ଏହି ଉପାସନାମୟ ସଂବାଦରେ, ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ କି, ଯିଏ ଏହି ମିତ୍ରତାକୁ ଚାହେନାହିଁ, ଯିଏ ଦେଖାଯାଏ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ, ସେ କେବେ ମିତ୍ର ନୁହେଁ। ଏହି ସମସ୍ତେ—ମହତ୍ତ୍ୱର ପୁତ୍ରମାନେ, ଅସୁରଙ୍କ ଶୂରବୀର, ଯେଉଁମାନେ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅମର ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଏକମାତ୍ର ଦୃଶ୍ୟମାନ ମରଣଶୀଳ ଜୀବକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଯୁବକ, ତୁମେ ଆମ ପ୍ରତି ମନ ଧରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଆମ ଦେହକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯାହା ଆମେ ପୂର୍ବରୁ କରିଥିଲୁ, ଏବେ ତାହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଆମେ ସତ୍ୟ କଥା ବଳିବା ଦ୍ୱାରା ମିଥ୍ୟାକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଜଳରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏକ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅଛି—ଏହି ଯୁଗଳ ଆମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଧନ ହେଉ, ଏହି ଆମର ନାତିଜଣ ହେଉ। ଗର୍ଭରେ, ଆମ ଉତ୍ପାଦକ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ଦମ୍ପତି; ଦେବତା ଟ୍ୱଷ୍ଟୃ ଏବଂ ବିବିଧ ରୂପର ସବିତା—ତାଙ୍କର ନିୟମ କେହି ଭଙ୍ଗ କରିପାରେନାହିଁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଦୁହେଁ ତାଙ୍କର ପାତ୍ରକୁ ଜାଣନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏଉଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ତେଜସ୍ୱୀ ଲୋକ କିଏ ଆଜି ସତ୍ୟର ଜୁଆରେ ଗାୟମାନେକୁ ଯୋଗାଇଛନ୍ତି? ସେମାନେ ହୃଦୟରେ ସମୀପରେ ଥିଲେ, ଆନନ୍ଦ ଆଣିଥିଲେ—ଯିଏ ସେମାନଙ୍କର ସେବା ପୂରଣ କରେ, ସେ ଜୀବିତ ରହେ। ଏହି ଜୀବର ପ୍ରଥମ ଦିନ କିଏ ଜାଣିଛି? କିଏ ଦେଖିଛି? କିଏ ଏଠାରେ ଘୋଷଣା କରିପାରିବ? ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କର ବିଶାଳ ଅଞ୍ଚଳ—ମୁଁ କିପରି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହିପାରିବି? ଏଠି ଯମଙ୍କ ସହୋଦରୀ ଯମଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲେ, ସେ ଏକେ ଗର୍ଭରେ ଏକାଠି ହେବାକୁ, ଏକାଠି ଶଯ୍ୟା ଶେଇବାକୁ ଚାହିଲେ; ସ୍ତ୍ରୀ ପତିକୁ ଯେପରି ଆକାଂକ୍ଷା କରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଏକତ୍ର କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ଯମ ତାହା ଭଙ୍ଗ କଲେ, ରାସ୍ତାରେ ଗଡ଼ି ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି। ଏଠି ଥିବା ଏହିମାନେ ନ ଦଣ୍ଡାଇଥାନ୍ତି, ନ ଉଠିଥାନ୍ତି; ସେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କର ଚର ଚର ଚକ୍ଷୁ, ଏଠାରେ ଚଳିଥିବା ଗୁପ୍ତଚର। ତୁମେ ଅନ୍ୟ କାହା ସହ ଯାଅ, ଯିଏ ତୁମକୁ ପ୍ରୀତି ଦେଉଛି, ତାଙ୍କ ସହ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉ, ଗଡ଼ି ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି। ରାତି ଦିନ ଆମେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଉ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚକ୍ଷୁ ଆମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ମାପୁ; ଦିନ ଓ ରାତି, ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୌସ୍ବନ୍ଧୁତ୍ୱରେ ଏକତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି—ଯମୀ ଯମଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି। ତୁମେ ଆଗକୁ ଯାଅ, ଆଗାମୀ ପିଢିକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସନ୍ତାନ ଦେଇଥାନ୍ତି; ବଳବାନ୍ ଭୃକ୍ତିରୁ ଧର, ଏକ ସ୍ୱାମୀ ଚାହ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ତୁମେ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର। ଭାଇ ଅସହାୟ ହେଲେ କଣ ଉପକାର? ଭଉଣୀ ଦୁଃଖ ପାଇଲେ କଣ ଲାଭ? ଯଦି ଏଥିରେ ମୁଁ ଅପରାଧ କରିଛି, ତେବେ ତାହାର ଫଳ ମୁଁ ଭୋଗିବି; ତୁମ ଦେହରେ ମୋର ଦେହକୁ ସୁରକ୍ଷା କର। ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମର ରକ୍ଷକ ନୁହେଁ, ଯମୀ, ମୁଁ ମୋର ଦେହ ତୁମ ସହ ଏକତ୍ର କରିନାହିଁ; ତୁମେ ଅନ୍ୟ କାହା ସହ ଆନନ୍ଦ ଖୋଜ, ତୁମ ଭାଇ ସହ ନୁହେଁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ତୁମେ—ସେ ଏହି ଇଚ୍ଛା କରେନାହିଁ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋର ଦେହକୁ ତୁମ ସହ ଏକତ୍ର କରିବି ନାହିଁ; ଯଦି ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କୁ ଏମିତି ଉପସର୍ଗ କରେ, ତାହାକୁ ମନୁଷ୍ୟ ଅପବିତ୍ର କହନ୍ତି; ଏହି ଭାବ ମୋର ନୁହେଁ—ଏହି ଭାଇ ଭଉଣୀ ସହ ଶୟନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ହାୟ, ହାୟ, ଯମ, ମୁଁ ତୁମର ମନ କିମ୍ବା ହୃଦୟ ପାଇନାହିଁ; ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ଏକ ସଙ୍ଗୀ ପରି, ଜନ୍ମ ସମୟରେ ତୁମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛନ୍ତି, ଲତା ଗଛକୁ ଯେପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନାରୀ, ଯମୀ, ଏକତାର ସମୟରେ ତୁମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି, ଲତା ଗଛକୁ ଯେପରି ହେବା; ତୁମ ମନ ତାଙ୍କୁ ଚାହ, ତାଙ୍କର ମନ ତୁମକୁ ଚାହ; ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମଝୁତି ସ୍ଥାପିତ କର। କବିମାନେ ତିନି ଛନ୍ଦ ରଚନା କଲେ, ଅନେକ ରୂପ ଓ ସର୍ବଦର୍ଶୀକୁ ଦେଖି; ଜଳ, ପବନ, ଔଷଧି—ସମସ୍ତେ ଏକ ଜଗତରେ ବିସ୍ଥାପିତ। ବୃଷଭ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଜଳ ଦୋହନ କଲେ; ଅଦିତିର ଅପରାଜୟ ପୁତ୍ର। ଵରୁଣ ସମସ୍ତ ଜାଣନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା; ସେ ଯୋଗ୍ୟ ଋତୁମାନେକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବୀ ଓ ନାରୀ, ଦୁହେଁ, ନଦୀର ଶବ୍ଦରେ ଆମର ମନକୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଇଚ୍ଛିତ ମଧ୍ୟରେ ରହୁ, ଅଦିତି ଆମକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ; ଆମ ଭାଇ, ପ୍ରଥମଜନ, ପ୍ରଥମେ କଥା କହନ୍ତି। ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ମହିମାମୟୀ, ମନୁଙ୍କ ପାଇଁ ଆଲୋକ ବୋଝି ଜାଗି ଉଠିଛନ୍ତି। ଜାଗ୍ରତମାନେ ଜାଗ୍ରତଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞର ପ୍ରାୟୋଜନିକ, ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ତାପରେ ସେହି ଅମୃତ ବିନ୍ଦୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅନୁଭୂତିଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୃଧ୍ର, ଯଜ୍ଞରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ଯେତେବେଳେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ବାଛନ୍ତି, ତେବେ ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେ ସବୁବେଳେ ଆନନ୍ଦିତ, ଯଥା ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଚାଷ ଶସ୍ୟ ପରି ପୋଷିତ; ଅଗ୍ନି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପୁରୋହିତ, ନିଜକୁ ବଳି ଦେଉଥିବା। ପ୍ରେରିତ ଜଣେ ଷ୍ଟୋତ୍ର ପଢ଼ିଲେ, ତୁମେ ଅନେକ ଦାନ ସହିତ ମହାପୁରସ୍କାର ଆଣ ଦେଉ। ଜାଗିଉ, ଓ ପିତୃମାନେ, ସ୍ୱାମୀ ଆସୁଛନ୍ତି; ସେ ଭାଗ୍ୟ ଚାହନ୍ତି, ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ହୃଦୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞକୁ ଚିହ୍ନଟି, ଦେଖନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚେତନା ଉତ୍କଳିତ, ଆତ୍ମା ଚିନ୍ତାରେ କମ୍ପିତ। ଯେ କୌଣସି ମରଣଶୀଳ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି, ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ସେ ଦୂରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାନ୍ତି। ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦନ ଓ ପୋଷଣ ଦେଇ, ସେ ଅଭୟ ଦେଇ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଶୋଭା ଦିଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଘରେ, ଆସନରେ ଆମକୁ ଶୁଣ; ଅମରତାର ଦ୍ରୁତ ରଥକୁ ଯୋଗାଅ। ଦେବତାଙ୍କ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ; ଆମେ ଏଠି ଦେବତାଠାରୁ ଦୂରେ ନ ହେଉ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ସଭା ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ପୂଜ୍ୟ ଓ ପୂଜାର୍ହ; ଏବଂ ଯେ କୌଣସି ଧନ-ସମ୍ପଦ ତୁମେ ବଣ୍ଟନ କର, ନିଜଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଆମକୁ ଏଠି ଅଧିକ ଅଂଶ ଦିଅ। ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଉଷାମାନେକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ସେ ପ୍ରଥମ, ଜନ୍ମବିଦ୍, ଦିନମାନେକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ, ଉଷାମାନେ, ଦ୍ୟାଉସ୍ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।