ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଜୀବନରେ ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖ, ଅପମାନ, ଅଭିଶାପ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ରୋଷରେ ପୀଡିତ ହେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି କହିଲେ, “ମୋତେ ସମସ୍ତ ଅଭିଶାପରୁ, ବରୁଣଙ୍କ ରୋଷରୁ, ଯମଙ୍କ ନିୟମରୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତର ତିବ୍ର ତିରିଷ୍ଣାରେ ଜର୍ଜରିତ ହେଉଥିଲା। ସେ ତିରିଷ୍ଣାକୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ହେ ତିରିଷ୍ଣା, ତୁମେ ତିରିଷ୍ଣା ହରିବାରେ ସାମର୍ଥ୍ୟଶାଳୀ, ଏହି ତିରିଷ୍ଣାକୁ କାଟି ଦିଅ। ଯେପରି ଅପରାଧୀମାନେ ବନ୍ଧିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏହି ତିରିଷ୍ଣାକୁ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଧି ଦିଅ, ଯିଏ ବନ୍ଧିତ ହେବାକୁ ଉଚିତ।” ସେ ତିରିଷ୍ଣାକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ, “ତୁମେ ତିରିଷ୍ଣା, ତୁମେ ତିରିଷ୍ଣା ହର, ତୁମେ ବିଷ, ତୁମେ ବିଷ ନାଶକ; ଯେପରି ଏକ ଶୃଙ୍ଗାଳକୁ ଦୋରି ଖୋଲିଦିଆଯାଏ, ସେପରି ମୋକୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅ।” ତାପରେ ସେ ନିଜ ଦେହର ପାଶରୁ, ହୃଦୟରୁ ଓ ମୁଁହର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରୁ କିଛି ଅଂଶ ଦେଇ, ତିରିଷ୍ଣାକୁ ତାହାର ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଫେରାଇଦେଲେ। ସେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ରୋଗ ଦୂରୁ ଯାଉ, କୁକଥା ଦୂରେ ଯାଉ, ଅଗ୍ନି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନାଶ କରୁନ୍ତୁ, ସୋମ ଦୁର୍ମନ୍ତବାନ୍କୁ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ୍ନ କରୁନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ତାଙ୍କ ଉପରୁ ଖସିପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହେଲା। ସେ ଏକ ଲୋହାର ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଅଶୁଭକୁ ଶତ୍ରୁ ସହିତ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ଯେଉଁ ଅପଶକୁନ, ଦୁଃଖ, ଦୃଭାଗ୍ୟ ଓ ଦ୍ୱେଷ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ସେ ଅର୍ଜୁନ ଲତା ଭଳି ଗଛରୁ ଖସିପଡ଼ିଲା। ସେ ସବିତାର ଗୋଲ୍ଡେନ୍-ହ୍ୟାଣ୍ଡ୍ଡ୍, ଧନ ଦାତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି କହିଲେ, “ଏହି ଅପଶକୁନକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଅ।” ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ସହିତ ଶତଧିକ ଅପଶକୁନ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ତାଙ୍କ ଦେହ ଓ ପ୍ରାଣ ସହିତ ଏହି ଅପଶକୁନ ଥାଏ। ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ପାପୀ ଓ ନାଶକ ଅପଶକୁନକୁ ଦୂରେ କର, ହେ ଜାତବେଦସ୍, ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ଦିଅ।” ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ଗାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଗୋହାଟରେ ଗୋମାନେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରାଯାନ୍ତି, ମଙ୍ଗଳମୟ ଭାଗ୍ୟ ଏଠାରେ ରୁହୁ, ଅଶୁଭ ଦୂରେ ଯାଉ। ସେ ରୂରା, ଚଳିତା, ପ୍ରେରକ, ଶୂର ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ଆଶାପୂରକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଦିନ କିମ୍ବା ଦୁଇ ଦିନ ଏହି ବାଂଦୁଆ ଡାହିଁକୁ ଆସିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଯାଉଦିଅ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ। ତାପରେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ—“ତୁମର ମନୋହର ପିତାମ୍ବର ଘୋଡ଼ା ମୟୂରପିଛା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ତୁମେ ଆସ, କୌଣସି ବନ୍ଧନ ତୁମକୁ ରୋକିପାରିବ ନାହିଁ, ତୁମେ ସିଧା ତୀର ଭଳି ଆସ, ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚ।” ସେ ଏହିପରି କହି, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ କବଚ ଦେଇ ଢାକିଲେ, ସୋମ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅମରତ୍ୱ ଦେଇ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ, ବରୁଣ ତାଙ୍କୁ ବିଶାଳ ଛାତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଜୟୀ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତାଙ୍କରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଶେଷକାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ତୁମର ଶ୍ୱାସ ଓ ନିଶ୍ୱାସ ଏଠାରେ ରୁହୁ, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅଂଶରେ, ଅମରତ୍ୱ ଲୋକରେ ଜୀବନ୍ତ ରୁହୁ। ଭାଗ, ସୋମ, ମାରୁତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ତୁମର ଶ୍ୱାସ, ଏଠାରେ ତୁମର ପ୍ରାଣ, ଏଠାରେ ତୁମର ମନ; ଦେବତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ନିରୃତିଙ୍କ ଫାନ୍ଦାରୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଛୁ। ଉଠ, ମଣିଷ, ମୃତ୍ୟୁର ପଥ ପାଳନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଏହି ଲୋକରୁ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୂରେ ଯାଅ ନାହିଁ। ମାତରିଶ୍ୱାନ ତୁମ ପାଇଁ ବାୟୁ ବହାଉନ୍ତୁ, ଅମର ଜଳ ବର୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ଦେହରେ ଶୁଭ ଆଲୋକ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୃତ୍ୟୁ ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ—ଯିବ ନାହିଁ। ତୁମ ପାଇଁ ଫେରିବା ପଥ, ଜୀବନର ନୌକା, ଶକ୍ତିର ଦକ୍ଷତା ତିଆରି କରିଛି; ଏହି ଅମର ମଧୁର ରଥକୁ ଆରୋହଣ କର, ସ୍ପଷ୍ଟ କଣ୍ଠରେ କଥା କହ। ତୁମର ମନ ସେଠାକୁ ଯାଉ ନାହିଁ, ଗୁମ ହେଉ ନାହିଁ; ଜୀବନ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯିଅ ନାହିଁ, ପିତୃଲୋକକୁ ଯିଅ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠାରେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଦୂରେ ଚାଲିଗଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକକୁ ଉଠ—ଆସ, ଆମେ ତୁମର ହାତ ଧରୁଛୁ। ଯମଙ୍କ ଦୁଇଟି କୁକୁର, କଳା ଓ ଚିତ୍ରିତ, ଯେଉଁମାନେ ପଥ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏଠିକୁ ଆସ, ବିକିରଣ ହେଉ ନାହିଁ, ମନ ବିଭାଜିତ କର ନାହିଁ। ଏହି ପଥରେ ଯିଅ ନାହିଁ, ଏହା ଭୟଙ୍କର, ଯେଉଁଥିରେ ପୂର୍ବରୁ ନେଇଯାଯାଏ—ମୁଁ କହୁଛି, ଏହି ଭୟର ପାରେ ଚାଲିଅ ନାହିଁ, ଏଠାରେ ସୁରକ୍ଷା ଅଛି। ଜଳରେ ଥିବା ଅଗ୍ନି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଜଳାଯାଇଥିବା ଅଗ୍ନି, ବୈଶ୍ୱାନର, ଜାତବେଦସ୍ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହିତ ତୁମକୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମାଂସ ଭକ୍ତା ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରୁ ନାହିଁ, ଦୁଃଖଦାୟକ ଠାରୁ ରକ୍ଷା ପାଓ। ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ମଧ୍ୟଭୂମି ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଠାରୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ଜାଗ୍ରତ ଓ ସଚେତନ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ନିଦ୍ରା ଓ ଶାନ୍ତି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ରକ୍ଷକ ଓ ପାଳକ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ସେମାନେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ସେମାନେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସେମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ। ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଧାତୃ ଓ ସବିତା, ସଂରକ୍ଷକ, ତୁମକୁ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ। ତୁମର ଶ୍ୱାସ, ଶକ୍ତି ଯାଉ ନାହିଁ; ଆମେ ତୁମର ପ୍ରାଣକୁ ଫେରାଇ ଡାକୁଛୁ। ଜମ୍ଭ ଦାନବ, ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି, ଅନ୍ଧକାର ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତୁମ ଜିହ୍ବା କୁଶ ଉପରେ ଯାଉ ନାହିଁ। ଆଦିତ୍ୟ ଓ ବସୁ ତୁମକୁ ଉଠାଇ ନେଉନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ତୁମକୁ ଶୁଭ କରନ୍ତୁ। ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ପ୍ରଜାପତି ତୁମକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ; ଔଷଧି ଓ ସୋମ ରାଣୀ ତୁମକୁ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ଦୂରେ। ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁହୁ, ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଉ ନାହିଁ।