ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟରେ, ଦିତି ହେଉଛନ୍ତି ଚାଲୁଣି, ଯାହାର ମାଧ୍ୟମରେ ଧାନ ବିଛେଦ ହୁଏ, ଆଦିତି ଏହି ଚାଲୁଣିକୁ ଧରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ବାୟୁ ତାହାକୁ ଫୁଙ୍କି ଦେଉଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଧାନର ଦାଣା, ଗାଈମାନେ ଚାଉଳ, ଏବଂ ମଶାମାନେ ଚାଉଳର ଚୋଉଳି। କବ୍ରୁମାନେ ଚାଉଳର ଫଳୀ ବନାଉଥିବା, ତିରି ମେଘ ଅଟା। ଏହି ମହାନ ଧାନର ଶରୀର କଳା ଧାତୁରେ ଗଠିତ, ଏବଂ ତାହାର ରକ୍ତ ଲାଲ। ଏଠି ଟିନ୍, ଛାର, ହରିତ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ପଦ୍ମ ଗନ୍ଧ ମିଶିଛି। ଦଳାଣ, ପାତ୍ର, ମୁସଳ, ଓ ଉଲୁଖ ଚଟାଣ, ଏହି ସମସ୍ତ ଧାନ ଚାଷର ଅଂଶ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଅନ୍ତ୍ର, ଜିହ୍ୱା, ଗୁଦ ଓ ସନ୍ଧିଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧାନର ଅଂଶ। ଏହି ପୃଥିବୀ ହେଉଛି ଚାଉଳ ରାନ୍ଧିବା ପାତ୍ର, ଆକାଶ ତାହାର ଢାକଣା। ଚାଷର ଆଳ, ପାର୍ଶ୍ୱ, ବାଳି ଓ ସୀମା, ସମସ୍ତ ଏହି ଧାନର ଦେହର ଅଂଶ। ସତ୍ୟ ହେଉଛି ହାତ ଧୁଆଁ, ସିଞ୍ଚାଇ ଚ୍ୟାନେଲ ହେଉଛି ପାଣି ଛିଟାଇବା। ମନ୍ତ୍ର ଏହି ଚାଉଳ ପାତ୍ର ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଏବଂ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଏହାକୁ ପଠାଇଥାନ୍ତି। ପବିତ୍ର ବାଣୀରେ ଏହି ଚାଉଳକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରାଯାଏ, ମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନି ତାହାକୁ ଆବୃତ କରିଥାଏ। ଏଠି ଅଛନ୍ତି ମହାନ ଆୟବନ, ରଥନ୍ତର, ଓ ଚମ୍ମଚ। ଋତୁମାନେ ରାନ୍ଧୁନୀ, ଋତୁଅନୁଷ୍ଠାନ ଅଗ୍ନିକୁ ଜ୍ୱାଳାଇଥାଏ। ପଞ୍ଚ ମୁଖ ଥିବା ହବିପାତ୍ର ଘର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତାପିତ। ଏହି ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଲୋକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଏହାର ଉପରେ ସାଗର, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଉପର ଓ ତଳେ ନିର୍ମିତ। ଦେବତାମାନେ ଏହି ଚାଉଳ ପାଇଁ ଛଅଠିରିଏ ଅଂଶ ତିଆରି କରନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ଚାଉଳ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ଯାହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅପାର। ଯିଏ ଏହି ଚାଉଳର ମହତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥାଏ, ସେ କେବେଉ ଏହାକୁ ଛୋଟ ବୋଲି କହିବ ନାହିଁ, ନାହିଁ କହିବେ ଏହି ଚାଉଳ ଛିଟାଯାଇନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏହା କ’ଣ? ଦାତା ଯେତେଇ ଦେଇଛନ୍ତି, ତେତେଇ ନିଅ, ତାଠାରୁ ଅଧିକ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, କେହି ବାହାରକୁ ମୁହଁ କରି ଚାଉଳ ଖାଉଛନ୍ତି, କେହି ଭିତରକୁ। କେତେକ କହନ୍ତି, “ତୁମେ ଚାଉଳ ଖାଇଛ, ଚାଉଳ ତୁମକୁ ଖାଇଛି।” ବାହାରକୁ ମୁହଁ କରି ଖାଇଲେ, କହାଯାଏ ତୁମର ପ୍ରାଣ ବାୟୁ ବିଦାୟ ନେବ। ଭିତରକୁ ମୁହଁ କରି ଖାଇଲେ, ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଯିବ। କିନ୍ତୁ ଏଠି ଏକ ଗଭୀର ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି—ମୁଁ ନ ଚାଉଳ ଖାଉଛି, ନ ଚାଉଳ ମୋତେ ଖାଉଛି; ଚାଉଳକୁ ଚାଉଳ ଭାବରେ ଖାଇବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଅନ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଖାଇଲେ; ବ୍ରହସ୍ପତିର ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଭୋଗ କଲେ, ଏବଂ ସେଉଁଠି ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ଚାଉଳ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସନ୍ଧି, ଦେହରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛି। ଯିଏ ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ସନ୍ଧି, ଦେହରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ତାପରେ, ଦୁଇ ଅନ୍ୟ କାନ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଲେ; ସେଉଁଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର କାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚାଉଳକୁ ଭୋଗ କରି ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ଚାଉଳ ଦେହର ସମସ୍ତ ଅଂଶରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଭିତରେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚାଉଳ ଭୋଗ ହେଲା। ଏହିଭଳି ଅନ୍ୟ ମୁଁହ, ଅନ୍ୟ ଜିହ୍ୱା, ଅନ୍ୟ ଦାନ୍ତ, ଅନ୍ୟ ଶ୍ୱାସ, ଅନ୍ୟ ରସନା, ଅନ୍ୟ ପିଠି, ଅନ୍ୟ ମଜ୍ଜା, ଅନ୍ୟ ପେଟ, ଅନ୍ୟ ମୁତ୍ରାଶୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚାଉଳ ଭୋଗ ହେଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚାଉଳ ଭୋଗ କରି, ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ତାହାକୁ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ଚାଉଳ ସମସ୍ତ ଅଂଶ, ସନ୍ଧି, ଦେହରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛି। ଯିଏ ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ଜାଣେ, ସେ ନିଜ ସମସ୍ତ ଅଂଶ, ସନ୍ଧି, ଦେହରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଏହି ଭାବେ ଚାଉଳର ମହିମା ଏବଂ ତାହାର ଦିବ୍ୟତା ସୃଷ୍ଟିର ସମସ୍ତ ଅଂଶକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ରହିଛି।