ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଯେ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଏ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ହାତରେ ଅଞ୍ଜଳି ନେଇ, ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ସହିତ, ବେଦୀ ପାଖରେ ଯଜ୍ଞ ଉପକରଣ ନେଇ, ‘ଵଷଟ୍’ ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ହବି ଦେଇଥାନ୍ତି। ପୁରୋହିତମାନେ, କେହି ପ୍ରିୟ କେହି ଅପ୍ରିୟ, ସେମାନେ ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି। ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଯିଏ ଜାଣିଛି, ସେ କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଭୋଜନ ନ ନିରୀକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଭୋଜନ, ନ ତାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଭୋଜନ ଖାଇବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଭୋଜନ ଅନ୍ୟମାନେ ଖାନ୍ତି, ସେ ଭୋଜନ ପାପ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କରେ ଯାଏ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଭୋଜନ ଅନ୍ୟମାନେ ଖାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଇ ଭୋଜନ ପାପ ତାଙ୍କୁ ଲାଗେ ନାହିଁ। ସବୁବେଳେ, ଯିଏ ଦଳନ ପାଷାଣ, ନିର୍ମଳ କରିବା ଜଳ, ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ ତ୍ୟାଗ ସହିତ, ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ହବି ଆଣିଥାଏ। ଯିଏ ହବି ଆଣେ, ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ପ୍ରଜାପତିଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ସୂତ୍ରରେ ବିସ୍ତୃତ ହୁଏ। ଏହିପରି, ଯିଏ ହବି ଆଣେ, ସେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରେ। ଅତିଥି ପାଇଁ ଯିଏ ଅଛନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଆହବନୀୟ ଅଗ୍ନି; ଘରେ ଯିଏ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଗାର୍ହପତ୍ୟ; ଯେଉଁଠାରେ ରନ୍ଧାଯାଏ, ସେଠା ଡକ୍ଷିଣାଗ୍ନି। ଯିଏ ଅତିଥି ଭୋଜନ ପୂର୍ବରୁ ଖାଏ, ସେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନର ଫଳ ଦୁଇଁଟି ନିଜେ ନେଇଥାଏ। ସେ ଦୁଧ ଓ ରସ, ପୋଷଣ ଓ ସମୃଦ୍ଧି, ସନ୍ତାନ ଓ ପଶୁ, ଖ୍ୟାତି ଓ ପ୍ରଶଂସା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବୁଦ୍ଧି—ଏସବୁ ନିଜେ ନେଇଥାଏ। ଏହି ଅତିଥି, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଜ୍ଞର ସାର ଓ ଏହାର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ପାଇଁ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଅତିଥି ଖାଇଥିବା ପରେ ମାନେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ଭୋଜନ ବିଶେଷ ମଧୁର, ଦହି, ଦୁଧ କିମ୍ବା ମାଂସ, ସେଉଁଠି ଅତିଥି ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଯିଏ ଦୁଧ ଦେଇ ହବି ଦାନ କରେ, ସେ ଯେପରି ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞ କରି ଯେତେ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ, ସେତେ ଏହି ହବି ଦାନରେ ମଧ୍ୟ ପାଏ। ଏହିପରି ଘୃତ, ମଧୁ, ମାଂସ, ଜଳ ଦେଇ ଯିଏ ହବି ଦାନ କରେ, ସେ ଅତିରାତ୍ର, ସତ୍ତ୍ରସତ୍ୟ, ଦ୍ୱାଦଶାହ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏହି ଦାନରେ ମଧ୍ୟ ପାଏ। ଜଳ ଦେଇ ଯିଏ ଦାନ କରେ, ସେ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି, ସ୍ଥିରତା, ସନ୍ତାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦର ଅର୍ହତା ପାଏ। ଏପରି ଜ୍ଞାନ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଧନ, ସନ୍ତାନ ଓ ପଶୁର ନିବାସସ୍ଥଳ ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ସେ ହିଙ୍କାର କରେ, ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ତୁତି କରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଗୀତ ଗାଏ, ବିକାଳେ ପାଠ କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତରେ ନିବାସସ୍ଥଳ ହୁଏ। ଏହିପରି ମେଘ ଗଠନ ହେଲେ ହିଙ୍କାର, ଗଜଗଜାହଟେ ସ୍ତୁତି, ଆଲୋକରେ ପାଠ, ବର୍ଷାରେ ଗୀତ, ଏବଂ ଏକତ୍ରିତ ହେବାରେ ନିବାସସ୍ଥଳ ହୁଏ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ଧନ, ସନ୍ତାନ ଓ ପଶୁର ନିବାସ ହୁଏ। ଅତିଥିମାନେ ଆସିଲେ, ସେ ହିଁ ଧ୍ୱନି କରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରେ, ସ୍ତୁତି କରେ, ଜଳ ଚାହେ, ଗୀତ ଗାଏ; ଆଣେ, ଫେରାଏ, ଅବଶେଷ ହଟାଏ। ଏହି ଅବଶେଷ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି, ସନ୍ତାନ ଓ ପଶୁର ଧନର ରୂପେ ହୁଏ। ସେ ଯେଉଁ ପ୍ରବନ୍ଧକୁ ଡାକେ, ସେ ଶୁଣିଥାଏ। ସେ ଯେଉଁ କଥାକୁ ଶୁଣେ, ସେ ସେଇ କଥା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଶୁଣାଏ। ପାତ୍ର ନେଇ ଯେଉଁ ସେବକମାନେ ପୂର୍ବ ପରେ ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଧ୍ଵର୍ୟୁଙ୍କ ଅଞ୍ଜଳି ରୂପ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ହୋତୃ ପୁରୋହିତ ନୁହେଁ। ଅତିଥିପତି ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରି ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଯାଏ। ସେ ଯାହା ବଣ୍ଟନ କରେ, ଦାନ ବଣ୍ଟନ କରେ; ଯାହା କରେ, ସେ ଉପଲବ୍ଧି କରେ। ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ଭୋଜନ କରେ; ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ରୂପ ତାଙ୍କରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ। ଆକାଶରେ ଭୋଜନ କଲେ, ଆକାଶର ସମସ୍ତ ରୂପ ତାଙ୍କରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ଭୋଜନ କଲେ, ସ୍ୱର୍ଗର ସମସ୍ତ ରୂପ ତାଙ୍କରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୋଜନ କଲେ, ତାଙ୍କରେ ସ୍ୱର୍ଗର ରୂପ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଭୋଜନ କଲେ, ସ୍ୱର୍ଗର ସମସ୍ତ ରୂପ ତାଙ୍କରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ। ସେ ନିମନ୍ତ୍ରିତ, ନିମନ୍ତ୍ରିତ। ଏହିପରି ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ, ସେ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକ—ଦୁଇଁଟିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।