ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା ଗାଥାରେ, ଆମେ ଦେଖୁଛୁ—ଏକ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋ-ଧନ ସହିତ ମହିଳାକୁ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସାଥିରେ ଆଣିଆଯାଉଛି। ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସାଥିରେ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଯାଉଛି, ଏବଂ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ମାନ୍ତ୍ରିକ କିମ୍ବା ଅସୁବିଧା ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁନପାରୁ। ତାଙ୍କର ଦେଖାଶୁଣା ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ମାଠରେ ରହିବାରେ, ରୋଗମୁକ୍ତ ହେବାରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ରହିଛି। ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କଠିଆ କାମ କରିଥିଲେ, ଭଲ ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ବେଶ୍ୱାସୀ ଆଗ୍ୟାନ୍ତିକ ଖିର ଅଲତାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ମହିଳା ଶୁଦ୍ଧ ଶୁଭ୍ର କାନ୍ଧ ଖଣ୍ଡ ରଖି, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଖିର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ଆମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳେ। ଏଠି ଏକ ଚମଚ ଅଦିତିଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ହସ୍ତ ଭାବରେ, ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏହି ଚମଚ ଖିରର ଅଂଗ ଜାଣି, ମଧ୍ୟ ଅଲତାରରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାର ଅନୁରୋଧ ହେଉଛି। ଖିର ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲାପରେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି। ଏହି ଖିର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ସର୍ଗ କରି, ପୁନଃ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ଗାଁଠିରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ଉଦରରେ ବସିଥାଏ; ଋଷିମାନେଙ୍କ ଉତ୍ସର୍ଗ ଉପରେ କୌଣସି ଅପରାଧ ନ ହେଉ। ସୋମ ରାଜା ଏଠି ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଇ, ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ। ତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ—ତପସ୍ୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଋଷିମାନେ ଏହି ଖିର ଦିଆଯାଉଛନ୍ତି, ସ୍ନେହ ନିମନ୍ତେ ଅତିଥି ଭାବରେ। ଏଠି ଶୁଦ୍ଧ ନାରୀମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଅର୍ପିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ନିମନ୍ତେ ତୁମେ ଅନୁଲେପନ କରିଛ, ଇନ୍ଦ୍ର ମାରୁତମାନେ ସହିତ ତାହା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଏଠି ଆମର ଆଲୋକ, ଅମୃତ, ସୁନା, ପାକା ଖାଦ୍ୟ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଗୋ ଆମର ଧନର ଭାଗ। ଏହି ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଉଛି; ପିତୃମାନେଙ୍କ ପଥ ଶ୍ୱର୍ଗୀୟ ହେବାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଅଛି। ଅଗ୍ନି, ଜାତୱେଦାସ, ଚାଉଳର ଖୋସା ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଦିଅ; ବାହାର ଚାଉଳ ଦୂରେ ଦେଖିଅ। ଗୃହସ୍ଥ ଭାଗ ଶୁଣିଛି; ଏବେ ନିରୃତିର ଭାଗ ଜାଣିଛି। ଶ୍ରମିତ, ରାନ୍ଧୁଆ, ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଶ୍ୱର୍ଗପଥ ଜାଣ; ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଶ୍ୱର୍ଗପଥରେ ଉଠାଇଅ। ଯେଉଁ ପଥରେ ଉଚ୍ଚତମ ଶ୍ୱର୍ଗ, ଶ୍ୱର୍ଗୀୟ ଦିଗନ୍ତ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ମେଁଦାର ମୁଁହ ଶୁଦ୍ଧ କର; ଘୃତ ପାଇଁ ତାହାକୁ ଯୋଗ୍ୟ କର। ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅଂଗ ଅନୁଲେପନ କର; ପିତୃମାନେଙ୍କ ପଥ ଶ୍ୱର୍ଗୀୟ ହେବାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଅଛି। ମେଁଦା, ଏହିମାନେ ପାଇଁ ଦେମନ ଦୂର କର; ଭଲ କଥା କର, ଅନୁଗ୍ରହ ଦିଅ। ପ୍ରଥମ, ପୁରାତନ ପିତୃମାନେ, ଋଷିପୁତ୍ରମାନେ, ଭୋକ୍ତାମାନେ, ଅପରାଧ ନ ହେଉ। ଋଷିପୁତ୍ରମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଖିର ରଖିଅ; ଏଠି ଅନ୍ୟ ଋଷିପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ମାରୁତମାନେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହି ପାକା ଖାଦ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏହି ଯଜ୍ଞ, ସଦା ଫଳଦାୟି, ସଦା ପୁଷ୍ଟି, ବଳ, ଗାଁ, ଧନର ଆସନ। ସନ୍ତାନ, ଅମୃତ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଧନ ସହିତ ସମୃଦ୍ଧି ଏଠାରେ ଆସନ୍ତୁ। ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ବଳ, ଋଷିମାନେ, ଋଷିପୁତ୍ରମାନେଙ୍କ ଲୋକରେ ଯାଅ; ନ୍ୟାୟବାନ୍ ଲୋକରେ ଆମର ଉତ୍ସର୍ଗ ବସିଅ। ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅ, ଅନୁକ୍ରମରେ ଚାଲିଅ; ଅଗ୍ନି, ଦେବପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର। ଏହି ସଦ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞକୁ ଅନୁସରଣ କରି, ଶ୍ୱର୍ଗରେ ସପ୍ତ-କିରଣୀ ଅଛି, ସେଠାକୁ ଯିବାର ଆଶା। ଯେଉଁ ପଥରେ ଦେବତାମାନେ ଖିର ପାକା କରି, ଆଲୋକ ସହିତ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠି, ନ୍ୟାୟବାନ୍ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ—ସେହି ଉଚ୍ଚତମ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଆମେ ଯିବାର ଆଶା କରୁ। ଏବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭବା ଓ ସର୍ବଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଉଛି—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଦିଆଯାଉଛି, ଦୁଃଖ ଦେଇ ଆସିବେନି। ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଗୋ-ଧନ ମାନେ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଅଂଶ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତୁମର ଅସ୍ତ୍ର ନିଶାନା କରି ରହିଅ, ଆମେ ଦୁଇପଦ ଓ ଚାରିପଦ ଉପରେ କୌଣସି ଆଘାତ ଦିଅନି। ତୁମେ କୁକୁର, ଶିଆଳ, ଚଣ୍ଡାଳ, ଶ୍ୟାମ ମାଂସ ଭୋକ୍ତା ପକ୍ଷୀ, ଶବକ ଓ ମାଂସ ଖାଇଥିବା ଚରାଇ ଉପରେ କୌଣସି ଆଘାତ ଦିଅନି। ଗୋ-ଧନ ମାନେ ତୁମର ପକ୍ଷୀ; ମାଂସ ଭୋକ୍ତାମାନେ ଆମକୁ ଦୂରେ ରଖନ୍ତୁ। ତୁମର ଚିତ୍କାର, ଶ୍ୱାସ, ତୁମର ମୂଳରେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ। ରୁଦ୍ର, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ଅମର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର, ତଳ, ଉପର, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ଆକାଶ ଓ ମଧ୍ୟାକାଶରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମର ମୁଁହ, ଚକ୍ଷୁ, ଚର୍ମ, ରୂପ, ଦୃଷ୍ଟି, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମର ଅଂଗ, ଉଦର, ଜିହ୍ବା, ଦନ୍ତ, ସୁଗନ୍ଧକୁ ନମସ୍କାର। ନୀଳ କେଶୀ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ତ୍ୱରିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଆମେ ବିରୋଧ କରିବା ଚାହୁଁନି। ଭବା ଚାରିପାଖରେ ପାଣି ବା ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଆମକୁ ଘେରି ରଖନ୍ତୁ; ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; କୌଣସି ଆଘାତ ଦିଅନି। ଚାରି ଥର, ଆଠ ଥର, ଦଶ ଥର ଭବାକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରାଣୀ: ଗାଁ, ଘୋଡା, ମନୁଷ୍ୟ, ଛୋଁ, ମେଁଦା। ତୁମର ଚାରି ଦିଗ, ଶ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ, ମଧ୍ୟାକାଶ; ସମସ୍ତ ତୁମର। ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଯାହା ଶ୍ୱାସ ନିଅଛି, ତାହା ସମସ୍ତ ତୁମର। ପୃଥିବୀ ତୁମର ବିସ୍ତୃତ ପାତ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅଛି। ଭବା, ଆମକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କର; ଦୂରର ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା, ଦୂରର ଭୟଙ୍କର, ଦୂରର ଶ୍ୱାସ ଦେଇଥିବା, ଦୂରର ଜଟିଳ, ଦୂରର ଶବକ ଦୂରେ ରହନ୍ତୁ। ତୁମେ ହରିତ ଧନୁ, ସୁନା, ହଜାର ଆଘାତ ଦେଇଥିବା, ଶତ ହତ୍ୟା କରୁଥିବା, କେଶୀ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର; ତାହାକୁ ଏବଂ ତାହା ଦିଗକୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଆଘାତ ଦେବାକୁ ଆସ, ରୁଦ୍ର, ଯେଉଁଠି ଆଘାତ ଦେବା ଚେଷ୍ଟା କର, ତାଙ୍କୁ ପଛରୁ ଆଘାତ ଦିଅ, ଆଘାତ ପଥରେ। ଭବା ଓ ରୁଦ୍ର, ଏକତ୍ରିତ, ଜ୍ଞାନୀ, ଦୁଇଁ ଭୟଙ୍କର, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଚଳି; ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦିଗକୁ ନମସ୍କାର। ଆଗକୁ ଯାଉଥିବା, ପଛକୁ ଆସୁଥିବା, ଉଭୟକୁ ନମସ୍କାର। ରୁଦ୍ର, ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଓ ବସିଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।