ଏକ ଦିନ, ଯମୀ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଯମଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୁଃଖରେ ପଡିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଭାଇ ହେବାର ଅର୍ଥ କ’ଣ, ଯଦି ସେ ଅସହାୟ ହୋଇଯାଏ? ଭଉଣୀ ହେବାର ଅର୍ଥ କ’ଣ, ଯଦି ଦୁଃଖ ଆସିଯାଏ? ଯଦି ଏଥିରେ ମୁଁ କିଛି ପାପ କରିଛି, ତେବେ ମୁଁ ତାହାର ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବି; ତୁମେ ତୁମ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ମୋ ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କର।” ଯମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଯମୀ, ଏଠି ମୁଁ ତୁମର ରକ୍ଷାକାରୀ ନୁହେଁ, ମୁଁ ମୋ ଶରୀରକୁ ତୁମ ସହିତ ଏକତ୍ର କରିନାହିଁ; ତୁମେ ଅନ୍ୟ କାହାର ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଖୋଜ, ତୁମ ଭାଇ ଏହି ଇଚ୍ଛା କରେନାହିଁ।” ସେ ପୁନି କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ମୋ ଶରୀର ଏକତ୍ର କରିବି ନାହିଁ; ଜେତେବେଳେ ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ଲୋକେ ଏହାକୁ ଅପବାଦ କହନ୍ତି; ଏହି ଭାବନା, ଏହି ଅନୁଭୂତି ମୋର ନୁହେଁ—ଭାଇ ଭଉଣୀ ସହିତ ଶୟନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।” ଯମୀ ଦୁଃଖ କରି କହିଲେ, “ଯମ, ମୁଁ ତୁମ ମନ କିମ୍ବା ହୃଦୟ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ସଙ୍ଗୀ ଭାବେ, ଜନ୍ମକାଳରେ ତୁମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛନ୍ତି, ଗୋଡ଼ ଲତା ଗଛକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିବା ପରି।” ଯମ ଉତ୍ତର କଲେ, “ଯମୀ, ଯୁଗଳରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜନା କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛନ୍ତି, ଲତା ଗଛକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିବା ପରି। ତୁମ ମନ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ, ତାଙ୍କର ମନ ତୁମକୁ ଚାହିଁ; ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଏବଂ ସମ୍ମତି ହେଉ।” କବିମାନେ ତିନିଟି ଛନ୍ଦ ରଚନା କରିଥିଲେ, ଅନେକ ଆକୃତି ଏବଂ ସବୁଦେଖୁଥିବା ଏକକୁ ଦେଖି। ଜଳ, ବାୟୁ, ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ—ସବୁ ଏକ ଜଗତରେ ବିସ୍ତାରିତ। ଏକ ବୃଷ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଜଳ ଦେଇଥିଲେ; ଅଦିତିର ପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଅପରାଜିତ। ଭାରୁଣ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଜାଣନ୍ତି; ସେ ଯଥାଯଥ ଋତୁଗୁଡିକୁ ପୂଜନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବୀ ଏବଂ ଜନା, ନଦୀର ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଆମ ମନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆମ ଉତ୍କାଙ୍କୁ ଅଦିତି ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ; ଆମ ଭାଇ, ଆମ ପ୍ରଥମଜ, ପ୍ରଥମେ କଥା କହନ୍ତି। ସେ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଗୌରବମୟ, ମନୁ ପାଇଁ ଆଲୋକ ଆଣି ଉଠିଛନ୍ତି। ଉତ୍ଥିତମାନେ ଉତ୍ଥିତଙ୍କୁ ଅନୁସରିଲେ, ତେବେ ଅଗ୍ନି, ପୂଜାରି, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ତେବେ ସେ ତିପ୍ତି, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉକୁଳ, ଯଜ୍ଞରେ ଚମକିଯାଏ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜାରି ଭାବେ ଚୟନ କରିଲେ, ତେବେ ଜ୍ଞାନ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ। ଅଗ୍ନି ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ, ଯଜ୍ଞ ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଜୌ ଭାବେ ପୋଷିତ। ଅଗ୍ନି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ସ୍ୱୟଂ-ତ୍ୟାଗୀ ପୂଜାରି। ପ୍ରେରିତ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ତୁମେ ଅନେକ ଉପହାର ସହିତ ଅଧିକ ପୁରସ୍କାର ଆଣିଦେଉ। ଉଠ, ଓ ପିତୃମାନେ, ବର୍ ଆସୁଛି; ସେ ଭାଗ୍ୟ ଚାହିଁ, ରମଣୀଙ୍କ ହୃଦୟ ଚାହିଁ। ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞକୁ ପରିଚୟ କରେ, ନିରୀକ୍ଷଣ କରେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉତ୍ତେଜନା କରେ, ଚିତ୍ତ ଭାବନାରେ କମ୍ପିଯାଏ। ଯେ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଛି, ଓ ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ସେ ଦୂରରେ ଶୁଣାଯାଏ। ଅଶ୍ୱମାନ ନିର୍ବାହ ଦେଇ ନିର୍ବାହ ପ୍ରଦାନ କରି, ସେ ଦିନଗୁଡିକୁ ରକ୍ଷା ଦେଇ ଶୋଭା ଦେଇଥାଏ। ଅଗ୍ନି, ଘରରେ, ଆସନରେ ଆମକୁ ଶୁଣ; ଅମୃତତାର ତୀବ୍ର ରଥକୁ ଯୋଗ କର। ଦେବୀମାନେ, ଦେବତାଙ୍କର ଦୁଇଁଜଣୀ, ଆମକୁ ଦେଉ; ଦେବତାମାନେଠାରେ ଆମେ ଦୂର ନ ହେଉ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ସଭା ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଓ ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ, ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ; ତୁମେ ଯେତେ ଧନ ବଣ୍ଟନ କର, ଓ ସ୍ୱୟଂ-ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମେ ଏଠି ଅଧିକ ଅଂଶ ପାଉ। ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଉଷାମାନେ ଅନୁସରିଥିଲେ, ସେ ପ୍ରଥମ, ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ଦିନଗୁଡିକୁ ଅନୁସରିଥିଲେ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ, ଉଷାମାନେ, ଶ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଉଷାମାନେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ସେ ପ୍ରଥମ, ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନୀ, ଦିନଗୁଡିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଲେ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅନେକ କିରଣ ବିସ୍ତାର କରି, ଶ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାର କରିଲେ। ଶ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ପୃଥିବୀ, ଆରମ୍ଭରେ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ସତ୍ୟ କଥା କହି। ଯେତେବେଳେ ଦେବତା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେ ପୂଜାରି ଭାବେ ବସିଥିଲେ, ସାମ୍ନାରେ, ଶ୍ୱାସ ଆଣିଥିଲେ। ଦେବତା, ଦେବମାନେଠାରେ ସତ୍ୟରେ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଆମ ଅର୍ପଣ ଆଣନ୍ତି, ପ୍ରଥମ, ବୁଦ୍ଧିମାନ। ଧୂମ-ପତାକା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ମୃଦୁ, ଚିରନ୍ତନ ପୂଜାରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାକାର। ମୁଁ ଦୁଇଁଜଣ ଜଳକୁ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ଘୀ ଲାଗିଥିବା; ଶ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ପୃଥିବୀ, ମୋତେ ଶୁଣ, ଦୁଇଁଜଗତ। ଦେବତାମାନେ ଦିନକୁ ଜୀବନର ପଥ ଚାହିଁଥିଲେ, ଆମ ପିତୃମାନେ ଏଠି ମଧୁ ଦେଇ ପୁନର୍ଜୀବନ କରନ୍ତୁ। ଦେବତାଙ୍କର ଅମୃତ, ଯେଉଁ ତୁମେ, ଗାଁରୁ ଜନ୍ମିତ, ପୃଥିବୀରେ ଧାରଣ କର। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁମ ଯଜ୍ଞ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଅନୁସରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ଘୀ ଦେଉ। କେଉଁ ରାଜା ଆମକୁ ନେଇଛି, କେବେ ସେ ଆସିବ? କେଉଁ ବ୍ରତ ଆମେ ନେଇଛୁ, କିଏ ଜାଣିଛି? ମିତ୍ର ମଧ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ କରି, ଦେବତାମାନେ କୁ ଡାକନ୍ତି; ମନ୍ତ୍ର ଯାଏନାହିଁ, ତଥାପି ଶକ୍ତି ଅଛି। ଏଠି ଦୁଷ୍ଟମନ ବ୍ୟକ୍ତି ଅମୃତତାର ନାମରୁ ଦୂର ହେଉ, ଚିହ୍ନ ଲାଗିଥିବା, ଅନେକ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା; ଓ ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁ ଭଲ ମନରେ ଯମ କୁ ଚିନ୍ତା କରିଛି, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ରକ୍ଷା କର, ବିପଥେ ଯିବା ଦିଅନାହିଁ। ଯେଉଁ ଅସ୍ଥାନରେ ଦେବତାମାନେ ସଭାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଭିବସ୍ୱତର ଆସନରେ ସେମାନେ ବସିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଆଲୋକ ରଖିଛନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଘେରି, ସଦା ଚଳିଥିବା କିରଣ ରଖିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଅସ୍ଥାନରେ ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ଚଳିଥିବା, ଆମେ ତାଙ୍କର ତଳ ଧର୍ମ ଜାଣିନାହିଁ; ମିତ୍ର, ଆର୍ୟମାନ, ସବିତା, ଭାରୁଣ ଏଠି ଆମ ପାଇଁ କଥା କହନ୍ତୁ, ନିର୍ଦୋଷ। ମିତ୍ରମାନେ, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା; ଅତିବିର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଣେ ଉପାସନା କରିବାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା। ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଓ ବୃତ୍ର ଘାତକ, ବୃତ୍ର ଘାତନ ଦ୍ୱାରା; ଉପହାର ଦେଇ, ଦାନଶୀଳ, ହେରୋ, ଉପାସନା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେଠାରେ ତୁମେ ଅତିକ୍ରମ କର।