ଏକ ସମୟରେ, ମହାମନ୍ତ୍ର ଓ ଉଚ୍ଚାରଣରେ, ଅମର ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଭାର୍ୟାମାନେ, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହି ଦେବତାମାନେ, ତାଙ୍କର ଜୀବମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବା ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା। ପାଞ୍ଚ ଦିଗର ଦେବୀମାନେ, ଦ୍ୱାଦଶ ମାସର ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ବର୍ଷର ଦାନ୍ତମାନେ, ସଦା ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ମାତଳି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥୀ, ଯେ ଅମର ଔଷଧ ଜାଣିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ଔଷଧକୁ ଜଳରେ ରଖିଥିଲେ; ସେ ଜଳ ଆମକୁ ଏହି ଔଷଧ ଦେଉ। ଏହି ବିଶ୍ୱର ଶେଷ ଅଂଶରେ ନାମ ଓ ରୂପ ଅଛି, ଏହି ଶେଷ ଅଂଶରେ ବିଶ୍ୱ ଅବସ୍ଥିତ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଏହି ଶେଷରେ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଏହି ଅଂଶରେ ଏକତ୍ରିତ। ଶେଷ ଅଂଶରେ ଦିବ ଓ ପୃଥିବୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ; ଜଳ, ସାଗର, ଶେଷ, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ବାୟୁ ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକୀୟ ବସ୍ତୁ ଏହି ଶେଷରେ ନିର୍ଭର କରେ; କ୍ଷତି, ଦୃଷ୍ଟି, ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ଦଶ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦୃଢ଼, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନବୀନ; ନାଭିପରି, ଚକ୍ରପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି ଶେଷରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଋଗ୍, ସାମ, ଯଜୁର ଏହି ଶେଷରେ ଅଛି; ଉଦ୍ଗୀଥ, ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଷ୍ଟୁତି; ହିଙ୍କାର, ଶେଷ, ସ୍ୱର, ଏବଂ ସାମନର ମେଡି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି, ପବମାନ, ମହାନାମ୍ନି, ମହାବ୍ରତ; ଶେଷ ଅଂଶରେ ଯଜ୍ଞର ଅଙ୍ଗମାନେ, ମାତୃଗୁଡିକୁ ଅନ୍ତରେ ଥିବା ଶିଶୁପରି। ରାଜସୂୟ, ବାଜପେୟ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ, ଏହି ଯଜ୍ଞମାନେ; ଅର୍କ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଶେଷରେ ଅଛି, ଜୀବନ୍ତ ବର୍ହି, ଅତି ମଦକର। ଅଗ୍ନିସ୍ଥାପନ, ଦୀକ୍ଷା, ଚାହିତା ଛନ୍ଦମାନେ; ହାରାଇଯାଇଥିବା ଯଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ର ଶେଷରେ ଏକତ୍ରିତ। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଵଷଟ୍-ଉଚ୍ଚାରଣ, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା; ଦକ୍ଷିଣା ଅଂଶ ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷରେ ଏକତ୍ରିତ। ଏକ-ରାତି, ଦୁଇ-ରାତି, ତତ୍କ୍ଷଣାତ, ପୁନଃପୁନ, ଉକ୍ଥ୍ୟ ଯଜ୍ଞମାନେ; ବିନ୍ଦୁ ଓ ରଖାଯାଇଥିବା, ଶେଷରେ ଯଜ୍ଞର ଅଣୁମାନେ ଜଣାଯାଇଥିବା। ଚାରି-ରାତି, ପାଞ୍ଚ-ରାତି, ଛଅ-ରାତି, ଦୁଇଁ ଏକସାଥି; ଷୋଳା ଓ ସାତ-ରାତି ଯଜ୍ଞମାନେ, ସମସ୍ତ ଶେଷରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି, ଅମରତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ। ପ୍ରତୀହାର, ନିର୍ବାହ, ସର୍ବଜୟୀ ଓ ବିଜୟୀ; ସାହନା ଓ ଅତିରାତ୍ର, ଦ୍ୱାଦଶ-ଦିନ ମଧ୍ୟ ଶେଷରେ ଏବଂ ଆମ ମଧ୍ୟରେ। ସତ୍ୟତା, ବିନୟ, ସୁରକ୍ଷା, ଅର୍ପଣ, ଅମରତ୍ୱ, ଶକ୍ତି; ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଫେରିଯାଇଥାଏ, ଭୋଗରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ନଉ ଭୂମି ଓ ସାଗର ଶେଷରେ, ଆକାଶରେ ଅବସ୍ଥିତ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ ଦେଇଥିବାପରି, ଶେଷରେ ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟ ଆମ ମଧ୍ୟରେ। ଅର୍ପଣ, ବିଷୁବ, ଗୁପ୍ତ ଯଜ୍ଞମାନେ; ବହନକାରୀ ସମସ୍ତ ଉଠାଇଥାଏ, ଶେଷ, ସୃଷ୍ଟିର ପିତା। ପିତା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶେଷ, ଶ୍ୱାସ, ନତି, ପୁରୁଷ; ସମସ୍ତଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ବିଶ୍ୱରେ ବସିଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ବୃଷ୍ଣ, ଅଜୟ। ଅନୁଶାସନ, ସତ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ସ୍ୱାମୀତ୍ୱ, ପ୍ରୟାସ, ଧର୍ମ, କାର୍ଯ୍ୟ; ଯାହା ହୋଇଛି ଓ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଶେଷ, ବଳ, ଭାଗ୍ୟ, ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତି। ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ଚମକ, ଇଚ୍ଛା, ଅଧିକାର, ଶାସନ, ଛଅ ଋତୁ; ବର୍ଷ, ଶେଷ, ଇଡା, ଆଜ୍ଞା, କଳଶ, ଅର୍ପଣ। ଚାରି ପୁରୋହିତ, ଆହ୍ୱାନକାରୀ, ଚାରି-ମାସିକ କ୍ରିୟା, ଘୋଷଣା; ଶେଷରେ ଯଜ୍ଞ, ପୁରୋହିତ ଦାୟିତ୍ୱ, ପଶୁ ବନ୍ଧନ, ଚାହିତା ଅର୍ପଣ। ଅର୍ଧ-ମାସ ଓ ମାସ, ଋତୁ ଏବଂ ଋତୁ ଅଂଶ; ଶେଷରେ ଚଞ୍ଚଳ ଜଳ, ବିଜୁଳି, ଶ୍ରବଣ, ପୃଥିବୀ। ଖଣ୍ଡ, ବାଲି, ପଥର, ଔଷଧ, ଉଦ୍ଭିଦ, ଘାସ; ମେଘ, ବିଦ୍ୟୁତ, ବର୍ଷା, ଶେଷରେ ଏକତ୍ରିତ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସଫଳତା, ଲାଭ, ସମାପ୍ତି, ବ୍ୟାପ୍ତି, ମହାତ୍ୱ, ବୃଦ୍ଧି; ଅତିରିକ୍ତ ଲାଭ, ଶେଷରେ ଧନ, ଯାହା ରଖାଯାଇଛି, ଯାହା ଉପକୃତ। ଯାହା ଶ୍ୱାସ ଦେଇ ଜୀବନ୍ତ, ଯାହା ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିଥାଏ; ସମସ୍ତ ଶେଷରୁ ଜନ୍ମିଛି, ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଥିବାମାନେ। ଋଗ୍ ମନ୍ତ୍ର, ସାମ ଗୀତ, ଛନ୍ଦ, ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନ ଯଜୁସ୍ ସହିତ; ସମସ୍ତ ଶେଷରୁ ଜନ୍ମିଛି, ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଥିବାମାନେ। ଶ୍ୱାସ ଓ ପ୍ରଶ୍ୱାସ, ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରବଣ, ଅକ୍ଷୟ ଓ କ୍ଷୟ; ସମସ୍ତ ଶେଷରୁ ଜନ୍ମିଛି, ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଥିବାମାନେ। ଆନନ୍ଦ, ଆନନ୍ଦ ଭାବ, ଖୁସି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ, ଶୁଭ ଆନନ୍ଦ; ସମସ୍ତ ଶେଷରୁ ଜନ୍ମିଛି, ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଥିବାମାନେ। ଦେବତା, ପିତୃ, ମାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା; ସମସ୍ତ ଶେଷରୁ ଜନ୍ମିଛି, ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଥିବାମାନେ। ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କାଳରେ, କ୍ରୋଧ ଇଚ୍ଛାର ଗୃହରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଭାର୍ୟାକୁ ଆଣିଥିଲା; କେଉଁଠି ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ, କେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁଠି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଇଥିଲେ? ତପସ୍ୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା; ସେଗୁଡିକି ସନ୍ତାନ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ। ଦଶ ଦେବତା ଏକସାଥି ଜନ୍ମିଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଦେବତାମାନେ ଠାରୁ; ଯେଉଁଠି ଏହାକୁ ସିଧାସଳଖ ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଆଜି ମହାତ୍ୱ କୁ ଘୋଷଣା କରିପାରିବେ। ଶ୍ୱାସ ଓ ପ୍ରଶ୍ୱାସ, ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରବଣ, ଅକ୍ଷୟ ଓ କ୍ଷୟ; ବୃଦ୍ଧି ଓ ଉପର ଶ୍ୱାସ, ଓ ମନ, ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାକୁ ଜନ୍ମିଲେ। ଋତୁ ଜନ୍ମ ନ ହୋଇଥିଲେ, ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବୃହସ୍ପତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଅଶ୍ୱିନୀ; ସେମାନେ କେଉଁଠି ଜ୍ୟେଷ୍ଠକୁ ପୂଜା କଲେ? ତପସ୍ୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା; କାର୍ଯ୍ୟରୁ ତପସ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା, ସେହିଠିକୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାବେ ପୂଜା କଲେ। ଯାହା ପୂର୍ବର ପୃଥିବୀ, ଯାହା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାମାନେ ଜାଣିଥିଲେ; ଯେଉଁଠି ଏହାକୁ ନାମରେ ଜାଣିଥାଏ, ସେ ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ନିଜକୁ ଗଣନା କରିପାରିବେ।