ହିମାଳୟ ପର୍ବତର ଜଳ ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ, ଝିଲିକ ଓ ହ୍ରଦର ଜଳ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଧିକ୍ଷେପ ହୋଇଥିବା ଜଳ ଓ ବର୍ଷାର ଜଳ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ମରୁଭୂମିର ଜଳ, ଜଳାଶୟର ଜଳ, ଖୋଦି ନିକାଳିଥିବା ଜଳ ଓ ଘଡ଼ାରେ ରଖିଥିବା ଜଳ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ନିରବ, ଗଭୀର ଜଳ ଯେଉଁଠାରୁ ଉପସ୍ଥାନ କରାଯାଏ, ସେମାନେ ଚିକିତ୍ସାକ୍ଷମ ହୋଇଥିବା ଜଳ; ଏହି ଜଳକୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରିବା। ଆମେ ଦିବ୍ୟ ଜଳ ପିଇଛୁ, ଜଳର ଧାରାରୁ ପିଇଛୁ; ଆମେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ପିଇଛୁ, ଆପଣ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ହେଉ। ଏହି ଜଳ ଶୁଭ, ରୋଗ ଦୂର କରିବା; ଯେପରି ଆତ୍ମତୃପ୍ତି ଆସେ, ସେପରି ଆପଣ ଆମକୁ ଔଷଧ ଦିଅନ୍ତୁ। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀରୁ, ମଧ୍ୟ ଖଣ୍ଡରୁ, ଗଛ ଓ ଔଷଧ ଠାରୁ, ଯେଉଁଠାରେ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ସ୍ୱୀକୃତ, ସେଠାରୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ। ଅପନଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଜଳରେ, ଜଙ୍ଗଲରେ, ଔଷଧରେ, ପଶୁରେ, ଅନ୍ତର୍ଜଳରେ—ଅଗ୍ନି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଆକୃତିକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ; ଧନଦାନ କରୁଥିବା, ଦୟାଳୁ ଅଗ୍ନି, ସେମାନେ ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଦିବ୍ୟ, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କର ଆକୃତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ; ଆପଣ ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନ ବିତରଣ କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନି, ସେହି ଧନ ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ଜ୍ଞାନୀ, ବିଦ୍ୱାନ, ଶ୍ରୂତିମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆମେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଶବ୍ଦ ଓ ବାଣୀ ନେଇ ଯାଉଛୁ; ଯେଉଁଠାରେ ଭୟ ଅଛି, ସେଠାରେ ଆମ ପାଇଁ ନିରାପତ୍ତା ହେଉ; ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନି, ଓ ଅପଦ୍ରବ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଅଥର୍ବନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମ ଅହୁତି, ଯାହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ନିମିତ୍ତ ଅହୁତି ତିଆରି କରିଥିଲେ—ସେହି ପ୍ରଥମ ଅହୁତିକୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ଅଗ୍ନି, ଏହି ଉଦ୍ଦିପିତ ଅହୁତି ଆଗ୍ନିକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ସ୍ୱହା। ଆମେ ଆଗରେ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରେରଣା ରଖୁଛୁ, ଶୁଭ ଓ ଦୟାଳୁ, ଚିନ୍ତାର ଜନନୀ; ସେ ଆମ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ହେଉ। ଆମେ ଚାହୁଥିବା ପ୍ରେରଣା ଆମକୁ ମିଳୁ, ଆମ ଚିତ୍ତରେ ଏହା ପ୍ରବେଶ କରୁ। ପ୍ରେରଣା ଦ୍ୱାରା, ବୃହସ୍ପତି, ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଆମକୁ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ ଓ ଦୟା କରନ୍ତୁ। ବୃହସ୍ପତି, ଅଙ୍ଗିରସ ଉତ୍ତରଧିକାରୀ, ଏହି ଆମ ବାଣୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଯାହାଙ୍କର ଦେବତାମାନେ ଦେବତା ହେଲେ—ସୁପଥ ଇଛା ଆମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଚଳିତ ଜନସମୂହ ଉପରେ, ଭୂମି ଉପରେ, ଅନେକ ଆକୃତି ଉପରେ ରାଜା; ସେଠାରୁ ସେ ପୂଜାକାରୀକୁ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ଦୂରରୁ ବି ନିକଟକୁ ଆଣିଥାନ୍ତି। ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି, ହଜାର ହାତ, ହଜାର ଆଖି, ହଜାର ପାଦ ରଖିଛି; ସେ ପୃଥିବୀକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆବର୍ତ୍ତିତ କରି, ଦଶ ଆଂଶୁ ଦୂର ଚାଲିଗଲା। ତିନି ପଦରେ ସେ ଆକାଶକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କଲେ, ଚତୁର୍ଥ ପଦରେ ପୁଣି ଏଠାରେ ରହିଲେ; ସେ ଏହିପରି ଏହି ଦୁଇଟି ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅଖାଦ୍ୟରେ ଏକାକାର ହୋଇବାକୁ ବିସ୍ତୃତ ହେଲେ। ଏହି ତାଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ, ତଥାପି ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାଠାରୁ ବଡ଼; ତାଙ୍କର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅମର ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅଛନ୍ତି। ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ସମସ୍ତ—ଯାହା ଥିଲା ଓ ଯାହା ହେବ; ତାଙ୍କୁ ସହିତ ଯାହା ବଢ଼ିଥାଏ, ସେ ଅମରତ୍ୱର ନାଥ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବିଭାଜିତ କଲେ, କେତେ ଭାଗ କଲେ? ତାଙ୍କର ମୁଖ କ’ଣ, ହାତ କ’ଣ, ଉରୁ ଓ ପାଦ କ’ଣ? ତାଙ୍କର ମୁଖ ହେଲା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହାତ ହେଲା ରାଜନ୍ୟ, ମଧ୍ୟ ହେଲା ବୈଶ୍ୟ, ପାଦରୁ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲା। ମନରୁ ଚନ୍ଦ୍ର, ଆଖିରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମୁଖରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଶ୍ୱାସରୁ ବାୟୁ ଜନ୍ମ ହେଲା। ନାଭିରୁ ମଧ୍ୟ ଖଣ୍ଡ, ମୁଣ୍ଡରୁ ଆକାଶ, ପାଦରୁ ଭୂମି, କାନରୁ ଦିଗ—ଏଭଳି ସେମାନେ ଜଗତ୍ ବିନ୍ୟାସ କଲେ। ଆରମ୍ଭରେ ଭିରାଜ ଜନ୍ମ ହେଲା, ଭିରାଜରୁ ବ୍ୟକ୍ତି; ଜନ୍ମ ହେଇ, ସେ ପୃଥିବୀ ପରେ, ପୂର୍ବ ପଛ ଦିଗରେ ବିସ୍ତୃତ ହେଲେ। ଦେବତାମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଅହୁତି ଭାବେ ନେଇ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ବସନ୍ତ ଘୃତ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଇଂଧନ, ଶରତ୍ ଅହୁତି ହେଲା। ସେମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ, ପ୍ରଥମଜ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବର୍ଷାରେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ସାଧ୍ୟ, ଓ ବସୁମାନେ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞରୁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅହୁତି ଦ୍ୱାରା, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦୁଇ ଦାନ୍ତ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଗୋ ଓ ମେଁଢା ଓ ଭେଡ଼ା ମଧ୍ୟ ଏହିଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞରୁ ଋଚ୍, ସାମନ୍, ଛନ୍ଦ, ଯଜୁସ୍ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞରୁ ମିଶ୍ରିତ ଘୃତ ଲଭିତି, ସେ ପଶୁ, ବନ୍ୟ ପଶୁ, ଗ୍ରାମ୍ୟ ପଶୁ, ଓ ଆକାଶୀୟ ପଶୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସାତ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ଲଗ୍, ତିନି ଥର ସାତ ଇଂଧନ ଦେଇ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ଦେବତାମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବଳିପଶୁ ଭାବେ ବାନ୍ଧିଥିଲେ। ବଡ଼ ଦେବତାର ମୁଣ୍ଡରୁ, ରାଜା ସୋମା, ସତତରି ଭାଗ ଜନ୍ମ ନେଲା, ବ୍ୟକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ। ଆକାଶର ଦୀପ୍ତିମାନ ଆଲୋକ, ପୃଥିବୀରେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସହିତ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ଆଶା କରି, ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ମାନ କରେ, ଓ ତୁର୍ମିଶାକୁ ସମ୍ମାନ କରେ। ଅଗ୍ନି, କୃତ୍ତିକା, ରୋହିଣୀ, ଶୁଭ ମୃଗଶିରା, ଆର୍ଦ୍ରା, ପୁନର୍ବସୁ, ମଧୁର କଥା କରୁଥିବା ପୁଷ୍ୟ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଆଶ୍ଲେଷା, ଦକ୍ଷିଣାୟନ, ଓ ମଘା ଆମ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ହେଉ। ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଫାଲ୍ଗୁନୀ, ହସ୍ତ, ଚିତ୍ରା, ଶୁଭ ସ୍ୱାତି, ଆରାମ ଆମ ପାଇଁ ହେଉ; ରାଧା, ବିଶାଖା, ସହଜ ଆହ୍ୱାନ ଯୋଗ୍ୟ ଅନୁରାଧା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ତାରା, ଓ ଅବିନାଶୀ ମୂଳା ଅନୁକୂଳ ହେଉ। ପୂର୍ବା ଆଷାଢ଼ ଆମକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ତରା ଆଷାଢ଼ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ; ଅଭିଜିତ୍ ପୁଣ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ଶ୍ରବଣ ଓ ଶ୍ରାବିଷ୍ଠା ପ୍ରଚୁର ପୋଷଣ ଦିଅନ୍ତୁ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶତଭିଷକ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଦୁଇ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ; ରେବତୀ ଓ ଅଶ୍ୱୟୁଜା ଶ୍ରୀ ଦିଅନ୍ତୁ, ଭରଣୀ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ।