ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ, ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯଦିଓ ସେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ସବୁଠି ଅବଗତି ରଖନ୍ତି, ଏଠିରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମାବେଶକୁ ଦେଖନ୍ତି। ଏଠିରୁ ଲୋକମାନେ ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପ୍ରଜ୍ଞାମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି। ସେ ଦେବତା ଭଳି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଚଳନ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଏକେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ପାରରେ ଥିବା ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ଗାଈ ଥିଲା, ଯିଏ ତାର ବଛଡ଼ାକୁ ଧରି ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ, ଏକ ପାଉଁ ତଳେ ରଖିଥିଲା। ସେ ହଳଦିଆ ଗାଈ କିଛି ଅଂଶ ସହିତ ଦୂରେ ଚାଲିଗଲା; ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ, ସେଠି ଏହି ଝୁଣିର ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ। ସେ ଏକ ପାଉଁ, ଦୁଇ ପାଉଁ, ଚାରି ପାଉଁ, ଆଠ ପାଉଁ, ନଉ ପାଉଁ ହେଇଗଲା। ବିଶ୍ୱର ଏହି ହଜାର ଅକ୍ଷର ଶ୍ରେଣୀରୁ ସମୁଦ୍ରମାନେ ଉତ୍ସର୍ଗ ହେଲେ। ଅମୃତ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରିଛ; ମୋର ବାଣୀ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଇଛି। ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧିତ ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମରେ ଅର୍ପିତ କରାଯାଏ; ତୁମ ମାର୍ଗରେ ଅଶ୍ୱମାନେ ତୁମକୁ ବହନ କରନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୁମ ପଦକ୍ଷେପ କ’ଣ ଓ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ ତୁମ ଆସନ କ’ଣ, ଏହି ଅମୃତ ଜାଣିଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳକୁ ଦେଖନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଏକ ଚକ୍ଷୁ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବିରାଜିତ। ବିସ୍ତୃତ ପରିସର ତିଆରି ହେଲା, ବେଦି ତିଆରି ହେଲା। ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ବରଫ, ହିମ ଓ ରୋହିତକୁ ରଖିଦେଲେ। ବରଫ ଓ ହିମ ରଖି, ପାହାଡ଼ ଭଳି କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରି, ରୋହିତଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଜାଣିଥିବାମାନେ ଘୃତ ଓ ମଧୁ ସହିତ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲେ। ରୋହିତଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ, ଯିଏ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଜାଣନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ହିମ, ବରଫ ଓ ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଅଗ୍ନି ଓ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଏକାତ୍ମ ହେଲେ, ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ଓ ଅର୍ପିତ ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟଜ୍ଞାନୀ ରୋହିତଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜିତ। କେହି ସତ୍ୟରେ ଏକାଗ୍ର, ଅନ୍ୟଜଣ ଜଳରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ; ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟଜ୍ଞାନୀ ରୋହିତଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜିତ। ଯାହାକୁ ବାୟୁ ଘେରି ରଖିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି—ସେ ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟଜ୍ଞାନୀ ରୋହିତଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜିତ। ବେଦିକୁ ପୃଥିବୀ ଭାବେ ତିଆରି କରି, ଆକାଶକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ କରି, ରୋହିତ ବର୍ଷର ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଭୋକ୍ତା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଆତ୍ମାକୁ ତିଆରି କଲେ। ଏହି ଭୋକ୍ତା ଅଗ୍ନି ବେଦି ଓ ପୃଥିବୀ ହେଲେ, ବର୍ଷର ଘୃତ ବର୍ଷା ଭାବେ ଥିଲା; ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କ ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ମାନେ ଉଚ୍ଚରେ ସ୍ଥାପିତ କଲେ। ପାହାଡ଼ମାନେ ଉପରେ ସ୍ଥାପିତ ହେବା ପରେ, ରୋହିତ ପୃଥିବୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମରେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଯାହା ଆସିବ ତାହା ଜନ୍ମ ନିଅ।" ସେ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରଥମ ହେଲା, ଯାହା ଥିଲା ଓ ଯାହା ହେବ, ତାହା ଜନ୍ମିଲା; ଏହିଠାରୁ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା କି ଏଠି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦୃଷ୍ଟା ରୋହିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ। ଯେଉଁଠାରେ କେହି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପାଦ ଦେଇ ଚାଲିବା କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ପେଶାବ କରେ, ତାଙ୍କର ମୂଳକୁ କଟିଦିଏ, ଛାୟାକୁ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ତିଆରି କରେନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ କେହି ମୋ ଓ ମୋର ଛାୟା ମଧ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ମୋ ଓ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଯାଏ, ତାଙ୍କର ମୂଳକୁ କଟିଦିଏ, ଛାୟାକୁ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ତିଆରି କରେନାହିଁ। ଏ ଦିନ, ହେ ଦେବ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ କେହି ତୁମେ ଓ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥାଏ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଖରାପ ସ୍୵ପ୍ନ, ଅପବିତ୍ରତା ଓ ଅପମଙ୍ଗଳକୁ ଦୂର କରିଦିଅ। ଆମେ ମାର୍ଗରୁ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞରୁ ଦୂରେ ଯେଉଁନାଯିବା, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ହେ ସୋମ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ରୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯିଏ ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତିକର୍ତ୍ତା, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତାନାଯାଇଥିବା ସୂତ୍ର, ଆମେ ସେଉଁଠି ଅହୁତି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପତାକା ଆକାଶରେ ଉଠିଯାଏ; ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା, ମହାବ୍ରତୀ, ଦୟାଳୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ। ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁ, ଯିଏ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ଜଣାଇଥିବା, ତାଙ୍କର କିରଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶୀଘ୍ରପକ୍ଷୀ, ବିସ୍ତୃତ ଆକାଶରେ ଦୃତ ଗତିରେ ଚଳିଥିବା, ଯିଏ ତାଙ୍କର କିରଣରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରଭାସିତ କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ତୁମ ନିଜ ନିୟମରେ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମକୁ ଯାଉଛ, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ବିଭିନ୍ନ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଛ। ଆଦିତ୍ୟ, ତୁମର ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼, ତୁମର ଯଶ ମହାନ, କାରଣ ତୁମେ ଏକାକି ଜନ୍ମ ହୋଇ ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କରିଛ। ସାତଟି ହରିତ ଶକ୍ତି ଏହି ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ଦୃତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବହନ କରନ୍ତି। ଅତ୍ରି, ଏହି ବହିବାକୁ ଆକାଶକୁ ନେଇଗଲେ; ସେମାନେ ତୁମେ ଚକ୍ରାକାର ଚଳନକୁ ଦେଖନ୍ତି। ସେମାନେ ତୁମକୁ କ୍ଷତି ନଦିଅନ୍ତୁ, ତୁମେ ଶୁଭ ମାର୍ଗରେ ଆଗକୁ ଚାଲ; ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆକାଶ ଓ ଦିବ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ଦିନ ଓ ରାତି ମାପି ଆଗକୁ ବଢ଼। ତୁମେ ତୁମ ରଥରେ ଯିବାବେଳେ ଶୁଭ ହେଉ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୃତ ଚକ୍ରାକାର ଗତି କର; ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିତ ଅଶ୍ୱମାନେ ତୁମକୁ ବହନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶତ ଅଶ୍ୱ କିମ୍ବା ସାତ, କିମ୍ବା ବହୁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ ଆରୋହଣ କର, ମଧୁର ଓ ସୁଯୁକ୍ତ, ଦୃତ ଅଶ୍ୱକୁ ଆଗନ୍ତୁ କର; ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହରିତ ଅଶ୍ୱମାନେ ତାହାକୁ ବହନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶତ, କିମ୍ବା ସାତ, କିମ୍ବା ବହୁ ହେଉ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ରଥକୁ ସାତଟି ହରିତ ଅଶ୍ୱ ଯୋଗ କରି ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିରେ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠିଗଲେ।