ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରକ୍ଷା ଅଭୟର ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା। ଉଷଧି ର ଦେବତା, ଯିଏ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ବଳତା ଓ ରୋଗ ଠାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ରୋଗ ଆମ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, ଦେବତାମାନେ ତାହାକୁ ଦୂର କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଯଦି ଶେଉଁ ଘୁମ୍ ରେ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା, କିମ୍ବା କୌଣସି ପଶୁ ଅଶୁଭ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଯିବା, କିମ୍ବା କୌଣସି ପକ୍ଷୀ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରିବା—ଏହି ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଘଟଣା ଠାରୁ ଏହି ରକ୍ଷା ମଣି ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବ। ବରଣା ନାମକ ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ ତାଲିସମାନ ଆମକୁ ଶତ୍ରୁତା, ନାଶ, ମାୟା ଓ ଭୟ ଠାରୁ ରକ୍ଷା କରୁ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଘାତ ଠାରୁ ଆମକୁ ଢାଲ ହୋଇ ରଖୁ। ମୋର ମା, ବାପା, ଭାଇ ବା ମୁଁ ନିଜେ କିଛି ଭୁଲ କରିଥିଲେ, ଏହି ଉଦ୍ଭିଦ ଠାକୁର ଦେବତା ତାହାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମୋ ଶତ୍ରୁମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କର ପରିବାର ଯେଉଁମାନେ ବରଣା ଦ୍ୱାରା ଅଶାନ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ଧୂଳିରେ ଲୁହେଁ, ଅଧମ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଖଣ୍ଡ, ଅକ୍ଷତ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସୁସ୍ଥ ଅଛି; ଏହି ବରଣା ମଣି ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ବରଣା, ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରାଜା, ମୋ ଛାତିରେ ବିରାଜିତ; ସେ ମୋ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦାସ୍ୟୁ ଓ ଅସୁରମାନେ ଦୂର କରିଥିଲେ। ମୁଁ ଏହି ବରଣାକୁ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧାରଣ କରି ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବାକୁ ଚାହେଁ; ଏହା ମୋତେ ଶକ୍ତି, ପଶୁ, ଏବଂ ଶାସନ ଦିଅ। ବାୟୁ ଯେପରି ତାର ଶକ୍ତିରେ ଗଛ ଓ ଅରଣ୍ୟର ରାଜାମାନେ ଭଙ୍ଗ କରେ, ସେପରି ବରଣା, ତୁମେ ମୋ ପୂର୍ବପିଠି ଓ ପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନେ ଭଙ୍ଗ କର; ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଗଛ ଓ ଅରଣ୍ୟର ରାଜାମାନେ ଦହି ଦିଏ, ସେପରି ବରଣା, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନେ ଦହିଦିଅ; ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ବାୟୁର ଆଘାତରେ ଗଛ ଯେପରି ପଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ବରଣା, ତୁମେ ମୋ ପୂର୍ବପିଠି ଓ ପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନେ ଦଳିଦିଅ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ଯେଉଁମାନେ ମୋ ପଶୁମାନେ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଆଶା କରି, ଭାଗ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ଜୀବନ ପୂର୍ବରୁ ଅପକାର କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ବରଣା, ସେମାନେ ଠାରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ଜେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ ବିକିରଣ କରେ, ସେପରି ବରଣା ମଣି ମୋତେ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ମୋ ତେଜ ହରିନେଉ, ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କର। ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭିତରେ ଯେପରି କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣା ମଣି ମୋତେ ଯଶ ଓ ଧନ୍ୟତା ଦିଅ, ମୋ ତେଜ ହରିନେଉ, ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କର। ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଅଗ୍ନିରେ ଯେପରି କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣା ମଣି ମୋତେ ଯଶ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ମୋ ତେଜ ହରିନେଉ, ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କର। କନ୍ୟା ଓ ସଜ୍ଜିତ ରଥରେ ଯେପରି କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣା ମଣି ମୋତେ ଯଶ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ମୋ ତେଜ ହରିନେଉ, ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କର। ସୋମ ଚାପିବା, ମଧୁ ଅର୍ପଣରେ ଯେପରି କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣା ମଣି ମୋତେ ଯଶ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ମୋ ତେଜ ହରିନେଉ, ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କର। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ବଷଟ୍ ସ୍ୱରରେ ଯେପରି କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣା ମଣି ମୋତେ ଯଶ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ମୋ ତେଜ ହରିନେଉ, ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କର। ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଓ ଏହି ସଂସ୍ଥାପିତ ଯଜ୍ଞରେ ଯେପରି କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣା ମଣି ମୋତେ ଯଶ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ମୋ ତେଜ ହରିନେଉ, ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କର। ପ୍ରଜାପତି ଓ ଏହି ପରମ ଠାକୁରରେ ଯେପରି କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେପରି ବରଣା ମଣି ମୋତେ ଯଶ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ମୋ ତେଜ ହରିନେଉ, ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କର। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଅମରତ୍ୱ ଓ ସତ୍ୟ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେପରି ଏହି ରକ୍ଷା ମଣି ମୋତେ ଯଶ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ମୋତେ ତେଜ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଦିଅ, ମୋତେ ଯଶସ୍ୱୀ କର। ଏହିପରେ ଏକ ଅନ୍ୟ କଥା ଆସେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚାରୋଟି ରଥର ବିବରଣୀ ମିଳେ: ପ୍ରଥମ ରଥ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେବତାମାନଙ୍କର, ତୃତୀୟ ଭାଗ ଭାଗ୍ୟ ବରୁଣଙ୍କର ଓ ସବୁଠୁ ତଳ ରଥ ସର୍ପମାନେ ଓ ଅରଦଥଙ୍କର। ଏଠାରେ ଦର୍ଭା ଅଗ୍ନିର ଶିଖା, ଗଛ ତାହାର ଆବରଣ, ଘୋଡାର ଲୋମ ଏହି ଆବରଣ, ଏବଂ ରଥର ଆବରଣ ଏବଂ ବନ୍ଧନ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଏଠାରେ ଶ୍ୱେତପଦୀ ସର୍ପକୁ ଆଘାତ କରାଯାଏ, ପ୍ରାଚୀନ ଓ ନୂତନ, ସର୍ପବିଷ ଯେପରି କାଠ ଭଳି ନିଷ୍ପ୍ରଭ ଓ ନଷ୍ଟ ହେଉ। ନିରବ ଏବଂ ଉପର-ନିମ୍ନ ହେଉଥିବା ସର୍ପ ମୁହଁ ଖୋଲି କଥା କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କର ବିଷ ଅଗ୍ନି ଭଳି ଉପ୍ରେ ଲମ୍ପଟି ଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତାହା ନଷ୍ଟ ହେଉ। ପୈଦ୍ୱ ନାମକ ଶକ୍ତି ଶ୍ୟାମ, ଶ୍ୱେତ ଓ ଧୂସର ସର୍ପମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କରେ, ରଥର ଯୋକର ମୁଣ୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ, ବିଷକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। ହେ ପୈଦ୍ୱ, ତୁମେ ପ୍ରଥମ, ଆମେ ତୁମ ପଛରେ ଯାଉଛୁ। ଯେପଥରେ ଆମେ ଯାଉଛୁ, ସେଥିରୁ ସର୍ପମାନେକୁ ଦୂର କର। ଏହି ପୈଦ୍ୱ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଏହି ତାହାର କ୍ଷେତ୍ର। ଏହି ହେଉଛି ଘୋଡାର ପଦଚିହ୍ନ, ସର୍ପ ନାଶକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଯାହା ବନ୍ଧାଯାଇଛି ତାହା ଭାଙ୍ଗେ ନାହିଁ, ଯାହା ଅବନ୍ଧା ତାହା ଏକାତ୍ମ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇଟି ସର୍ପ, ଏକ ନାରୀ ଏକ ପୁରୁଷ, ଦୁହେଁ ବିଷାକ୍ତ। ଏଠାରେ ନିକଟ ଓ ଦୂର ଥିବା ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପମାନେ ଅଛନ୍ତି; ମୁଁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ବିଛି, ସର୍ପ ଓ ଲାଠି ଧରି ଆସୁଥିବାକୁ ଆଘାତ କରେ। ଏହି ହେଉଛି ଦୁଷ୍ଟ ସର୍ପ ପାଇଁ ଔଷଧ, ଦେଶୀ ଓ ବିଦେଶୀ ଦୁହେଁ ପାଇଁ। ଇନ୍ଦ୍ର ମୋ ପାଇଁ ସର୍ପକୁ ଶକ୍ତିହୀନ କଲେ, ପୈଦ୍ୱ ତାକୁ ହାନିହୀନ କଲେ। ଆମେ ପୈଦ୍ୱଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁ, ସେ ନିଜ ଗୃହରେ ଦୃଢ଼ ଓ ଅଚଳ। ଏହି ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପମାନେ ପଛରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଓ ବିଷ ହରାଇଗଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଧାରୀ ଦ୍ୱାରା ହତ। ଇନ୍ଦ୍ର ଆଘାତ କଲେ, ଆମେ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲୁ। ବିଷାକ୍ତ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ନାଶକ ସମସ୍ତେ ନିହତ; କଳସୀ ଦ୍ୱାରା କଳାକୁ, ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱେତକୁ ଆଘାତ କର। କିରାତ ଝିଅ ତାଙ୍କ ସହଚରୀମାନେ ସହିତ ସୁନାର କୁଦା ନେଇ ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ଔଷଧ ଖୋଦି।