ମୋ ବିଚାର ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଛି; ଭଲ ଅନୁଗ୍ରହ ଚୟନ କରୁଛି। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଅଘ୍ରା ଗ୍ରହଣ କର; ଯଜ୍ଞକାରୀର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ। ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା, ଯଜ୍ଞ ଯୋଗ୍ୟ ବୃଷଭ, ନିବେଦନର ପ୍ରଥମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା— ଜଳର ସନ୍ତାନ, ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର, ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଡାକୁଛି; ତୁମର ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦୀକ୍ଷା ଓ ତପସ୍ୟା ସହିତ ଯାନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ମୋତେ ସେଠାକୁ ନେଇଯାଉ; ଅଗ୍ନି ବୁଦ୍ଧି ଦିଅ; ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା। ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନକୁ, ବାୟୁ ମୋତେ ନେଇଯାଉ; ବାୟୁ ଶ୍ୱାସ ଦିଅ; ବାୟୁକୁ ସ୍ୱାହା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ; ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ୱାହା। ଚନ୍ଦ୍ର ମନ ଦିଅ; ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ସ୍ୱାହା। ସୋମ ଚାର୍ଯ୍ୟ ଦିଅ; ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା। ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ଦିଅ; ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ସ୍ୱାହା। ଜଳ ଅମରତ୍ୱ ଦିଅ; ଜଳକୁ ସ୍ୱାହା। ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ ଦିଅ; ବ୍ରହ୍ମାକୁ ସ୍ୱାହା। ତୁମେ ଜୀବନର ପାରାବାର; ତୁମେ ଋଷିର ଔଷଧ; ଓ ଲେପ, ଶାନ୍ତି ଆଣିବା; ଜଳରେ ଶାନ୍ତି ଆଣ, ଆମକୁ ନିର୍ଭୟ କର। ଯେଉଁ ଅନ୍ତରା, ଅଙ୍ଗ ଭଙ୍ଗ, ବିସ୍ତୃତ ରୋଗ— ଏହି ଲେପ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଆପଣଙ୍କର ଅଙ୍ଗରୁ ଦୂର କର। ଭୂମି ଠାରୁ ଜନ୍ମ ନିଅଥିବା ଲେପ, ଶୁଭ, ମାନବ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁଥିବା— ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ, ରଥ ଚଳାଇବାର କୌଶଳ, ନିର୍ବିଘ୍ନ ଜୀବନ ଦିଅ। ଶ୍ୱାସ, ଶ୍ୱାସକୁ ରକ୍ଷା କର; ଜୀବନମାନେ ପ୍ରତି ଦୟା କର। ନିରୃତି, ଆମକୁ ବିନାଶର ଆବଳ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ କର। ତୁମେ ନଦୀର ଅଭ୍ରୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ପୁଷ୍ପ। ପବନ ଶ୍ୱାସ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି, ଆକାଶର ବର୍ଷା ପୋଷଣ। ଦିବ୍ୟ ଲେପ, ତିନି ଶିର୍ଷ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ପାହାଡ଼ ଉଦ୍ଭିଦ ବା ବାହ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନାହିଁ।