ଏକ ଦିନ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏହିପରି କହିଲେ— “ଆମକୁ ଦୟାକରି ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରବଣ, କୀର୍ତ୍ତି, ଭୋଜନ, ବୀଜ, ରକ୍ତ ଓ ପେଟ ଦିଅ।” ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବାକୁ ଏକ ଛାତ୍ର ନିଜ ଶରୀର ଏବଂ ମନକୁ ଗଢ଼ି, ଜଳର ଉପରେ ଦଢ଼ି ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଅଗ୍ନିର ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରି, ସମୁଦ୍ରରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେ ନିହ୍ସଂଦେହ ନିର୍ମଳ, ହଳଦିଆ ଓ ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ଭାସ୍କର ଭଳି ପୃଥିବୀରେ ଚମକି ଉଠିଥିଲେ। ତା’ପରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ— “ଅଗ୍ନି, ଅରଣ୍ୟର ଗଛ, ଔଷଧୀ ଓ ଦୃମଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃହସ୍ପତି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଭଗ, ଅଂଶ ଓ ବିବସ୍ୱନ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ସେମାନେ ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ସବିତା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପୂଷଣ, ତ୍ୱଷ୍ଟାର—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ, ତେବେ ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଓ ବୃହସ୍ପତି, ଏବଂ ଆର୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ଦିନ ଓ ରାତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ସମସ୍ତ ଆଦିତ୍ୟମାନେ—ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ବାୟୁ, ପର୍ଜନ୍ୟ, ଆକାଶ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ; ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ବଳୟ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଦିନ-ରାତି, ଉଷା, ଏବଂ ସୋମଦେବତା ଯାହାକୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା କୁହାଯାଏ, ସେମାନେ ଆମକୁ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀ ଓ ଦିବ୍ୟ ପଶୁ, ଅରଣ୍ୟର ଜନ୍ତୁ, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଡେଣ୍ଡା ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ—ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଭବ, ଶର୍ବ, ରୁଦ୍ର, ପଶୁପତି—ଏମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ବାଣର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି, ସେମାନେ ସଦା ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଆକାଶ, ତାରା, ପୃଥିବୀ, ଯକ୍ଷ, ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ ଓ ଗ୍ରାମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ସପ୍ତ ଋଷି, ଦିବ୍ୟ ଜଳ, ପ୍ରଜାପତି, ପିତୃଗଣ ଓ ଯମ—ଏମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ, ଆକାଶରେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ, ଦିବ୍ୟ ଦେବତା, ଅଥର୍ବଣ, ଅଙ୍ଗିରସ ଓ ପ୍ରାଜ୍ଞମାନେ—ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ର, ସାମଗାନ, ଔଷଧ, ଯଜୁଷ୍ ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୋତୃ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ; ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ପଞ୍ଚ ରାଜସିକ ଉଦ୍ଭିଦ, ଯାହାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୋମ, ଦର୍ଭା, ଭଙ୍ଗ, ଯବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ—ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଶତ୍ରୁ, ରାକ୍ଷସ, ସର୍ପ, ସଦ୍ଜନ ଓ ପିତୃଗଣ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଶତ ରୂପକୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ; ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଋତୁ, ତାଙ୍କର ଅଧିପତି, ଅଂଶ ଓ ବର୍ଷ, ମାସ, ପକ୍ଷ—ଏହାମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ, ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର—ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଗର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଓ ଧର୍ମରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ତାଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଜୀବ, ତାଙ୍କର ନାୟକ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ସେମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ପଞ୍ଚ ଦିଗର ଦେବୀମାନେ, ବାରଟି ମାସର ଦେବତା ଓ ବର୍ଷର ଦନ୍ତମାନେ ସଦା ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ କରନ୍ତୁ। ମାତଳି ରଥଚାଳକ ଯେଉଁ ଅମୃତ ଔଷଧ ଜାଣନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ସେଉଁଠି ଜଳରେ ରଖିଛନ୍ତି; ଏହି ଜଳ ଆମକୁ ସେ ଔଷଧ ଦେଉ। ଏହି ସମସ୍ତର ମୂଳରେ ରହିଛି “ଶେଷ”—ଏହି ଶେଷରେ ନାମ ଓ ରୂପ, ଏହି ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଥିବା। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଏହି ଶେଷରେ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଏହି ଶେଷରେ ଏକତ୍ରିତ। ଶେଷରେ ଦିବା-ପୃଥିବୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଜଳ, ସମୁଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ—ସମସ୍ତ ଏହି ଶେଷରେ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରଜାପତି, ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଏହି ଶେଷରେ ନିର୍ଭର କରେ; କ୍ଷତି, ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ମଧ୍ୟ ମୋର ଭିତରେ ଅଛି। ଦଶ ଦିଗର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାମାନେ ଏହି ଶେଷରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି; ଏହା ନାଭିର ଭଳି, ଚକ୍ରର ଭଳି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଶେଷରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଋକ୍, ସାମ, ଯଜୁର ଏହି ଶେଷରେ; ଉଦ୍ଗୀଥ, ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସ୍ତୁତି, ହିଙ୍କାର, ଶେଷ, ସ୍ୱର ଓ ସାମନର ମେଡ଼ି ମୋର ଭିତରେ। ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି, ପବମାନ, ମହାନାମ୍ନି, ମହାବ୍ରତ, ଯଜ୍ଞର ଅଙ୍ଗମାନେ ମାତୃଗର୍ଭର ଭଳି ଏହି ଶେଷରେ ଅଛନ୍ତି। ରାଜସୂୟ, ବାଜପେୟ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ, ଅର୍କ, ଅଶ୍ୱମେଧ, ଜୀବନ୍ତ ବର୍ହିଷ୍—ଏହି ସମସ୍ତ ଶେଷରେ ଅଛି। ଅଗ୍ନିସ୍ଥାପନ, ଦୀକ୍ଷା, ଛନ୍ଦ, ହରାଇଯାଇଥିବା ଯଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ର ଏହି ଶେଷରେ ଏକତ୍ରିତ। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ବଷଟ୍କାର, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା, ଦକ୍ଷିଣା ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଶେଷରେ ଏକତ୍ରିତ। ଏକ ରାତି, ଦୁଇ ରାତି, ତୁରନ୍ତ, ପୁନଃ ପୁନଃ, ଉକ୍ଥ୍ୟ ଯଜ୍ଞ; ବିନ୍ଧିତ ଓ ବିସ୍ତୃତ, ଯଜ୍ଞର କଣା ଏହି ଶେଷରେ ଜଣାଯାଏ। ଚାରି ରାତି, ପାଞ୍ଚ ରାତି, ଛଅ ରାତି, ଷୋହଳ ଓ ସାତ ରାତି ଯଜ୍ଞ—ଏହି ସମସ୍ତ ଅମୃତତାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ଶେଷରେ ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରତୀହାର, ସମାପ୍ତି, ବିଜୟୀ, ସାହ୍ନ, ଅତିରାତ୍ର, ଦ୍ୱାଦଶାହ—ସମସ୍ତ ଏହି ଶେଷରେ ଓ ମୋରେ ଅଛି। ସତ୍ୟବାଦିତା, ବିନୟ, ନିରାପତ୍ତା, ହୋମ, ଅମୃତତ୍ୱ, ଶକ୍ତି—ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଏହି ଶେଷରେ ନିର୍ବୃତି ପାଉଛି। ନଉ ଦେଶ ଓ ସମୁଦ୍ର ଏହି ଶେଷରେ ଆକାଶରେ ଅଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଚମକେ, ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟ ଏହି ଶେଷରେ ଓ ମୋରେ ଅଛି। ହୋମ, ବିଷୁବ୍ୟ, ଗୁପ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ସେ ବହନ କରୁଥିବା ବହକ, ଶେଷ, ସୃଷ୍ଟିର ପିତା। ପିତା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶେଷ, ପ୍ରାଣ, ନାତି, ପ୍ରପିତାମହ; ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ଅଧିପତି ଭାବେ ବସୁଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ବୃଷଭ ଭଳି ଅଜୟ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।