ମନର ଜନାନୀ, ତାଙ୍କର ଜାତିର ଗଠନ ଓ ବନ୍ଧନ ଦେଖିଲେ, ପିଞ୍ଚର, ପ୍ଲେଟ୍, ଏବଂ ଆଲିଙ୍ଗନର ଦ୍ରଢ଼ ବନ୍ଧନ ଥିଲା । ଏହି ବନ୍ଧନଗୁଡିକୁ ଆମେ ଖୋଲି ମୁକ୍ତ କରିଦେଲୁ । ତୁମ ବାସ୍କେଟ୍ ଭିତରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ଯାହା ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଛି, ସେଗୁଡିକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲୁ; ମନର ଜନାନୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ବିରୋଧରେ ଉତ୍ଥିତ ହେବେ ନାହିଁ । ଅନ୍ତର୍ୟାଗ ଶାଳା, ଅଗ୍ନି ଶାଳା, ଜନାନୀମାନଙ୍କର ଆସନ, ସଭା—ଓ ଶାଳା, ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କର ଆସନ, ଦିବ୍ୟ ଶାଳା । ଅକ୍ଷ, ଯୋକ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ଅନ୍ତରା—ଯାହା ବନ୍ଧିତ, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ, ତାହା ମୁକ୍ତ କରିଦେଲୁ । ଯିଏ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ଓ ଯିଏ ମାପିଛି—ମନର ଜନାନୀ ଦୁଇଜଣ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ଏକସାଥିରେ ବୃଦ୍ଧା ହେଉ । ସେ ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଉ ନାହିଁ; ଯାହା ଦ୍ରଢ଼ ଭାବେ ବନ୍ଧିତ, ଯାହା ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲୁ । ଯିଏ ତୁମକୁ ମାପିଛି, ଶାଳା, ଯିଏ ଗଛଗୁଡିକୁ ଏକତ୍ର କରିଛି—ପ୍ରଜାପତି, ଉତ୍ତମ ନାୟକ, ପ୍ରଜା ପାଇଁ ତୁମେ ତିଆରି କରିଛି । ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଦାତାକୁ ନମସ୍କାର, ଶାଳାର ନାୟକକୁ ନମସ୍କାର; ଚଳିତ ଅଗ୍ନିକୁ ନମସ୍କାର, ଓ ତୁମେ, ମନୁଷ୍ୟ, ଆମର ଶ୍ରଦ୍ଧା । ଗାଁ, ଘୋଡା, ଏବଂ ଶାଳାରେ ଜନ୍ମିତ ଯାହା କିଛି, ସେଗୁଡିକୁ ନମସ୍କାର; ପ୍ରଜାରେ ଧନୀ ଶାଳାରେ, ଆମେ ତୁମ ବନ୍ଧନଗୁଡିକୁ ଖୋଲିଦେଲୁ । ତୁମେ ଅଗ୍ନି ଧରିଥିବା ଲୋକମାନେ, ପଶୁମାନେ ସହିତ ଆଛି; ପ୍ରଜାରେ ଧନୀ ଶାଳାରେ, ଆମେ ତୁମ ବନ୍ଧନଗୁଡିକୁ ଖୋଲିଦେଲୁ । ଯାହା ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତୃତ, ତାହା ସହିତ ଆମେ ଏହି ଆଶ୍ରୟକୁ ଧରିଛି; ଯାହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ବିସ୍ତାର, ଧୂଳିର ଅଞ୍ଚଳ, ତାହାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଯୋଗ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗର୍ଭ ଭାବରେ କରିଛି । ଏହା ସହିତ, ଆମେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟକୁ ଧରିଛି । ଖାଦ୍ୟରେ ଧନୀ, ଦୁଧରେ ପ୍ରଚୁର, ପୃଥିବୀରେ ନିର୍ମିତ, ମାପିତ ଓ ସୀମାବଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଧରିଥିବା—ଓ ଆଶ୍ରୟ, ଯିଏ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କର ନାହିଁ । ଘାସରେ ଢାକା, ଫଳ ଧରିଥିବା, ପରିଧାନିତ, ରାତିପରି, ଆଶ୍ରୟ ଏହି ବିଶ୍ୱର ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ । ମାପିତ, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ହାତୀର ପଦଚିହ୍ନ ପରି । ତୁମର ଯାହା ବନ୍ଧିତ, ଓ ଇଟା, ତାହା ଖୋଲି ଭରିଦେଲି । ମିତ୍ର ଲାଗି ଭୋରେ ଭାରୁଣ ଯାହା ବନ୍ଧିଛି, ତାହା ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ । ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ରୟ ନିର୍ମିତ, ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଓ ମାପିତ । ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଆଶ୍ରୟକୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଅମରତ୍ୱ, ସୋମର ଆସନ । ନେଷ୍ଟ ଭିତରେ ନେଷ୍ଟ, ପାତ୍ରରେ ପାତ୍ର ରଖାଯାଇଛି । ସେଠାରେ ଏକ ମର୍ତ୍ୟ ଜନ୍ମିତ, ଯାହାଠୁ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଦୁଇ ପଖ, ଚାରି ପଖ, ଛଅ ପଖ, ମାପିତ, ଆଠ ପଖ, ଦଶ ପଖ—ଓ ଆଶ୍ରୟ, ମନର ଜନାନୀ, ତୁମେ ଅଗ୍ନିର ଗର୍ଭ ଭାବେ ଶୟାନ । ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଦେଖୁଥିବା ଆଶ୍ରୟକୁ ଆମେ ନିର୍ଘାତ ଭାବେ ଆସିଲୁ । ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ତର୍ଜଳ ପ୍ରଥମ ସତ୍ୟର ଦ୍ୱାର । ଆମେ ଏହି ଜଳକୁ ଆଣିଲୁ, ରୋଗ ହିନ୍, ରୋଗ ନାଶକ । ଅମରତ୍ୱ ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି । ଆମେ ଉପରେ ଭାର ଦେଇ ନାହିଁ; ହେଉ ହାଲୁକା । ବଧୁ ପରି, ଆଶ୍ରୟ, ଯେଉଁଠି ଆମେ ଚାହୁଁ, ତୁମକୁ ବୋହି ଆଣୁ । ଆଶ୍ରୟର ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ତାହାର ମହାତ୍ୱକୁ ନମସ୍କାର; ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା, ଦିବ୍ୟମାନେକୁ ସ୍ୱାହା । ଆଶ୍ରୟର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ତାହାର ମହାତ୍ୱକୁ ନମସ୍କାର; ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା, ଦିବ୍ୟମାନେକୁ ସ୍ୱାହା । ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ, ଉତ୍ତର ଦିଗ, ନିଶ୍ଚିତ ଦିଗ, ଉପର ଦିଗ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆଶ୍ରୟର ମହାତ୍ୱକୁ ନମସ୍କାର; ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା, ଦିବ୍ୟମାନେକୁ ସ୍ୱାହା । ଏହିପରେ, ହଜାର ଗୁଣିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଳି, ଦୁଧରେ ଧନୀ, ସମସ୍ତ ଆକୃତିକୁ ନିଜ ଉରସ୍ଥଳରେ ଧରିଥିବା, ଦାତାକୁ ଶୁଭ ଦେଇଥିବା, ଯଜ୍ଞୀକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିବା, ବୃହସ୍ପତିର ସନ୍ତାନ, ତନ୍ତୁ ବୁନୁଥିବା ଏହି ବଳି ଅଛି । ଯିଏ ଜଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଚିତ୍ର ହୋଇଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ପୃଥିବୀ ପରି—ସେ ଛେନାର ପିତା, ଗାଁର ନାୟକ, ଆମକୁ ହଜାର ଗୁଣିତ ଧନ ଦେଉନ୍ତୁ । ଏହି ବଳି, ପୁରୁଣା ଓ ଦୁଧରେ ପ୍ରଚୁର, ଧନର ଶରୀର ଧରିଥିବା; ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା, ତାଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ପଥରେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ । ସେ ଛେନାର ପିତା, ଗାଁର ନାୟକ, ଏବଂ ମହା ଗୁଞ୍ଜରଣ କରୁଥିବାମାନେର ପିତା; ଛେନା, ଝିଲି ଉପରେ ଆବୃତ, ପୋଷକ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା—ଏହି ଘିଅ, ଧନର ମୂଳ । ଏହି ବଳି ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଂଶ ଆଣିଦେଇଥିବା, ଜଳ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଘିଅର ସାର; ଶକ୍ର ସୋମର ଖାଦ୍ୟ ଚୟନ କରିଥିଲେ, ମହା ପର୍ବତ ତାଙ୍କର ଶରୀର ହେଇଥିଲା । ତୁମେ ସୋମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଧରିଥିବା; ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର ଆକୃତି ଓ ପଶୁ ନିର୍ମାତା; ଏଠି ଫଳଦାୟୀମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉନ୍ତୁ—ଏଠି ଓ ସେଠି ଥିବାମାନେ ଆମକୁ ଦିଅ । ସେ ଘିଅ ଧରିଥିବା, ତାଙ୍କର ବୀଜ ଘିଅ, ତାଙ୍କର ଧନ ହଜାର ଗୁଣିତ—ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ବଳି, ଚର୍ବିରେ ପରିଧାନିତ, ଇନ୍ଦ୍ରର ଆକୃତି—ଦେବତାମାନେ, ଦୟାବାନ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଆମକୁ ଉପହାର ଭାବେ ପଠାନ୍ତୁ । ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରର, ଦୁଇ ହାତ ବାରୁଣର, ଶୋଉଡର ଅଶ୍ୱିନମାନଙ୍କର, କୁହା ମାରୁତମାନଙ୍କର; ବୁଦ୍ଧିମାନ, କବି, ଚିନ୍ତକମାନେ କୁହନ୍ତି ଏହି ବୃହସ୍ପତିର ସଂଗ୍ରହିତ ଆକୃତି । ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ଦଳର ଦୁଧର ସାର ସହିତ ନିଜକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛ; ତୁମକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ; ବଳି ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ମୁଁହରେ ହଜାର ଦେଇଥିବା । ବୃହସ୍ପତି, ସବିତା, ତୁମକୁ ପଖ ଦେଇଛନ୍ତି; ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରର ପ୍ରାଣ ବାୟୁ ତୁମକୁ ଆବୃତ କରିଛି; ମନ ସହିତ ମଧ୍ୟକାଶରେ ତୁମକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି—ଉଭୟ ଦିଗ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ, ତୁଳସୀ ଗ୍ରାସ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ହେଉ । ଯିଏ ଦେବତା ଓ ଗାଁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି କଥା କହିଛି—ବ୍ରାହ୍ମଣ ତା ବଳିର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଶୁଭ ଶ୍ରାପ ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ । ପାଶ୍ୱ ଅନୁମତିର, ଉରୁ ଭାଗର; ମିତ୍ର କୁହିଲେ, 'ଏହି ଦୁଇ, ହାଡ଼ ଥିବା, ମୋର ଏକା ଅଛି ।