ମେଘ ହେଉଛି ମଜ୍ଜା, ଓ ପାନୀୟ ହେଉଛି ସମାପ୍ତି—ଏହିପରି ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ ବିଶ୍ୱ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ। ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି ବିରାଜିତ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ଵୟ ଉଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ବଦିଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଦକ୍ଷିଣା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଥିବା ସମୟରେ ଯମ ବିରାଜିତ। ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗା ପଶ୍ଚିମରେ, ଧାତା ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ଏବଂ ସବିତା ବିଦ୍ୟମାନ। ସୋମ ରାଜା ତୃଣମାନ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ମିତ୍ର ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ବିନୋଦ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱଦେବ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ପ୍ରଜାପତି ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି। ଏହି ରୂପଟି ହେଉଛି ସାର୍ବଭୌମ ରୂପ, ସମସ୍ତଙ୍କ ରୂପ, ଗାଈର ରୂପ। ସମସ୍ତ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଯିଏ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଗୋମାନ୍ୟ ଆସି ଉଭୟ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଏ। ଏହି ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ତର୍ଗତ ରୋଗବାଳା ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପାତ କରି, ମୁଁ କହେଁ—ମୁଣ୍ଡର ବ୍ୟଥା, କାନର ପୀଡା, ରକ୍ତସ୍ରାବ, ଏବଂ ମୁଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ଆମେ ତୁମଠାରୁ ଦୂର କରୁଛୁ। ତୁମର କାନ, କାନର ମୁହାଁ, ଫାଟିଯାଉଥିବା କାନର ଯନ୍ତ୍ରଣା—ସମସ୍ତ ମୁଣ୍ଡ ରୋଗ ଅପସାରଣ ହେଉ। କାହିଁକି ହେଉନା, କାନ ବା ମୁଁହରୁ ଶୋଷଣ ଚାଲିଯାଏ—ସେଇ ସମସ୍ତ ମୁଣ୍ଡ ରୋଗକୁ ଆମେ ଦୂର କରୁଛୁ। ଯାହା ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ରାବ କରାଏ, ଯାହା ଅନ୍ଧତା ଦେଇଥାଏ—ସମସ୍ତ ମୁଣ୍ଡ ରୋଗ ଅପସାରଣ ହେଉ। ଅଙ୍ଗର ବ୍ୟଥା, ଜ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଫାଟିଯାଉଥିବା ବ୍ୟଥା—ସମସ୍ତ ମୁଣ୍ଡ ରୋଗ ଦୂର ହେଉ। ଯାହା ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିରେ ମଣିଷକୁ ଅସ୍ଥିର କରେ—ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଜ୍ୱର ଦୂର ହେଉ। ଯାହା ଜଂଘାରେ ଚାଲି ଯାଏ ଓ ଗୁଦ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ—ତୁମ ଅନ୍ତଃସ୍ଥଳରୁ ଶୋଷଣ ଅପସାରଣ ହେଉ। ଚାହିଦା ବା ଅଚାହିଦାରୁ ଯଦି ହୃଦୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ହୃଦୟ ଓ ଅଙ୍ଗର ସମସ୍ତ ଦୁର୍ବଳତା ଦୂର ହେଉ। ତୁମ ଅଙ୍ଗ, ଜଳ, ଓ ଗୁହ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ କାମ୍ଲା ଦୂର ହେଉ, ଶୋଷଣ ଅପସାରଣ ହେଉ। ଦୁର୍ବଳତା ପେଶାବ ହେଉ, ରୋଗ ପେଶାବ ହେଉ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶୋଷଣର ବିଷ ଦୂର କରିଦେଉଛି। ଖାସି ଓ ତୁମର ଗୁହ୍ୟ ପୀଡା ବାହାରିଯାଉ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶୋଷଣର ବିଷ ଦୂର କରିଦେଉଛି। ତୁମ ଗୁହ୍ୟ, ପ୍ଳୀହା, ନାଭି, ଓ ହୃଦୟ ଉପରୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶୋଷଣର ବିଷ ଦୂର କରୁଛି। ଯେଉଁ ରୋଗ ମୁଣ୍ଡର ଯୋଡ଼କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ମୁଣ୍ଡ ଚୂଡ଼ାକୁ ଆଘାତ କରେ—ସେମାନେ ଅକ୍ଷତ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୋଇ ବାହାରିଯାଉ। ଯେଉଁ ହୃଦୟକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଯେଉଁ ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଖାସି—ସେମାନେ ଅକ୍ଷତ ହୋଇ ବାହାରିଯାଉ। ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା, ପୃଷ୍ଠକୁ ଛିଦ୍ର କରୁଥିବା, ଫ୍ଲାଙ୍କର ସୂତ୍ରକୁ ଛିଦ୍ର କରୁଥିବା ଯେଉଁ ରୋଗ—ସେମାନେ ଅକ୍ଷତ ହୋଇ ବାହାରିଯାଉ। ଗୁଦରେ ବିଶ୍ୱ ଚାଲି ଯାଉଥିବା, ଆନ୍ତ୍ରକୁ ବିକଳ କରୁଥିବା ଯେଉଁ ରୋଗ—ସେମାନେ ଅକ୍ଷତ ହୋଇ ବାହାରିଯାଉ। ଯେଉଁ ମୁସଳ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରେ, ଭାଙ୍ଗିଦେଇ ଦିଏ, ସେମାନେ ଅକ୍ଷତ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୋଇ ରୋଗକୁ ତୁମ ଶରୀରରୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଅଙ୍ଗକୁ କ୍ଷତିକର, ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଯେଉଁ ରୋଗ—ହେ ରୋପଣା, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଏପରି ରୋଗର ବିଷ ଦୂର କରିଦେଉଛି। ଗଭୀର ଘାଉ, ଫୋଡା, ବାୟୁ ଦୋଷ, କେଶ ରୋଗ—ମୁଁ ସମସ୍ତ ବିଷ ଦୂର କରିଦେଉଛି। ତୁମ ପାଉଁ, ଘୁଡ଼ି, କଟି, ସମସ୍ତ ସନ୍ଧି, ଜ୍ୱଳନ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅଙ୍ଗର ରୋଗ ନଶ୍ୱର ହେଉ। ମୁଣ୍ଡର ଅସ୍ଥି, ହୃଦୟର ବିକଳତା ସହିତ, ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ତାହାର କିରଣରେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରେ, ସେପରି ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅଙ୍ଗର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହେଉ। ଏହି ବିଶ୍ୱର ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ—ଏହି ଧୂସର, ବାୟଁ, ଯଜ୍ମାନ; ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟମ ଭାଇ ଭୋଜନ କରେ, ତୃତୀୟ ଭାଇ ଘୃତପୃଷ୍ଠ। ଏଠି ମୁଁ ସପ୍ତପୁତ୍ର ସହିତ କୁଳପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଛି। ସାତିଏ ଏକଚକ୍ର ରଥକୁ ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି; ଏକ ଘୋଡ଼ା, ନାମ ସାତ, ତାହାକୁ ଟାଣେ। ଚକ୍ରର ତିନି କୁହୁଡ଼ି, ଅଜର, ଅଭେଦ୍ୟ, ଯାହାର ଉପରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭିତି ସ୍ଥିତ। ଏହି ରଥ ଉପରେ ସାତିଏ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଏହାର ସାତ ଚକ୍ର, ସାତ ଘୋଡ଼ା ଟାଣେ। ସାତ ଭଉଣୀ ଏକତ୍ରିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଗାଈର ସାତ ନାମ ରହିଛି। କିଏ ଦେଖିଥିଲେ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ, ଅସ୍ଥିହୀନ ଥିଲେ ଯିଏ ଅସ୍ଥି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି? ଆତ୍ମା, ପୃଥିବୀର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେଉଁଠି କେଉଁଠି? କିଏ ଏହି ଜ୍ଞାନ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ? ଯିଏ ଜାଣନ୍ତି, ସେଉଁଠି କଥା କହନ୍ତୁ—ବାୟଁ କେଉଁଠି ବିରାଜିତ? ଗାଈମାନ୍ୟ ତାହାର ମୁଣ୍ଡରୁ ଦୁଧ ଚୁଷନ୍ତି; ଆବରଣ ପିନ୍ଧି, ପଦଚାରଣରେ ପାଣିକୁ ଛୁଉଁଥିଲେ। ମୁଁ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରେ, ଜାଣିନାହିଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନ କ’ଠି? ବଛା, ଚିତ୍ରିତ ଗାଈ ଉପରେ, ଋଷିମାନେ ସାତ ସୂତ୍ର ପ୍ରସାରିତ କରି ତାହାକୁ ବୁନିଥିଲେ। ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ପଚାରେ, ଏହିଠାରେ ଜାଣିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ; ଯିଏ ଅଜନ୍ମା ରୂପେ ଛଅ ଦିଗକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି କ’ଣ ସେ ଏକ? ମାତା ପିତାଙ୍କ ସହ ଅମୃତ ବଣ୍ଟିଥିଲେ; ପ୍ରଥମେ ସେ ମନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ସେ, ତୀବ୍ର, ଗର୍ଭ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯେଉଁମାନେ ନମସ୍କାର କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ବାଣୀକୁ ଗଲେ। ଯୋକ୍ତ ମାତା ଡାହାଣ ପଟେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ; ଗର୍ଭ ଗର୍ଭାଶୟରେ ଥିଲା। ବଛା ମାପି, ଗାଈମାନେ ଦେଖିଲେ, ସର୍ବଭୌମ ରୂପକୁ ତିନି ଏକତ୍ରିତିରେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଦୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ରୂପ ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତତ୍ତ୍ୱରେ ବିଲୀନ, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ, ଶାନ୍ତି ଓ ଏକତା ଅନୁଭୂତି ହୁଏ।