ପୃଥିବୀର ପାଦତଳରୁ ଯେଉଁଠାରୁ ଏକ ବିଶେଷ ନାମ 'ବିକ୍ଲିନ୍ଦୁ' ମିଳିଥାଏ, ସେଠାରେ ଯେମାନେ ମୁହଁରେ ଘ୍ରାଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନାମହୀନ ଭାବରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ କେହି ତାଙ୍କ ପାଳିତ ଗାଈର କାନକୁ ବେଧନ କରେ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ। ସେ ଭାବେ, "ମୁଁ ଏଠି ଚିହ୍ନ ଦେଉଛି," କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ନିଜ ଅଂଶକୁ ଦାବି କରେ। ଯେତେବେଳେ କେହି ମଜା ପାଇଁ ଗାଈର ଛୁଆମାନେ କଟିଦିଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଗୋଞ୍ଜାମାନେ ମରିଯାନ୍ତି ଏବଂ ନିର୍ଦୟ ନରିକୁ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନକୁ ହତ୍ୟା କରେ। ଯେତେବେଳେ ଗାଈର ରକ୍ଷକଙ୍କ ଚୁଲକୁ ପେଚା ଖାଏ, ସେତେବେଳେ ଛୋଟ ଛୋଆମାନେ ମରିଯାନ୍ତି ଏବଂ ନାମହୀନମାନଙ୍କୁ ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କରେ। ଯେତେବେଳେ ଦାସୀ ଗାଈର ଗୋବର ଚାଖିଯାଏ, ତେବେ ଅକୃତ୍ରିମ ଆକୃତିର ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଏହିପରି ପାପରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍। ଗାଈ ଦେବତାମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହ ଏକାସাথে ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଗାଈକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ; ଏହିପରି ତିନି, "ସେ ନିଜର ରକ୍ଷକ।" ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଅରଣ୍ୟରୁ ଗାଈକୁ ଆଣେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଗାଈକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସେଇ ଗାଈ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ହେବାକୁ ଉଚିତ୍; ଯେଉଁଠାରେ ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରେ। ଯିଏ ଦେବତାଙ୍କର ଗାଈକୁ ମାଗୁଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଉନାହିଁ, ସେ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କୃପାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ। ଯିଏ ଗାଈ ରଖି ଅନ୍ୟ ଗାଈକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେ ଯାହାକୁ ଦିଅନ୍ତିନାହିଁ ଏବଂ ଯିଏ ମାଗେ ସେଠି ଦିଅନ୍ତିନାହିଁ, ସେ ଅନ୍ୟକୁ କ୍ଷତି କରେ। ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ରଖାଯାଏ, ଗାଈ ଭି ଏପରି ଧନ; ଯେଉଁଠି ଗାଈ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହାକୁ ସେମାନେ ଚାହାନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗାଈ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ଧନ ଚାହାନ୍ତି; ଏହା ତାଙ୍କ ନିୟମ, ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟେ ଜିତିବେ ବୋଲି ଭାବନା ହୁଏ। ଗାଈ ତିନି ବର୍ଷ ଅଜଣା ରୋଗ ନେଇ ଚୁପଚାପ ଘୁରୁଥାଏ; ହେ ନାରଦ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗାଈକୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ତାହାପରେ ସେ ଆସିଯିବେ। ଯିଏ ଗାଈକୁ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିବା ଧନ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରେ, ଭବ ଓ ଶର୍ବ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତି। ଯିଏ ତାଙ୍କ ଉଦର କିମ୍ବା ଥନ ଚିହ୍ନିନାହିଁ, ତଥାପି ଦୁଧ ଧୋଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେ ଯଦି ସମର୍ଥ ହୁଏ, ଦୁଇଠି ଥନରୁ ଦୁଧ ଧୋଇପାରିବେ। ଯିଏ ଦୂରେ ରହି ମାଗୁଥିବାକୁ ଦେଉନାହିଁ, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏନାହିଁ, ଯଦିଓ ତାଙ୍କୁ ପରେ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ। ଦେବତାମାନେ ଗାଈକୁ ଚାହିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମୁଖ କଲେ; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେ 'ହେଡ଼ା' ଧ୍ୱନି ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟ ଦେଲେ ନାହିଁ। ସେ 'ହେଡ଼ା' ଧ୍ୱନି ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଗାଈକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଯଦି ମନୁଷ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିବା ଅଂଶ ନେଇନେଇ, ସେ ପ୍ରିୟ ହୁଏନାହିଁ। ଯଦି ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗୋପାଳକଙ୍କୁ ଏକ ଶତ ଗାଈ ମାଗନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, "ଏହିପରି ଗାଈ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ଅଂଶ।" ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଦେଉନାହିଁ, ଅନ୍ୟକୁ ଦେଉଛି, ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଓ ତାହାର ଦେବତାମାନେ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ଗାଈକୁ ଚାହିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇଲେ। ଗାଈ ଏକ ପୁତ୍ରହୀନ ଏବଂ ଅଳ୍ପ ଗୋଧନ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମାଗିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ହୁଏନାହିଁ। ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି, ସୋମ, ମିତ୍ର, ବରୁଣଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମାଗନ୍ତି; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସଫଳ ହୁଏ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋପାଳକ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣିନାହିଁ, ସେ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥାଏ; ଶୁଣିବା ପରେ ଘରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯିଏ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଆୟୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ନେଇଯାନ୍ତି। ଗାଈ, ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଘୁରୁଥିବା, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିବା ଧନ; ଗୋପାଳକ ହତ୍ୟା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଲେ, ସେ ନିଜ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କର। ଗୋପାଳକ ହତ୍ୟା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଲେ, ସେ ନିଜ ମନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାକୁ ଘୁରାଏ। ତାଙ୍କ ମନରେ ଇଚ୍ଛା ଗଠନ କରି, ସେ ନିଜେ ଏହି ଦେବୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ମାଗିବାକୁ ଆସନ୍ତି। ପିତୃତର୍ପଣ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ତିରସ୍କାର ପାଉନାହିଁ। ଗାଈ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ମାଆ, ତେଣୁ ସେ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯାହା ଦିଅଯାଏ, ସେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେପରି ଘିଅ ନେଇ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ହୋମ କରାଯାଏ, ସେପରି ଅଗ୍ନିମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ପରେ ଗାଈକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଯେପରି ହବିଷ ନିବେଦିତ ପିଠା ଦିଆଯାଏ, ଗାଈ ଏହି ଜଗତରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଦୁଧାଳୁ ଭାବରେ ଦଢ଼ିଅଛି; ସେ ମାନବକୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଯମ ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଗାଈ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ; ତେଣୁ, ଯିଏ ମାଗିଲେ ଦେଉନାହିଁ, ସେ ନିମ୍ନ ଲୋକ ପାଉଥାଏ। ତାଡ଼ି ଦେଲେ, ଗାଈ ତାଙ୍କ ମାଲିକ ପାଇଁ କ୍ରୋଧରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗେ; ଭାବେ, "ଯିଏ ମୋତେ ତାଡ଼ି ଦେଉଛି, ସେ ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦରେ ପଡ଼ୁନ୍।" ଯିଏ ଭାବେ ଗାଈକୁ ତାଡ଼ି ଦେଉଛି, ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ପାକାଉଛି, ବୃହସ୍ପତି ସେଠାରୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ନାତି ମାଗିପାରନ୍ତି। ଗାଈର ତାପ ବଡ଼; ସେ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଛି, ଏବଂ ଗୋପାଳକ ପାଇଁ ଗାଈରୁ ବିଷ ଧୋଇଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ସେହିପାଇଁ ଗାଈମାନେ ପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି; ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଅର୍ପିତ, ଗାଈ ପାଇଁ ତାହା ପ୍ରିୟ। ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଗାଈମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଭୟଙ୍କର ଉଞ୍ଜନ ନାରଦ ତିଆରି କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ସେ ଭୋଗ୍ୟ କି ଅଭୋଗ୍ୟ?" ନାରଦ କହିଲେ, "ସେ ସମସ୍ତ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୋଗ୍ୟ।