ଏହି ପୂନ୍ୟମୟ କଥାରେ, ପ୍ରଥମେ ଆଗ୍ନିଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଖାଯାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଭାତମାନଙ୍କର ପୂର୍ବରୁ ଉଦିତ ହେଲେ, ପ୍ରତିଦିନ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମଧାରୀଙ୍କୁ ଜାଣିଥିବା ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭା। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କିରଣକୁ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ କଲେ, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଦିଗବିଦିଗନ୍ତରେ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ। ଆଗ୍ନିଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଆସନରେ ତାଙ୍କର ଘୃତ ଅର୍ପିତ ହୁଏ। ମନୁ ଏହି ଦିନ ତାଙ୍କୁ ଘୃତରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଛନ୍ତି। ଦିବ୍ୟାକାଶର କନ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଘୃତ ଆଣନ୍ତୁ, ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଘୃତ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଉଁବେଳେ, ରାଜା ବରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଜଳମାନେ ତାଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମାପିଥିବା ନିବାସ। ଏହିଠାରୁ, ଦୃଢ଼ ନିୟମର ରାଜା ବରୁଣ, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ବନ୍ଧନରୁ ବନ୍ଧନକୁ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ "ହେ ଜଳ, ହେ ବରୁଣ" ବୋଲୁଛୁ, ସେତେବେଳେ ବରୁଣ, ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ବରୁଣଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରାର୍ଥନା—ଉପରର, ତଳର, ମଧ୍ୟର, ବରୁଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାଶ ଆମଠାରୁ ଅପସାରଣ କରନ୍ତୁ। ଦୁଷ୍ଟ ସ୍୵ପ୍ନ ଓ ଅପମଙ୍ଗଳ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆମେ ଧର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପାରିବା। ଏବେ ଆସନ୍ତି ଆଗ୍ନି, ଅଜୟ, ଅମୃତ, ଶ୍ରୀମୟ, ରାଜତ୍ୱର ଧାରକ। ସେ ଏଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ରୋଗ ଅପସାରଣ କରନ୍ତୁ, ଆଜି ଆମ ପ୍ରାଣକୁ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ—ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ସହ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା, ଜନମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳଶାଳୀ। ସେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଓ ଦ୍ୱେଷୀମାନେ ଦୂର କରିଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ବିଶାଳ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଦୂରରୁ ଦୃଢ଼ ବିଘ୍ନକାରୀ ପଶୁ ପରି ଆସନ୍ତୁ, ଧନୁରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଲଗାନ୍ତୁ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କରନ୍ତୁ। ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କୁ ଡାକାଯାଏ, ଦେବତାମାନେ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିବା, ଶକ୍ତିର ବାହକ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୁତଗତି, ଅଭିଘାତୀ। ତାଙ୍କୁ ଆମେ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଡାକୁ। ପୁନଃ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା—ସେ ରକ୍ଷକ, ସହାୟକ, ସଦା ଆହ୍ୱାନିତ, ବୀର। ପ୍ରତି ଆହ୍ୱାନରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଛି। ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଯିଏ ଆଗ୍ନିରେ ରୁଦ୍ର, ଯିଏ ଜଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଔଷଧୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ରୂପକାର—ସେହି ରୁଦ୍ର, ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶତ୍ରୁକୁ କୁହାଯାଏ—ତୁମେ ଶତ୍ରୁ ଅଟୁଟ ରୁହ, ବିଷ ବିଷ ସହ ମିଶିନାହଁ, ବିଷ ସହ ଏକତ୍ର ହେଉନାହଁ। ସେଉଁଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଅ, ସାପ ପରି ଦୂରେ ଯାଅ, ଆଘାତ କର। ଆମେ ଦିବ୍ୟ ଜଳ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଛୁ, ତାଙ୍କର ସାର ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇଛୁ। ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଗ୍ନି ଆସନ୍ତୁ, ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦିଅନ୍ତୁ। ଆଗ୍ନି, ଆମକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ସନ୍ତାନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦିଅ। ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଋଷିମାନେ ମୋର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣନ୍ତୁ। ଏହି ଜଳମାନେ ଯାହା ଅଶୁଭ୍ର ଓ ଅଶୁଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଟିଳ୍ୟ, ମିଥ୍ୟା ବା ଶାପ ରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ତୁମେ ଇଂଧନ, ତୁମେ ଅରଣି, ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା। ସେହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ମୋ ମଧ୍ୟରେ ବସାଅ। ପୁରୁଣା ଦିନରୁ ଯେପରି ଗୁପ୍ତ ନିୟମ କାଟି ଦିଆଯାଏ, ଏଭଳି ଦାସର ଶକ୍ତିକୁ ଦମନ କର। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନ ସହ ଯାହା ସଂଗ୍ରହ କରିଛି, ଆମେ ବାଣ୍ଟି ଦେଉଛୁ। ବରୁଣଙ୍କର ନିୟମ ସହ ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦୁର୍ବଳ କରି ଦେଉଛି। ଯେପରି ଶାପ ଦୂରେ ଯାଏ, ନାରୀମାନେ ଅପମଙ୍ଗଳରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଶଙ୍କୁର ମୂଳର ଗଠି ଖୁଲିଯାଏ, ସେଭଳି ଯାହା ଟାଣି ରହିଛି ଏହା ମୁକ୍ତ ହେଉ, ଯାହା ଉଠିଛି ତାହା ପଡ଼ିଯାଉ। ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସ୍ୱୟଂ-ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଆମପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ। ସେ ଦ୍ୱେଷ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଆମକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମେ ବୀରତ୍ୱର ଅଧିପତି ହେଉ। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସ୍ୱୟଂ-ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆମ ନିଜ ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଆମେ ପୂଜ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ଭଲ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ସୁଖୀ ମନରେ ରୁହିବାକୁ ପାଉ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ସହ ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ବିଜୟୀ ହେବା, ପ୍ରତିବାଦ ଛାଡ଼ି ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କରିବା। ସ୍ଥିର ଅର୍ପଣ ସହ ଆମେ ସୋମକୁ ନେଉଛୁ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକତ୍ୱ ରେ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ। ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଧୂସର, ଚଞ୍ଚଳ, ଲୋଭୀ ଅଂଶ ଆକାଶ ପରି ଉଡ଼ିଯାଏ; ଏମିତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶ୍ରୀମୟ ହୋଇ, ହୃଦୟରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଖାଯାଏ। ମୁଁ ଏକା ଉଠିଲି, ଦୁଇ ଥକିଥିବା ଗାଈ ପରି ବିଶ୍ରାମ କରିଲି; ଦୁଇ ପକ୍ଷୀ ଡାକୁଥିବା, ଦୁଇ ମୃଗ ଉଲାହ କରୁଥିବା ପରି। ଛିଦ୍ର କରି, ଆଘାତ କରି, ଏବଂ ଏକତ୍ୱ କରି, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗରେ ନଯାଏ—ଏଠାରେ ଯେଉଁ ନରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ଏହାକୁ ଧରିଛି। ଗାଈମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଇଛନ୍ତି; ପକ୍ଷୀମାନେ ଘୋସରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ପାହାଡ଼ମାନେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛନ୍ତି; ମୁଁ ବଘ ଘରେ ରହିଛି। ଆଜି ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ଆମେ ତୁମକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୋତାର ଭାବେ ବାଛିଛୁ, ଆସ। ଯଜ୍ଞକୁ, ସୋମକୁ, ଦୃଢ଼ତା ଓ ଶକ୍ତି ସହ ଆସ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ମନ, ଗାଈ, ଉତ୍ତମ, ପିଙ୍ଗଳମାନେ, ମଙ୍ଗଳ ସହ ନେଉ। ପ୍ରାର୍ଥନା, ଦିବ୍ୟତା, ପୂଜ୍ୟ ଦେବମାନେଙ୍କ ଉପକୃପା ସହ। ଆଗ୍ନି, ସେଇ ଉତ୍ସୁକ ଦେବତାମାନେ ଆଣ, ଏବଂ ତୁମ ନିଜ ଗୃହରେ ବସାଅ। ସେମାନେ ମଧୁର ନୈୱେଦ୍ୟ ଭୋଜନ ପାଇଁ, ଆମ ପ୍ରତି ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଦେବମାନେ, ଆମେ ତୁମ ଆସନ ସୁବିଧାଜନକ କରିଛୁ, ତୁମେ ଅନୁଗ୍ରହ ସହ ଆସିଛ। ନିଜ ଧନ ଉଠାଇ, ଧନ ସହ ଉଷ୍ଣ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶକୁ ଯାଅ। ଯଜ୍ଞକୁ ଯାଅ, ଯଜ୍ଞପତିଙ୍କୁ ଯାଅ, ନିଜ ଉତ୍ସକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା। ଏହି ତୁମ ଯଜ୍ଞ, ହେ ଯଜ୍ଞପତି, ହଜାର ଷ୍ଟୁତି ସହ କହାଯାଇଛି; ଏହା ମଙ୍ଗଳ ଆଣୁ—ସ୍ୱାହା। ଯେଉଁମାନେ ବଷଟ୍ ସହ ଅର୍ପିତ, ଯେଉଁମାନେ ଅର୍ପିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି; ଦେବମାନେ, ପଥ ଜାଣି, ପଥ ଅନ୍ୱେଷଣ କରି, ପଥରେ ଯାଅ।