ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲି: ଯଦି ମୁଁ କେବେ ଦୁଃଖୀ, ସ୍ନାନ କରିଥିବା କିମ୍ବା ସନ୍ତାନ ହରାଇଥିବା କାହାରି ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଁଥିଲି, ସେଇ ସମସ୍ତ ପାପ ମୋଠାରୁ ଦୂରେଇଯାଉ, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ମୋ ସହିତ ରହୁ। ଯେଉଁ ନାମ ମୋଠାରୁ ନେଇଥିଲେ, ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞରେ ଦେଇଥିଲେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦେଶ ଉପରୁ ଔଷଧ ମୋତେ ମୁକ୍ତ କରୁ। ଦେବତାଙ୍କ ପାପ, ପୂର୍ବଜମାନେ ନାମ ନେଇଥିବା ପାପ, ସମସ୍ତ ଦୁର୍ବାର୍ତ୍ତା ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରୁ ଔଷଧ, ବ୍ରହ୍ମ, ଋକ୍, ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୁକ୍ତି ଚାହେଁ। ଯେପରି ବାୟୁ ଧଳିକୁ ଭୂମିରୁ ଉଡ଼ାଇ ଦେଉଛି, ମେଘକୁ ଆକାଶରୁ ଦୂର କରି ଦେଉଛି, ସେପରି, ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ସମସ୍ତ ଅପଶକୁନ ମୋଠାରୁ ଦୂର କର। ତୁମେ ହେଇଁ କାନ୍ଦିବା ନାହିଁ, ଗାଢ଼ି ବାନ୍ଧିଥିବା ଗଧିର ପରି ଚାଲିଯାଅ; ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହେଇଯାଅ। ଏହି ହେଉଛି ମାୟାର ପଥ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ନେଇଯାଉଛୁ; ଆମେ ତୁମକୁ ପଠାଇଁଛୁ, ପୁନି ତୁମକୁ ତୁମ ମୂଳକୁ ଫେରାଉଛୁ। ଏହି ପଥ ଧରି ଚାଲ, ଅଜନ୍ମା ନାରୀଙ୍କ ଶବଯାତ୍ରା ପରି ଭାଙ୍ଗିଯାଅ, ବିବିଧ ରୂପ ଧରି ଚତୁର ହୋଇଁ। ଆଲୋକର ପଥ ଧରି ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଅ; ଆମ ପାଖରୁ ଦୂରେ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ନିବାସ କର। ତୁମେ ତୀର୍ଥ ହୋଇ ଅତିକ୍ରମ କର, କଠିନ ସ୍ଥାନ ଚାଲିଯାଅ; ଏଠାରେ ରୁହିବା ନାହିଁ, ଅତିକ୍ରମ କର। ବାୟୁ ଯେପରି ଗଛକୁ ଉଖଡ଼ି ଦେଉଛି, ସେପରି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଭୁଲିଯାଅ; ଏଠାର ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟକୁ ଛୁଅ ନାହିଁ। ତୁମେ ତୁମ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଫେରିଯାଅ, ତାଙ୍କୁ ଅସନ୍ତାନ କର। ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଫାନ୍ଦ ପବିତ୍ର କୁଶ, ଶ୍ମଶାନ, କ୍ଷେତ୍ର କିମ୍ବା ଗୃହ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ରଖାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଜୟ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ଏହି ଶତ୍ରୁତାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଛୁ, ଯାହା ଏଠାରେ ଆଣାଯାଇଛି, ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ ଲୁଚାଯାଇଛି—ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଯେଉଁଠାରୁ ଆସିଥିଲା, ସେଠାକୁ ଫେରିଯାଉ, ଘୋଡ଼ା ପରି, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରକାରୀ ଆମ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷତି ନଦିଅନ୍ତୁ। ଆମ ଘରେ ଲୋହାର କୁଲାଡ଼ି ଅଛି; ଆମେ ତୁମର ଅନେକ ରୂପ ଚିହ୍ନିଛୁ। ଉଠିଯାଅ, ଅଜଣା, ଏଠାରେ କ’ଣ ଚାହଁ? ମୁଁ ତୁମର ଗଳା ଓ ପାଦ କାଟି ଦେବି, ମନ୍ତ୍ର! ପଳାଇଯାଅ! ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତାନ ରଖିଛନ୍ତି। ସୋମ, ରାଜା, ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥ ଏବଂ ମିତ୍ର ଆମକୁ କୃପା କରନ୍ତୁ। ଭବ ଓ ସର୍ବ, ଯେଉଁ ଅପକାର ଓ ମନ୍ତ୍ର ହୋଇଛି, ତାହା ପାଇଁ ଆମ ଉପରେ ଦୟା କର; ଦେବାସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଅପକାରୀଙ୍କୁ ଆଘାତ କର। ମନ୍ତ୍ର ଦୁଇପାୟୀ, ଚତୁଷ୍ପାୟୀ, ବିବିଧ ରୂପ ଧରିଥିଲେ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟପାୟୀ ହେଲେ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଆକାର ଧରି ସୀମା ହୋଇ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଅ। ଲେପିତ, ଅଙ୍କିତ, ଚିହ୍ନିତ, ସମସ୍ତ ଅପଶକୁନ ବହନ କରୁଥିବା ମନ୍ତ୍ର, ଚାଲିଯାଅ! ମନ୍ତ୍ରକାରୀକୁ ଚିହ୍ନ, ଯେପରି କନ୍ୟା ନିଜ ବାପାକୁ ଚିହ୍ନିଥାଏ। ମନ୍ତ୍ର, ଏଠାରେ ରୁହିବା ନାହିଁ; ଆହତ ପଥ ଧରି ଯାଅ। ତୁମେ ଶିକାର, ଶିକାରୀ ତୁମ ପଛେ; ସେ ତୁମକୁ କାଟି ଦେଉ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ପୂର୍ବବାସୀଙ୍କୁ ଅପସାରଣ କରାଯାଏ, ଦିଆଯାଇଥିବା ଜିନିଷ ଫେରାଯାଏ; ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆସି ପୂର୍ବକୁ ଆଘାତ କରେ, ଏବଂ ତା’ପରେ ଆଉ ଜଣେ ଆଘାତ ପାଇଥାଏ। ମୋ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣ; ଯେଉଁଠାରେ ଅଛ, ସେଠାରୁ ଆସ। ଯିଏ ତୁମକୁ ତିଆରି କରିଛି, ସେଠାକୁ ଫେରିଯାଅ। ନିର୍ଦ୍ଦୋଷଙ୍କ ହତ୍ୟା ଭୟଙ୍କର, ମନ୍ତ୍ର—ଆମର ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟକୁ ମାରିବା ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଲୁଚିଛ, ସେଠାରୁ ତୁମକୁ ଉଠାଉଛୁ; ପତ୍ର ଠାରୁ ହାଲୁକା ହେଉ। ଯଦି ତୁମେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକାଯାଇଛ, ଜାଲରେ ଆବୃତ, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ନଶ୍ଟ ହେଉ; ଆମେ ତୁମକୁ ପୁନି ତୁମ କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଉଛୁ। ମନ୍ତ୍ର, ଫାନ୍ଦ, ଏବଂ ଯିଏ ଆମ ଲୋକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହା ଲାଗିଛି, ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଉ; ଏଠାରେ ରୁହିବା ନାହିଁ, ମନ୍ତ୍ରକାରୀଙ୍କୁ ଆଘାତ କର। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଅନ୍ଧକାରରୁ ମୁକ୍ତ, ରାତି ଯେପରି ଉଷା ଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ି ଦେଉଛି, ଏପରି ମୁଁ ସମସ୍ତ ଅପକାର ଓ ମନ୍ତ୍ରକୁ ହାତ ଝାଡ଼ି ଦେଉଛି, ହାତୀ ଧୁଳି କାଢ଼ିଦେବା ପରି। ଏବେ ମୋ ମନ ଏ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗିଛି—ମଣିଷର ପାଦ ତଳ କିଏ ତିଆରି କଲେ? ମାଂସ କେମିତି ଏକତ୍ରିତ ହେଲା? ଗୋଡ଼ ତଳ, ଆଙ୍ଗୁଠି, ଗଠି, ଅନ୍ତଃସ୍ଥଳ କିଏ ତିଆରି କଲେ? ତଳ ଓ ମଧ୍ୟଭାଗ କ’ଣ ଆଧାର? ମଣିଷର ତଳ ଓ ଉପର ଗୋଡ଼, ଦୁହିଁ ଅସ୍ଥି ଥିବା କିଏ ତିଆରି କଲେ? ଗୋଡ଼ର ଭାଗ ନିରୃତି ସହିତ ରଖାଯାଇଛି; ଘୁଁଡ଼ି ଗଠି କେଉଁଠି? କିଏ ଜାଣେ? ଚାରି ଭାଗ ଏକତ୍ରିତ, ଶେଷରେ ଏକତ୍ରିତ; ଘୁଁଡ଼ି ଉପରେ ଢିଲା ଟ୍ରଙ୍କ। କିଏ କଟି ଓ ଉରୁ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଦୃଢ଼ ଆଧାର ହେଲା? କେତେ ଦେବତା, କିଏ ମଧ୍ୟରୁ ମଣିଷର ଛାତି ଓ ଗଳା ତିଆରି କଲେ? କେତେ ଛାତି ଦେଲେ, କିଏ କାନ୍ଧ ତିଆରି କଲେ, କେତେ ପିଠ ଗଠନ କଲେ? କିଏ ତାଙ୍କ ହାତ ଏକତ୍ରିତ କରି, “ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ଷମତାଶୀଳ ହେଉ,” ବୋଲି କହିଲେ? କିଏ କାନ୍ଧ ରଖିଲେ, କିଏ ଏହାକୁ ଦୃଢ଼ କଲେ? କିଏ ସାତ ଛିଦ୍ର—ମୁଣ୍ଡ, ଦୁଇ କାନ, ଦୁଇ ନାକ, ଦୁଇ ଆଖି, ମୁଁହ—ତିଆରି କଲେ? କାହାର ମହିମାରେ ଚତୁଷ୍ପଦ ଓ ଦ୍ୱିପଦ ସମସ୍ତେ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି? ନିଶ୍ଚୟ, ଜିଭ ଜହ୍ୱା ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଇଛି, ବାଣୀ ପୃଥିବୀରେ ରଖାଯାଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ରହି, ରୂପ ଧାରଣ କରି, କିଏ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣେ? କିଏ ତାଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କ, କପାଳ, ମୁଣ୍ଡ ଶୀର୍ଷ ଓ ପ୍ରଥମ ମଣ୍ଡ କାଢ଼ିଲେ? ମଣିଷର ଜହ୍ବା ତିଆରି କରି, କିଏ ଦେବତା ଆକାଶକୁ ଗଲେ? ସୁଖ-ଦୁଃଖ, ସ୍ୱପ୍ନ, ନିଦ୍ରା ଓ କ୍ଳାନ୍ତି—ମଣିଷ କାହିଁକି ଏତେ ତୀବ୍ର ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସ ଭୋଗ କରେ? ବେଦନା ଓ ଶାନ୍ତି, ନାଶ ଓ ମୂଢ଼ତା କେଉଁଠୁ ଆସେ? ସଫଳତା, ସମୃଦ୍ଧି, ଅବନତି, ବୁଦ୍ଧି ଓ କ୍ରନ୍ଦନ କେଉଁଠୁ ଆସେ?