ଏଠିଏ ଏକ ଦିନ, ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ମହାନ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ଉପସ୍ଥିତ। ଏଠାରେ ଏକ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କର ଶେଷ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ମହାନ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ତାଙ୍କୁ କୁହାଯାଉଛି – ଏଠିଏ ଆଉ ତୁମେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଦୁଃଖ ଦେଖିବେ ନାହିଁ। ଯେପରି ଗୃହିଣୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ସେପରି ପୃଥିବୀ ତୁମକୁ ଆପଣ ଆଞ୍ଚଳରେ ଆଡ଼କରି ନେଉ। ମୁଁ ତୁମକୁ ମା ପୃଥିବୀଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ିଦେଉଛି। ଜୀବନ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭ ହେଉ, ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୋଷଣ ରହୁ, ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭଲ ରହୁ। ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ, ମାର୍ଗ ନିର୍ମାତା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ପୂଷଣଙ୍କୁ ପଠା, ଯିଏ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ପ୍ରେତମାନେଙ୍କୁ ନେଇଯାନ୍ତି; ସେଠାକୁ ଯିଅନ୍ତୁ। ପୂଷଣ, ଜୀବମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମକୁ ଆଗକୁ ଚଲାନ୍ତୁ। ସେ କେବେ ତାଙ୍କର ଧନ ହାରାନ୍ତି ନାହିଁ। ସେ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଭଲ ଦାନ ଦିଅନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ପୂଷଣ ଆଗର ମାର୍ଗରେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମମାନେ ବସନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଗଲେ, ସେଠାକୁ ସାବିତୃ ଦେବତା ତୁମକୁ ବସାନ୍ତୁ। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇ ଅଗ୍ନିକୁ ଯୁକ୍ତ କରୁଛି, ପ୍ରାଣ ନେବା ପାଇଁ। ଏହା ସହିତ, ତୁମେ ଯମଙ୍କ ଆସନ ଓ ସଭାକୁ ପହଞ୍ଚ। ଏହା ତୁମର ପ୍ରଥମ ବସ୍ତ୍ର, ଏହା ଆସିଛି। ଯେଉଁ ବସ୍ତ୍ର ପୂର୍ବରୁ ପିନ୍ଧିଥିଲ, ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମର ଦାନ ଓ କର୍ମର ଫଳ ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହୁଅ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମର ଉପହାର ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ ହୁଏ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅଭୟ ବର୍ଚ୍ଛ ଧରି, ଗାଁ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଆମୋଟି ପିନ୍ଧ, ଚର୍ବି ଓ ମଜ୍ଜାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୁଅ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାଅ, ଏବଂ ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚ। ହାତରୁ ଦଣ୍ଡ ନେଇ, ପ୍ରାଣ ବିଦାୟ, ଶ୍ରବଣ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ—ଏଠି ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଶି, ଶତ୍ରୁ ଓ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ମୃତ ଜନଙ୍କ ହାତରୁ ଧନୁଷ ନେଇ, ଶକ୍ତି, ତେଜ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ—ଧନ ଓ ପୋଷଣ ସଂଗ୍ରହ କରି, ନିକଟକୁ ଆସ, ଜୀବନ୍ତମାନେଙ୍କ ଲୋକକୁ ପୁନଃ ଫେର। ଏଠି ଏକ ନାରୀ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଲୋକ ଚୟନ କରି, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି। ପୁରାତନ ନୀତି ଅନୁସରି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ଏଠି ରଖ। ଉଠ, ନାରୀ, ଜୀବନ୍ତମାନେଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଅ। ଏହି ଶ୍ୱାସ ବିହୀନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ଦିଅ। ହାତ ଧରି, ତୁମେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମାତା ହେଲ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଉ। ମୁଁ ଦେଖିଲି ଏକ ଯୁବତୀ, ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ନିଆଯାଉଛି, ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ଅଲଗା। ସେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ, କିନ୍ତୁ ପୁରୁଣା ପଥରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇଲି। ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ତୁମେ ଜୀବନ୍ତ ଲୋକକୁ ଜାଣ, ଦେବମାନେଙ୍କ ପଥ ଅନୁସର। ଏହି ତୁମ ରକ୍ଷକ, ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଉଠ। ଆକାଶକୁ ଉଠ, ଦର୍ଭସ୍ଥଳକୁ ଉଠ, ନଦୀକୁ ଅବତର; ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ଜଳରୁ ବିଷ ଦୂର କରିଦେଉଛୁ। ଯାହାକୁ ତୁମେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ସମାନ ଭାବେ ଉପଭୋଗ କଲ, ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ନିର୍ବାପିତ କର; ସେ ଏଠି ଜଳ, ଦର୍ଭ, ଓ ଅଙ୍କୁର ସହିତ ଉଠିଆସନ୍ତୁ। ଏହି ତୁମ ପୂର୍ବ ଏକ ଅବସ୍ଥା, ସେହି ତୁମ ଦ୍ୱିତୀୟ; ତୃତୀୟ ଆଲୋକରେ, ଏକାଠି ପ୍ରବେଶ କର; ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳରେ ଦେହ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୁଅ, ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ଦେବମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଅ। ଉଠ, ଚାଲିଯାଅ, ଜଳର ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କର; ସେଠାରେ ପିତୃମାନେଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୁଅ, ସୋମ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କର, ହବି ସହିତ ଆନନ୍ଦ କର। ତୁମର ଦେହ ଛାଡ଼, ଆପଣକୁ ଏକତ୍ର କର; ଅଙ୍ଗ ବିଖଣ୍ଡିତ ହେଉନି, ଦେହ ଖଣ୍ଡିତ ହେଉନି; ନିଶ୍ଚିତ ମନ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କର, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠାରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳିଛି ସେଠାକୁ ଯାଅ। ପିତୃମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସୋମରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ତେଜସ୍ୱୀ କରନ୍ତୁ, ଦେବମାନେ ମଧୁ ଓ ଘୃତରେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ; ସେମାନେ ମୋତେ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ମୋତେ ତେଜ ଦିଅନ୍ତୁ, ବିଷ୍ଣୁ ବୁଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଜଳ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ତେଜ ଦିଅନ୍ତୁ, ସାବିତୃ ମୋର ହାତରୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ, ସେହି ଯମଙ୍କ, ଲୋକଙ୍କ ଏକତ୍ର ସ୍ଥାନ, ରାଜା ଯମଙ୍କୁ ହବି ଦିଅ। ପିତୃମାନେ, ଯାଅ, ପୁନଃ ଫେର; ଏହି ଯଜ୍ଞ ମଧୁ ସହିତ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ଧନ ଦିଅ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ। କଣ୍ୱ, କକ୍ଷୀବନ୍, ପୁରୁମିଧ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଶ୍ୟାବଶ୍ୱ, ସୋଭରି, ଅର୍ଚ୍ଚନନ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଜମଦଗ୍ନି, ଅତ୍ରି, କଶ୍ୟପ ଓ ବାମଦେବ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଜମଦଗ୍ନି, ବଶିଷ୍ଠ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଗୋତମ, ବାମଦେବ, ଅତ୍ରି ଆଗରୁ ଆମ ସମୂହକୁ ନେଇଯାଅ; ପ୍ରଶଂସିତ ପିତୃମାନେ ଆମପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର, ଶତ୍ରୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ସଦା ନୂତନ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସନ୍ତାନ ଓ ଧନରେ ବଢ଼ି, ଆମେ ଘରେ ସମୃଦ୍ଧି ପାଉ। ସେମାନେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି, ଶୃଙ୍ଗାର କରନ୍ତି, ଏକତ୍ର କରନ୍ତି, ସଙ୍କଳ୍ପ ଉଦ୍ଭାବନ କରନ୍ତି, ମଧୁ ଦେଇ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି; ସୁଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା, ତେଜସ୍ୱୀ ଗୋମାନେ ନଦୀ ପାରେ ଉଠୁଥିବା ବୃଷଭକୁ ଧରନ୍ତି। ପିତୃମାନେ, ତୁମର ସୋମ ଓ ଚିହ୍ନ ଯେଉଁଅଛି, ତାହା ସହିତ ଏକତ୍ର ହୁଅ, କାରଣ ତୁମେ ଆପଣର ତେଜସ୍ୱୀ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ, ଏଠି ଆମ ଆହ୍ୱାନ ସୁଣ, ଭଲ ପଥ ଦେଅ। ଅତ୍ରି, ଅଙ୍ଗିରସ, ନବଗ୍ୱ, ଯଜ୍ଞକାରୀ, ଦାନଦାତା, ହବିଧାରୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ—ଏଠି ଦର୍ଭରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।