ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜମାନେ କରିଥିବା ଯେକୌଣସି ଅପବିତ୍ରତା କିମ୍ବା ପାପକୁ ନିର୍ମଳ କରିବା ପାଇଁ ଜଳକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟତା ଆମେ କରିଛୁ, ଜଳ ଆମକୁ ଏହାରୁ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ସମୀପର ଅପବିତ୍ରତାରୁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁ।’’ ତଳରୁ ଉପରକୁ ବହୁଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳ ଦେବପଥରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ବୋହି ଉତ୍ତରଦିଗକୁ ବହେ; ବୃଷଭ ସଦୃଶ ପାହାଡ଼ର ପିଠି ଉପରେ ପ୍ରାଚୀନ ନଦୀମାନେ ପୁନଃ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରାଗଲା, “ଅଗ୍ନି, ମାଂସ ଭକ୍ଷକୁ ଦୂର କର, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ଆହୁତି ପହଞ୍ଚାଇଦେ।’’ ମାଂସ ଭକ୍ଷ ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, ଏହା ପଛୁଆଁଛି; ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ବାଘ ଭାବେ ବିଭକ୍ତ କରି, ଶୁଭକୁ ରଖି ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କରୁଛୁ। ଦେବତାଙ୍କର ପରିଧି ଭିତରେ ଅଛି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ସୀମା ବାହାରେ; ଘୃହପତି ଅଗ୍ନି ଉଭୟ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୁନି ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ—ଜୀବନ୍ତଙ୍କର ପ୍ରାଣ ନେଇଯାଅ, ମୃତଙ୍କୁ ପିତୃଲୋକକୁ ପଠାଅ; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୂର କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥ ଦିଅ। ଅଗ୍ନି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅବରୋଧ ଧରି ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଧନ ଆମଠାରେ ଦିଅ। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନିକୁ ଧର, ଏହା ଆମକୁ ଅପମାନ ଓ ଅପୟରୁ ରକ୍ଷା କରିବ; ଏହା ସହିତ, ଆସୁଥିବା ବାଣକୁ ଦଳନ କର, ଏହିଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷା ଆମକୁ ମିଳୁ। ଏହି ବୃଷଭକୁ, ଏହି ଦୋଉଁକୁ ଧର; ଏହା ଆମକୁ ଅପମାନ ଓ ଅପୟରୁ ଦୂରେ ନେଉ। ସବିତୃଙ୍କ ନୌକା ଉପରେ ଚଢ଼; ଛଅ ସଉଁଖଳ ପଥ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ପାର ହେଉ। ସେ ଦିନ ଓ ରାତି ଦେଖେ, ଘରକୁ ବୋହି ନେଉଥିବା, ସେ ଏକ ସେତୁ ସଦୃଶ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହେ; ସେ ଶୁଭ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ଶୟ୍ୟା ବୋହି ଆମ ପାଇଁ ସୁଗନ୍ଧ ହେଉ। ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଅପରାଧରେ ଜୀବନ୍ତ, ଅଗ୍ନି ଘୋଡ଼ା ସଦୃଶ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଦୂର କରିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଅନାସ୍ଥାବାନ୍, ଲୋଭୀ, ମାଂସ ଭକ୍ଷ, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଭାଣ୍ଡ ଭରିଥାନ୍ତି। ମନ ଅନେକଥର ଅବସାଦ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ପୁନିପୁନି ଫେରି ଆସେ; ଜ୍ଞାନୀ ମାଂସ ଭକ୍ଷମାନେ କିଏ ଜାଣି ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଦୂରେ ରଖେ। ପଶୁମାନଙ୍କର ଅଂଶ କଳା ଭେଡ଼ା, ମାଂସ ଭକ୍ଷଙ୍କର ଅଂଶ ସିସା, ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଅଂଶ; ତୁମ ଅଂଶ ଚଣା ଚୁରା, ଏହା ଆହୁତି ଭାବେ ଦିଅ, ଓ ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ଏକତା କର। ଘାସ, ତିଳ ଛିଲକା, ଲାଠୀ ଓ କାଶ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଏହାକୁ ଆରଣୀ କଲେ, ଏବଂ ଏହି ଅର୍ପଣରେ ଯମଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଧୀପିତ ହେଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଫେରାଇ, ଜ୍ଞାନୀ ପଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଅନ୍ୟେଠି ଦେଲେ, ଏଠାରେ ଲମ୍ବା ଆୟୁ ଦେଇ ମୁକ୍ତ କଲେ। ଏଠିରେ ମନୁଷ୍ୟ ଅନ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ଦଢ଼ି ରହିଛି; ସେଠାରେ ତୁମ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଡାକ; ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଆରମ୍ଭରେ ମିଶିଥିଲ, ଯମଲୋକରେ ସେଇ ଆୟୁ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ମିଳୁ। ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି, ଶକ୍ତି, ତେଜସ୍ଵିତା, ଓଜସ୍ ସେଇ ଭଳି ଅଛୁ; ଅଗ୍ନି ଦେହ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପାକ ହେଲେ ଦୁଇଁଜଣ ଏକତ୍ର ହୁଅ। ଏହି ଲୋକରେ, ଦେବପଥରେ, ଯମଲୋକରେ ଦୁଇଁଜଣ ଏକତ୍ର ହୁଅ; ଶୁଦ୍ଧିକାରୀ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଯଦି ବୀଜ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ତେବେ ଏହାକୁ ସ୍ମରଣ କର। ଓ ଜଳପୁତ୍ରମାନେ, ଏଠାକୁ ଆସ, ଏହି ଜୀବନ୍ତ ଲୋକକୁ ଘେରି ରଖ; ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଅମୃତ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କର, ଯାହା ତୁମର ମାଆ ପାକାଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ତୁମର ବାପା ଓ ମାଆ ଶତ୍ରୁ ଓ ଅପବାଦରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ପାକାନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ଏହି ଶତଧାରା ଖାଦ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ, ଦୁଇ ଆକାଶ ଓ ଭୂମିକୁ ବ୍ୟାପିଛି। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଦୁଇ ଲୋକ, ଯେଉଁ ଦେବଲୋକ ଯଜ୍ଞ କରିବାମାନେ ଅଦିଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ତେଜସ୍ଵୀ ମଧୁମୟ ଏକ ଅଗ୍ରଭାଗ ଅଛି; ଏଠାରେ ତୁମେ ତୁମ ସନ୍ତାନ ସହ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଧର, ସଦା ଅଗ୍ରସର ହୁଅ; ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍ ସେମାନେ ଏହି ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିରେ ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ପାକାଯାଏ ଏବଂ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ, ଦୁଇଁଜଣ ଏହିଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଘୂରିବା, ଏହି ପାତ୍ରକୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୁଅ; ଏଠାରେ ଯମ ଓ ପିତୃମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ପାକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ଦେନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଉଁଠାରେ ସୋମ ନାୟକ ଓ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ, ଶୁଭମୟଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ହୁଅ, ଦୁଇଁଜଣ ଏଠାରେ ଖାଦ୍ୟ ପାକ ହେଲେ ଏକତ୍ର ହୁଅ। ଉତ୍ତର ଦିଗ ସନ୍ତାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଉତ୍ତର ଦିଗ ଆମର ଆରମ୍ଭ କରୁ। ପଙ୍କ୍ତି ଛନ୍ଦ ପୁରୁଷ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁ ଏକତ୍ର ହେଲେ; ଆମେ ସମସ୍ତ ଅଂଗ ସହ ଏକତ୍ର ହେଉ। ଏହି ବିରାଜ ଦୃଢ଼ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହେଉ, ସନ୍ତାନ ଓ ମୋ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ଦେବୀ ଅଦିତି, ସମସ୍ତକୁ ଚୟନ କରୁଥିବା, ଖାଦ୍ୟକୁ ଗୋପାଳକ ଗୋଧନକୁ ଯେପରି ରକ୍ଷା କରେ, ସେଭଳି ରକ୍ଷା କର। ପିତା ଯେପରି ପୁଅମାନେକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ସେପରି ଆମ ସହ ଏକତ୍ର ହେଉ; ଏଠି ମୃଦୁ ବାୟୁ ବହୁ। ଦେବୀ, ଯମଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ତୁମେ ପାକାଉଛ, ତାହାର ତାପ ଓ ସତ୍ୟତା ଏଠି ଆମ ପାଖରେ ରହୁ। ଯେଉଁ କଳା ପକ୍ଷୀ ଏଠାକୁ ଆସି ଗୁପ୍ତ ଗହ୍ୱର ଖୋଜିଛି, କିମ୍ବା ଯେଉଁ ଦାସୀ ଭିଜା ହାତରେ ଛୁଇଁଛି କିମ୍ବା ଚକ୍କି ପିସିଛି— ଏହି ପାତ୍ଥର ଚଉଡ଼ା ତଳ, ଜୀବନ ଦାତା, ଛାଣି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର, ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂର କରୁ; ଚର୍ମ ଉପରେ ଚଢ଼, ବଡ଼ ରକ୍ଷା ଦିଅ, ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ନାତି-ନାତିର ଦୁଃଖ ନ ଲାଗୁ। ବନର ଶ୍ୱାମୀ ଦେବତାମାନେ ସହ ଆସିଛନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟତା ଓ ପିଶାଚମାନେକୁ ଦୂର କରିଛନ୍ତି; ସେ ଉଠି କଥା କହନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ବିଜୟ କରୁ। ପଶୁମାନେ ସାତ ଅଲତାରକୁ ଘେରିଛନ୍ତି, କେହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କେହି ଟାଣିବା; ତେଇତିସ ଦେବତା ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି; ସେ ଆମକୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ନେଉନ୍ତୁ।