ଏକ ଦିନ, ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୃହରେ ବୈଦିକ ଋଷିମାନେ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକ ଦୟାଳୁ ଗାଈକୁ ଡାକିଲେ, ଯାହା ଉତ୍ତମ ଦୂଧ ଦେଉଥିଲା ଏବଂ ଦୟାଳୁ ହାତରେ ଦୂଧ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା। ସେମାନେ ଶୁଭ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ସବିତାରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଏବଂ ତାପିତ ପାତ୍ର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିରୋଧ ନ ହୋଇ ସେ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଗାଈ ତାଙ୍କର ବଛା ପାଇଁ ଆଶା କରୁଥିବା କଳ୍ପନାରେ ଗାଈ ଗର୍ଜନ କରି ଆସିଲା। ଋଷିମାନେ ଏହି ଅକ୍ଷତ ଗାଈକୁ ଅଶ୍ୱିନମାନେ ପାଇଁ ଦୂଧିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି ହେବାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ। ଘରର ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅଗ୍ନି ଏହି ବଳିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ଡାକାଯାଇଥିଲେ। ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବିନୟ କରିଲେ—"ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟୀ ହେଇ ଆମକୁ ଭୋଜନ ଦିଅ, ଏହି ଭୋଜନ ଆମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟ ଆଣୁ।" ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ ଆଣିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଋଷିମାନେ ଚାହିଲେ ଯେ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଉତ୍ତମ ମହିମା ତାଙ୍କର ହେଉ, ତାଙ୍କର ଘରମାନେ ଏକତାରେ ଯୋଗ ହେଉ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ହେଉ। ଗାଈ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଚରାଗାହ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଋଷିମାନେ ଗାଈକୁ ଅକ୍ଷତ ଅବସ୍ଥାରେ ଚରାଗାହ ଖାଇବା ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳ ପିଇବାକୁ କହିଲେ। ଏହି ଉପାସନାରେ ଏକ କଳା ଗାଈକୁ ଲାଲ ଗାଈମାନେର ମା' ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଦିବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କର ମୂଳ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅଂଶକୁ ଛିଦ୍ର କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ଅଂଶ, ମଧ୍ୟ ଅଂଶ ଏବଂ ଶେଷ ଅଂଶକୁ ଅଲଗା କରାଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଚୁଲ ଛିଦ୍ର କରାଯାଏ। ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ଇର୍ଷ୍ୟା ହଟାଯାଇଥିଲା। ଯେଉଁ ରୋଷ ଥିଲା, ତାହାକୁ ଶାନ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ମହାବ୍ରତୀ ଅଲଙ୍କୃତ ହେଇ ଉତ୍ତମ ମନରେ ଏଠାରେ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଥିଲେ। ଯାତବେଦାସ୍ ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଶିଶୁ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହେଇ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଶୁଭ ଜଳ ଦୂତି, ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ୱଚ୍ଛ, ପାନୀୟ ଓ ଉତ୍ତମ ହାତରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ଜଳ ଚୋର କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁମାନେ ନେବା ନାହିଁ; ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଦୂର ରହିବାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଦେବୀମାନେ ଏକତାରେ ନାମଧାରୀ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ ଭରା ଚାଲି ଆସିଲେ। ଋଷିମାନେ ଦେବୀମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଗୃହରେ ଗୃତ ଦାନ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏହି ଉପାସନାରେ ତରଳ ଦ୍ରବ୍ୟମାନେ ଅଧିକ ତରଳ ହେଉ, ଯେଉଁଠି ଅଧିକ ରସ ଅଛି, ତାହା ଅଧିକ ରସାଳୁ ହେଉ; ଯେଉଁଠି ଅଧିକ ଗଳିବା ସହଜ, ସେଉଁଠି ଅଧିକ ଗଳିବା ସହଜ ହେଉ। ଗାଈର ଗଳା, ପାର୍ଶ୍ୱ, ଯୋଡ଼ା, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଝରିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହେଲା। ଯେଉଁଠି କଣ୍ଡା ଅଛି, କିମ୍ବା ଚାମର ରୋଗ ଅଛି, ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଚାମର ରୋଗ ଦୂର ହେଉ। ପକ୍ଷୀ ସଦୃଶ ଚାମର ରୋଗ ଲୋକଙ୍କ ଶରୀରରେ ଲାଗିଯାଏ; ଏହା ପାଇଁ ଏହି ଉପାୟ ଅସୁସ୍ଥ ଓ ସୁସ୍ଥ ଦୁଇ ଉପରେ ଲାଗିଯାଏ। ଋଷିମାନେ ଏହି ଚାମର ରୋଗର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଜାଣିଥିଲେ; ଘରରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଏହି ରୋଗକୁ କିପରି ଦୂର କରିବାଯିବ ତାହା ଚିନ୍ତା କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୋମ ପିଇବା ପାଇଁ ଡାକିଲେ; ରିଚ୍ଛା ରଣରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇ, ଅଧିକ ଧନ ଦିଅ। ମାରୁତମାନେ, ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖ ଆଣନ୍ତି, ଏହି ବଳିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ଡାକିଲେ; ତେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ହୋଇ ଆମ ପକ୍ଷରେ ରହିବାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଯଦି କୌଣସି ମାନବ ମାରୁତମାନେ, ଶତ୍ରୁତା ଭାବରେ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହେ, ବା ଚତୁର୍ୟ ଯୋଜନା କରେ, ମାରୁତମାନେ ଆମକୁ ଏହି ଚତୁର୍ୟ ଫାନ୍ଦରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନାଶ କରନ୍ତୁ। ମାରୁତମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ବିଶାଳ ଗୃହରେ ରହୁଥିବା, ତାଙ୍କର ଦେବତା ଓ ମାନବ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ସହିତ ଆମକୁ ପାପର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ; ଦୁଃଖଦାୟୀ, ଇର୍ଷ୍ୟାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆନନ୍ଦଦାୟୀ ମାରୁତମାନେ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ବନ୍ଧନ, ହାର୍ନେସ୍, ଏବଂ ନିବାନ୍ଧନକୁ ଖୋଲିଲେ; ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି ଅବିରତ ଜ୍ୱାଳା ଦେଉ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଯୋକ କରି, ଶ୍ରୀ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଧନ ଦିଅ, ଦେବତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ ଦେଉଥିବା ଅଗ୍ନି ଆମ ସହ ମୂଦୁ ଭାବରେ ଉପଦେଶ ଦିଅ। ଯେଉଁ ଅଂଶ ଦେବତାମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ—ତାହା ଦ୍ୱାରା ଆମ ବଳିକୁ ରକ୍ଷା କର, ଶ୍ରୀ ଓ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଦିଅ। ମୁଁ ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ର, ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମୀ ରହନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ଓ ସାଧ୍ୟମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି। ରାତି ଆସିଛି, ଧନ ଏବଂ ଶକ୍ତି ନେଇ, ଧନର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି; ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଇଛି, ଶକ୍ତି ଦୁଧ ସଦୃଶ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆକୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛ; ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଆମେ ଦେଉଛୁ, ସେଗୁଡିକ ପୂରଣ ହେଉ; ଆମେ ଧନର ନାଥ ହେଉ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଛ ଓ ସାମ୍ନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତଳ ହୋଇ ଜୟୀ ହେଇଛି; ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ତାହାର ମହିମାରେ ଆମେ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚାହିଲୁ। ବଳି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଉପାସନା କରାଯାଇଛି; ତାହା ଅଶ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ ଦିନକୁ ଦିନ ଧନ ଦେଉ। ପ୍ରଜାପତି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆକୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛ; ଆମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ; ଆମେ ଧନର ନାଥ ହେଉ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ଉପାସନା ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଛି; ଯେଉଁଠି ଉପାସନା କରାଯାଇଛି, ସେ ସଦ୍ଗତିରେ ରହିଛନ୍ତି। ଦୁଇ ଶିଶୁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ରକୁ ଘୂରିଘୂରି ଖେଳ କରୁଛନ୍ତି; ଏକ ଶିଶୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖୁଛି, ଅନ୍ୟ ଋତୁମାନେକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଛି; ତୁମେ ପୁନଃ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଉଛ। ପ୍ରତିଦିନ ନୂତନ ହୋଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛ, ଦିନର ଦୂତ ହୋଇ ପ୍ରଥମ ଆସୁଛ; ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଅଂଶ ବଣ୍ଟନ କରୁଛ, ଚନ୍ଦ୍ର ଦୀପ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦିଅ।