ଏକ ସମୟର କଥା, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଶକ୍ତି ଏକ ଦିବ୍ୟ ମାତୃରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ଅସ୍ଥିର ଅଂଶ, ଯାହାକୁ ଉଦର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୃହତ୍, ରଥନ୍ତର, ଯଜ୍ଞାୟଜ୍ଞିୟ, ଓ ବାମଦେବ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଦେବତାମାନେ ରଥନ୍ତର ଦ୍ୱାରା ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁହିଲେ, ବୃହତ୍ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କେ ତେଜସ୍ୱୀ ଶକ୍ତି ଆହରଣ କଲେ। ବାମଦେବ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଦୁହାଯିଲା, ଯଜ୍ଞାୟଜ୍ଞିୟ ଦ୍ୱାରା ବଳି ଓ ଯଜ୍ଞ ଦୁହାଯିଲା। ଏହିପରି, ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକ ରଥନ୍ତର ଦ୍ୱାରା ଦୁହିଲେ, ତେଜସ୍ୱୀତା ବୃହତ୍ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯିଲା। ଯିଏ ବାମଦେବ ଭାବରେ ଜଳକୁ, ଯଜ୍ଞାୟଜ୍ଞିୟ ଭାବରେ ବଳିକୁ ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଅନୁଭବ କରେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଆଉ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଯାତ୍ରାରେ ବାହାରିଲେ। ପ୍ରଥମେ ସେ ଗଛମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଗଛମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ତେବେ ସେ ବର୍ଷରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଏହିକାରଣରୁ ଗଛର କୌଣସି ଅଂଶ କାଟିଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ପୁନଃ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ପରେ ସେ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ସେମାନେ ଆଘାତ କଲେ, ତେବେ ସେ ମାସରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଏହିକାରଣରୁ ପିତୃମାନେ ମାସରେ ଉପମାସ ଦେଇଥାନ୍ତି। ତା'ପରେ ସେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ସେମାନେ ଆଘାତ କଲେ, ସେ ପକ୍ଷରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଏହିକାରଣରୁ ଦେବତାମାନେ ପକ୍ଷରେ ବଷଟ୍ କରନ୍ତି। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯିଏ ଜାଣନ୍ତି, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ପଥ ଜାଣିଥାଏ। ଏହି ଶକ୍ତି ପୁଣି ମାନବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ତେବେ ସେ ସାକ୍ଷାତ୍ ହେଲେ। ଏହିକାରଣରୁ ମାନବମାନେ ଦିନ ଓ ରାତି ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣନ୍ତି ଓ ଘରେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ତା'ପରେ ସେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଅସୁରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ—"ଆସ, ମାୟା!" ଏଠାରେ ବିରୋଚନ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଛୁଆଁ ହେଲେ, ଦୁଧ ଦେବା ପାତ୍ର ଅପକ୍ୱ ମାଟିର ହଣ୍ଡି ଥିଲା। ଦୁଇମୁହଁ ପୁରୋହିତ ତା'କୁ ତଳରୁ ଦୁହିଲେ, କେବଳ ମାୟା ଦୁହାଯିଲା। ଅସୁରମାନେ ଏହି ମାୟାରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ଯିଏ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣେ, ସେ ମାୟାର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ। ତା'ପରେ ସେ ପୁଣି ପିତୃମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଡାକିଲେ—"ଆସ, ସ୍ୱଧା!" ଏଠାରେ ରାଜା ଯମ ଛୁଆଁ ହେଲେ, ରୌପ୍ୟ ପାତ୍ର ଥିଲା। ଅନ୍ତକ, ମୃତ୍ୟୁର ପୁତ୍ର, ତଳରୁ ଦୁହିଲେ, କେବଳ ସ୍ୱଧା ଦୁହାଯିଲା। ପିତୃମାନେ ଏହି ସ୍ୱଧାରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ଯିଏ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣେ, ସେ ସ୍ୱଧାର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ। ଏହି ଶକ୍ତି ପୁଣି ମାନବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଡାକିଲେ—"ଆସ, ସମୃଦ୍ଧି!" ଏଠାରେ ମନୁ ବୈବସ୍ବତ ଛୁଆଁ ହେଲେ, ପୃଥିବୀ ପାତ୍ର ହେଲା। ପୃଥୁ ବୈନ୍ୟ ତଳରୁ ଦୁହିଲେ, ଚାଷ ଓ ଶସ୍ୟ ଦୁହାଯିଲା। ମାନବମାନେ ସ୍ୱଧା, ଚାଷ ଓ ଶସ୍ୟରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ଚାଷ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ। ଏହି ଶକ୍ତି ପୁଣି ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଡାକିଲେ—"ଆସ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ!" ଏଠାରେ ରାଜା ସୋମ ଛୁଆଁ ହେଲେ, ଛନ୍ଦ ପାତ୍ର ହେଲା। ବୃହସ୍ପତି ଅଙ୍ଗିରସ ତଳରୁ ଦୁହିଲେ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟା ଦୁହିଲେ। ସପ୍ତ ଋଷି ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମତେଜସ୍ୱୀ ହୁଏ। ଏହି ଶକ୍ତି ପୁଣି ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଡାକିଲେ—"ଆସ, ବଳ!" ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଛୁଆଁ ହେଲେ, ଚମଚ ପାତ୍ର ହେଲା। ସବିତା ଦେବ ତଳରୁ ଦୁହିଲେ, କେବଳ ବଳ ଦୁହାଯିଲା। ଦେବମାନେ ଏହି ବଳରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ବଳର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ। ଏହି ଶକ୍ତି ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଡାକିଲେ—"ଆସ, ଗନ୍ଧ!" ଏଠାରେ ଚିତ୍ରରଥ ସୌର୍ୟବର୍ଚ୍ଚସ ଛୁଆଁ ହେଲେ, ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ପାତ୍ର ହେଲା। ବସୁରୁଚି ସୌର୍ୟବର୍ଚ୍ଚସ ତଳରୁ ଦୁହିଲେ, ଶୁଦ୍ଧ ଗନ୍ଧ ଦୁହାଯିଲା। ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏହି ଗନ୍ଧରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଗନ୍ଧର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ। ପରେ ସେ ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଡାକିଲେ—"ଆସ, ଗୁପ୍ତି!" ଏଠାରେ କୁବେର ବୈଶ୍ରବଣ ଛୁଆଁ ହେଲେ, ପାଶ ପାତ୍ର ହେଲା। ରୂପା ଆରା ବିଶିଷ୍ଟ କୁବେରକ ତଳରୁ ଦୁହିଲେ, କେବଳ ଗୁପ୍ତି ଦୁହାଯିଲା। ଅନ୍ୟ ଜୀବ ଓ ପିତୃମାନେ ଏହି ଗୁପ୍ତିରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ଗୁପ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ, ଦୁଷ୍ଟତା ଅଟକିଯାଏ। ଏହି ଶକ୍ତି ପୁଣି ନାଗମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଡାକିଲେ—"ଆସ, ବିଷ!" ଏଠାରେ ତକ୍ଷକ ବୈଶାଳ୍ୟ ଛୁଆଁ ହେଲେ, ଲାଉ ପାତ୍ର ହେଲା। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏୟରାବତ ତଳରୁ ଦୁହିଲେ, କେବଳ ବିଷ ଦୁହାଯିଲା। ନାଗମାନେ ଏହି ବିଷରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ବିଷର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି, ମଧୁବାଂଶ ରୂପେ, ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ସମୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଅମୃତ ଆବୃତ ଏହି ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ସମୁଦ୍ରର ଦୁଧ ବିଶାଳ ଓ ସମସ୍ତ ରୂପର ଅଛି, ତାହାର ମୂଳ ତା'ର ମଧୁ ଅଟୁଟ ଅଛି। ମଧୁବାଂଶ ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁରୁ ଜନ୍ମିଛି, ମାରୁତମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ। ସେ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର ମା, ବସୁମାନଙ୍କର କନ୍ୟା, ପ୍ରାଣର ଶ୍ୱାସ, ଅମୃତତ୍ୱର ନାଭି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର, ଘୃତ ଆବୃତ ଏହି ମଧୁବାଂଶ ମହାତେଜେ ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଛନ୍ତି। ଦେବମାନେ ମଧୁରୁ ଏହି ମଧୁବାଂଶକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ତା'ର ଗର୍ଭ ସମସ୍ତ ରୂପର ହେଲା। ମା ତା'ର ଶିଶୁକୁ ପୋଷଣ କଲେ, ଶିଶୁ ଜନ୍ମିଲେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ମଧୁବାଂଶକୁ ଯିଏ ସତ୍ୟରେ ଜାଣେ, ଯିଏ ତା'କୁ ଦେଖିପାରେ, ତା'ର ହୃଦୟ ପାତ୍ର ଅଟୁଟ ଓ ସୋମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆନନ୍ଦରେ ରହେ। ଏହି ଦୁଇ ଉଦର ହଜାର ଧାରାରେ ଅଟୁଟ ଅଛି, ସେମାନେ ଅକ୍ଷୟ ପୋଷଣ ଦେଇଥାନ୍ତି। ମଧୁବାଂଶ ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଛି, ବଳ ଦେଉଛି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ନିକଟକୁ ଆସୁଛି, ନିୟମସ୍ଥ ଭାବରେ ତିନି ଅଘ୍ରାଣ ମାପି ଆୟୁ ଦେଉଛି, ତା'ର ଦୁଧରେ ପୋଷଣ ମିଳେ।