ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଅଗ୍ନି ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଏକାତ୍ମ ଭାବରେ ବିକାଶ ପାଇଛନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପିତ। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ଅଗ୍ନିକୁ, ରୋହିତଙ୍କ ବଳିଦାନରେ, ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜ୍ଞାତା ଅଟୁଟ ଭାବେ ଉପାସନା କରାଯାଏ। କେହି ସତ୍ୟରେ ଏକାଗ୍ର, କେହି ଜଳରେ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ; ଏହି ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ, ରୋହିତଙ୍କ ବଳିଦାନରେ ଉପାସିତ। ଯିଏକି ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ଯାହାକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି—ସେହି ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ, ରୋହିତଙ୍କ ବଳିଦାନରେ ପୂଜିତ। ରୋହିତ ତାଙ୍କ ବେଦୀକୁ ପୃଥିବୀ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ, ଆକାଶକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଭାବେ ନିର୍ମାଣ କଲେ, ଏବଂ ବର୍ଷର ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତକୁ ଗ୍ରାସ କରୁଥିବା ଆତ୍ମାକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ଗ୍ରାସକାରୀ ଅଗ୍ନି ପୃଥିବୀ ଓ ବେଦୀର ରୂପ ନେଲେ, ବର୍ଷର ଘୃତ ବର୍ଷା ଭାବେ ହେଲା; ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କ ସ୍ତୁତିମାଳା ସହିତ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚରେ ସ୍ଥାପିତ କଲେ। ପରେ, ରୋହିତ ଏହି ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚରେ ସ୍ଥାପିତ କରି, ପୃଥିବୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମରେ ସମସ୍ତ ଯାହା ଅଛି ଓ ଯାହା ହେବ, ଜନ୍ମ ନେଉ।” ସେହି ବଳିଦାନ ପ୍ରଥମ ହେଲା, ଯାହା ହୋଇଛି ଓ ଯାହା ହେବ, ସେଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଏଠାରୁ ସମସ୍ତ ଜାଗତିକ ଚିହ୍ନ ଉଦ୍ଭବିତ, ଯାହାକୁ ଦୃଷ୍ଟା ରୋହିତ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି। ଯେ କେହି ପୃଥିବୀରେ ପଦ ଦେଉଛି କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ମୁତ୍ର କରୁଛି, ତାଙ୍କର ମୂଳକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଦିଏ, ଛାୟାକୁ ନୁହେଁ, ଆଉ କିଛି ସୃଷ୍ଟି କରେନାହିଁ। ଯେ କେହି ମୋ ଓ ମୋ ଛାୟା ବିଚରେ, କିମ୍ବା ମୋ ଓ ଅଗ୍ନି ବିଚରେ ଯାଏ, ତାଙ୍କର ମୂଳକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରେ, ଛାୟାକୁ ନୁହେଁ, ଆଉ କିଛି ହୁଏନାହିଁ। ଏହିଦିନ, ହେ ଦେବ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯେ କେହି ତୁମେ ଓ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଛି, ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱପ୍ନ, ଅଶୁଚି, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ଅପସାରଣ କରିଦିଏ। ମୁଁ ଓ ମୋର ସହଯାତ୍ରୀମାନେ, ଏଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ, ବଳିଦାନର ମାର୍ଗରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହେବା ନାହିଁ; ଶତ୍ରୁମାନେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ରୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯିଏ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାନା ହୋଇଥିବା ସୂତ୍ର, ସେ ନିଜେ ଆମେ ଉପଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁ। ଏହିବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉଜ୍ୱଳ ପତାକା ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଉଠେ; ସେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ମହାବ୍ରତୀ, କୃପାମୟ। ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁ, ସେ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ କିରଣରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆକାଶ ଚାରିପାଖ ଦୌଡ଼ନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ନିଜ ନିୟମରେ ପୂର୍ବ ପଶ୍ଚିମ ଗମନ କର, ତୁମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଆଣ; ଏ ଆଦିତ୍ୟ, ତୁମର ମହାତ୍ମା ଏବଂ ଯଶସ୍ବୀତା ଅପାର, କାରଣ ତୁମେ ଏକାକି ସମସ୍ତକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଜନ୍ମ ନଉଛ। ସପ୍ତ ହରିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ଏହି ଜ୍ଞାନୀ, ଦ୍ରୁତ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ବହନ କରନ୍ତି; ଅତ୍ରି ତାଙ୍କୁ ଆକାଶକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ; ସେମାନେ ତୁମକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ତୁମେ ଚକ୍ରକୁ ଗତି କର। ତୁମେ ଏହି ଚକ୍ରରେ ଗତି କରୁଥିବା ବେଳେ, କେହି ତୁମକୁ ଅପକାର ନକରନ୍ତୁ; ଶୁଭ ମାର୍ଗରେ ଚଳ; ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦିନ ଓ ରାତି, ଆକାଶ ଓ ଦିବ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ମାପି ଯାଉ। ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, ଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ତୁମ ରଥରେ ଯାଉଛ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଗତି କର; ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିତ ଘୋଡ଼ା, ସେମାନେ ଏକ ଶତ କିମ୍ବା ସପ୍ତ, ବାହୁଳ୍ୟରେ ଥାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ମଧୁର ରଥ ଚଢ଼, ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାକୁ ଆଗ୍ନିମୟ କର; ତୁମର ଦୀପ୍ତିମାନ ହରିତ ଘୋଡ଼ା ଏକ ଶତ, ସପ୍ତ କିମ୍ବା ବହୁତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସପ୍ତ ହରିତ ଘୋଡ଼ାକୁ ରଥରେ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶକ୍ତି ଅପାର; ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦେବତା ଆକାଶକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କଲେ। ଏକ ବଡ଼ ପତାକା ସହିତ ଦେବତା ଆସି, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି, ଆଲୋକକୁ ଦେଖିଲେ; ଆକାଶର ଦିବ୍ୟ ପକ୍ଷୀ, ସେହି ବୀର, ଆଦିତିର ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ଉଦୟ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ କିରଣ ଛଡ଼ାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ରୂପକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଉଭୟ ସାଗରକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି। ଦୁଇ ଶିଶୁ ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ସମୁଦ୍ର ଚାରିପାଖ ଖେଳନ୍ତି; ଜଣେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଅନ୍ୟଜଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷିତ। ଆକାଶରେ, ତୁମେ ତିନିଥର ବସିଛ, ମାସ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ; ଏଭଳି ଚଳି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ସୁସ୍ଥିର, ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଘୋଷଣା କର। ତୁମେ ଦୁଇଁକୁ ସହି, ଗାଈଁ ଓ ଛୋଆଡ଼ି ପରି; ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଦେବତାମାନେ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିଲେ। ସମୁଦ୍ର ପରେ ଯାହା ସ୍ଥାପିତ, ସେହି ଜାଣିବାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାହେ; ତାଙ୍କର ମାର୍ଗ ବିସ୍ତୃତ, ପ୍ରାଚୀନ ଓ ନବୀନ ଦୁହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ସ୍ଵଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେଉଁଠି ପହଁଚନ୍ତି, ଯାଠାରୁ ପଛକୁ ଫେରିବା ନାହିଁ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅମୃତ ଭୋଜନ ରୋକି ରଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଉପରକୁ କିରଣ ଉଠେ, ସେହି ଜାତବେଦାସ୍ ଦେବତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ। ପକ୍ଷୀମାନେ ଦୂରକୁ ଉଡ଼ିଯାଏ ପରି, ସେହି କିରଣ ରାତି ସହ ଯାଉଛି, ସମସ୍ତ ଦେଖୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ। ତାଙ୍କ କିରଣ ଦେଖାଯାଏ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରେଖା ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ତୁମେ ଦ୍ରୁତ, ସମସ୍ତ ଦେଖୁଥିବା, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆଲୋକ ଦାତା; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଚମକୁଛ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ସଭା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସଭା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଚମକୁଥିବା ଜଗତକୁ ତୁମେ ଦୃଷ୍ଟି କର। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦୀପ୍ତିମୟ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଦେଖ; ଏହି ଭାବରେ, ହେ ବରୁଣ, ତୁମେ ଦେଖୁଛ। ଏହି ବିଶାଳ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ତୁମେ ଚଳ, ଦିନ ସହ ତୁମର ଆଲୋକ ବୋଝି, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମକୁ ଦେଖ।