ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଆମେ ଦେଖୁଛୁ — ସେ ଋଗ୍ ମନ୍ତ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଋଗ୍ ମନ୍ତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ଯଜ୍ଞରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ଯଜ୍ଞ ନିଜେ, ଏହି ଯଜ୍ଞ ତାଙ୍କର, ଏବଂ ଏହାକୁ ଯଜ୍ଞର ମୁଣ୍ଡ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଛି। ସେ ଗଜ୍ଜନ କରନ୍ତି, ତଡିତ୍ ଚମକାନ୍ତି, ଶିଳାକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ କିଏ ହେଉ — ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ଦାନବ, ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ — ସମସ୍ତ ପାଇଁ ତାଙ୍କର କ୍ରିୟା ହୁଏ। ତୁମେ ଉଦ୍ଭିଦ୍ମାନେ ପାଇଁ କ’ଣ କର, ବା ଭଲ ପାଇଁ କ’ଣ ବର୍ଷା କର, ବା ତୁମେ କ’ଣ ଉତ୍ପତ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କର — ମଘବନ, ତୁମର ମହିମା ଶତରୂପରେ ବିସ୍ତୃତ। ତୁମର ବନ୍ଧନ ଗଢି ରହିଛି, ଯଦି ତୁମେ ଶତ ହଜାର ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ରହିଛ, ତଥାପି ତୁମେ ଶତ୍ରୁଠାରୁ ବଡ଼, ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ବଡ଼ ହେଉ। ଶତ୍ରୁ ଓ ଶତ୍ରୁତାଠାରୁ ବଡ଼ ହେଉ, ବଳର ନାଥ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସବୁଠାରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ — ଏହିଭଳି ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁ। ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ମୋତେ ଦେଖ, ମୋତେ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ, ଦୃଷ୍ଟି ଦୂର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, କୀର୍ତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ବ୍ରାହ୍ମଣର ତେଜରେ — ଜଳ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବରେ — ଏହିଭଳି ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁ। ଜଳ, ଲାଲ ଉଷା, ଚାନ୍ଦ୍ରର ରୂପ, ପ୍ରଭାବ — ଏହିଭଳି ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁ। ବିସ୍ତୃତ, ଉଦାର, ଭଲ ଭିତିରେ — ଏହିଭଳି ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁ। ବିସ୍ତୃତ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଚମକିଲା ଜଗତରେ — ଏହିଭଳି ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁ। ଭଲ ଆତ୍ମା, ଦାନଶୀଳ ଆତ୍ମା, ଏକତା ଆତ୍ମା, ଉଦ୍ୟମୀ ଆତ୍ମା — ଏହିଭଳି ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁ। ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ମୋତେ ଦେଖ, ଦୃଷ୍ଟି ଦୂର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, କୀର୍ତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ବ୍ରାହ୍ମଣର ତେଜରେ — ଏହିଭଳି ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିଶ୍ୱରେ, ପୃଥିବୀ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି, ଆକାଶ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଋତରେ ଦୃଢ, ସୋମ ଦିବ୍ୟ ଦିଗନ୍ତରେ ବିସ୍ତୃତ। ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୋମରେ ପୃଥିବୀ ବଡ଼; ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସୋମ ଅବସ୍ଥିତ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପାନ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ତାଙ୍କୁ ଲାଗେ ଯେ ସୋମ ପାନ କରିଛି; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜଣା ଏହି ସୋମ, ସେହି ସୋମ ମୃତ୍ୟୁମାନେ କେହି ଖାଇନାହିଁ। ତୁମକୁ ପାନ କରିଲେ, ସୋମ, ତୁମେ ପୁନଃ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅ; ବାୟୁ ତୁମର ରକ୍ଷକ, ମାସ ତୁମର ରୂପ। ସୋମ ଢାକଣା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ବର୍ହିଷ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ; ସେ ଶିଳାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ରହିଛି, ମୃତ୍ୟୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖାଇନାହିଁ। ସୁନ୍ଦର ବିଚ୍ଛାଇ, ଚକ୍ଷୁ ଅଂଜନ, ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ଆବରଣ — ଯେବେ ସୂର୍ୟା ତାଙ୍କର ବର ପତି ଚୟନ କଲେ। ରୈଭ୍ୟା ସେବକ ଥିଲେ, ନାରାଶଂସୀ ଆସନ ବିଛାଇଲେ; ସୂର୍ୟାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର, ଗୀତରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ଆଗେ ଗଲା। ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ଚରଣ, କୁରୀରା ଛତା, ଛନ୍ଦ ଆବରଣ; ସୂର୍ୟା ପାଇଁ ଅଶ୍ୱିନ୍ମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଗ୍ନି ନେତୃତ୍ୱ କଲେ। ସୋମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ଅଶ୍ୱିନ୍ମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସୂର୍ୟା, ପତି ପାଇଁ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ସବିତୃ ମନରେ ଦେଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ଏକ ଆକ୍ସଲ, ଦିବ୍ୟ ଆବରଣ; ଦୁଇ ଚମକିଲା ବଳଦ ଯୋଗାଯୋଗ ଯନ୍ତ୍ର — ସୂର୍ୟା ତାଙ୍କର ବର ପତିଙ୍କୁ ଯାଇଥିଲେ। ଦୁଇ ଗାଁ, ଋଚ୍ ଓ ସାମନ୍ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଚାନ୍ତ ଭାବେ ଆସିଲେ; ତାଙ୍କର କାନ ଚକା, ଦିବ୍ୟ ମାର୍ଗ ଗତିଶୀଳ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ତାଙ୍କର ଚମକିଲା ଚକା ଚଳିଛି, ଆକ୍ସଲ ଦୃଢ; ସୂର୍ୟା ମନ-ନିର୍ମିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ପତିଙ୍କୁ ଯାଇଛି। ସବିତୃ ଦୁଇ ଗାଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଲେ; ମଘା ତାରାରେ ଗାଁ ବଧ, ଫାଲ୍ଗୁନୀରେ ଯୁକ୍ତ। ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନ୍, ତିନି ଚକା ରଥରେ ସୂର୍ୟା ପାଇଁ ଆସିଲେ, ଏହି ଏକ ଚକା କେଉଁଠି, ଯୋକ କେଉଁଠି ରଖିଲେ? ସୁନ୍ଦର ନାଥମାନେ, ତୁମେ ସୂର୍ୟାକୁ ଚୟନ କରିବାକୁ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଜାଣିଥିଲେ; ପୂଷଣ, ପୁତ୍ର, ପିତାକୁ ଚୟନ କଲେ। ସୂର୍ୟା, ତୁମର ଦୁଇ ଚକା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଜାଣନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏକ ଲୁଚିଥିବା ଚକା, ଏହି ଜାଣନ୍ତି କେବଳ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ। ଆମେ ଆର୍ୟମାନ୍କୁ ପୂଜା କରୁ, ଭଲ ମିତ୍ର, ବିବାହ ଜ୍ଞାତା; ଉରୁଖୁଖିରୁ ଚିଁଡି ଦେଉଛି, ଏଠାରୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି, ତହିଁରୁ ନୁହେଁ। ଏଠାରୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି, ଭଲ ଭାବେ ବାନ୍ଧି, ହରାଇ ନୁହେଁ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଭଲ ପୁତ୍ରରେ ଆଶୀର୍ବାଦିତ। ଭଲ ଶକ୍ତି ଓ ସମର୍ଥନ ପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବରୁଣର ଫାସ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି, ସବିତୃ ଦୟାଳୁ ଯେଉଁଠାରେ ବାନ୍ଧିଥିଲେ; ସତ୍ୟର ଗଭାରେ, ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟର ଜଗତରେ ଖୁସି ରହ। ଭାଗା ତୁମର ହାତ ଧରି ଏଠାରେ ନେଇଯାଉ, ଅଶ୍ୱିନ୍ମାନେ ରଥରେ ନେଇଯାଉ; ଘରର ମାଲିକା ଭାବରେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ସଭାରେ ଜ୍ଞାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କଥା କର। ଏଠାରେ ତୁମର ପ୍ରିୟ ସନ୍ତାନ ଉନ୍ନତି କର, ଏହି ଘରରେ ଅଗ୍ନିର ରକ୍ଷା କର; ତୁମର ଶରୀରକୁ ପତିଙ୍କ ସହ ସଂସ୍ପର୍ଶ କର, ପରେ ବୟସ୍କ ହେଇ, ସଭାରେ ଜ୍ଞାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କଥା କର।