ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଜଣା ଜ୍ଞାନର ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ସତ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜ୍ଞାନ, ଶୁଭ ଜ୍ଞାନ, ଦୈବ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ। ସେହି ଜ୍ଞାନ ଯାହା ଋଷି, ଦେବତା, ଓ ଦୈବୀ ଦୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ସେଠାକୁ ନିଜମାନେ ଅନ୍ତରେ ଧାରଣ କରିବାକୁ ଆଶା କରିଥିଲେ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ଆମକୁ ଅଗ୍ନି ଦେବତା ଦିନ୍ଦୁ, ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଜ୍ଞାନୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲୁ। ସେମାନେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଯେ, ସନ୍ଧ୍ୟା, ପ୍ରଭାତ, ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଜ୍ଞାନ ଦରକାର, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଓ ଉଚ୍ଚାରିତ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସେଉଁଠି ଜ୍ଞାନକୁ ଧାରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଦୀର୍ଘମରିଚିକୁ ଜଣା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଔଷଧ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୀର୍ଘମରିଚି ଜନ୍ମର ମୂଳରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଏହା ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଜନମିତ ଲୋକ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୁଏ ନାହିଁ। ଦେଉଳ ଏହି ଦୀର୍ଘମରିଚିକୁ ପୁନଃ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ଅସୁରମାନେ ଏହାକୁ ଚାପି ଦେଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟପଟେ, ଅଗ୍ନି ଦେବତା ପ୍ରାଚୀନ ଓ ନୂତନ ହୋତା ଭାବରେ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜିତ ହେଉଥିଲେ। ସେଉଁଠି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିଜ ରୂପ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା। ଯେଉଁ ଦିନ ବାଘ ତାରା ଓ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏକ ବୀର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା, ସେଉଁଠି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଥିଲା ଯେ, ସେ ନ ତାଙ୍କ ପିତାକୁ ଅଘାତ କରୁନ୍ତୁ, ନ ତାଙ୍କ ମାତାକୁ କ୍ଷତି କରୁନ୍ତୁ। ଏଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଥିଲା ଯେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ମନୋବିକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ବାନ୍ଧା ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆମେ ଜାଣିଥିବା ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ମନୋବିକ୍ଷିପ୍ତତାରୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଉ। ଦେବତା, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ଅସୁର, ଏବଂ ମନୋବିକ୍ଷିପ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ଏହି ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଉ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମନୋବିକ୍ଷିପ୍ତତା ଦୂର ହୁଏ। ଅପମାନ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଭଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏହି ମନୋବିକ୍ଷିପ୍ତତାକୁ ଫେରାଇ ଦେଉନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଥିଲା ଯେ, ଯେଉଁଠି ଯମ ମୂଳରୁ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଆସେ, ସେଉଁଠି ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ବନ୍ଧନ ଖୋଲିଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିବେ। ତିରିସିଟି ତିନିଟି ବନ୍ଧନ ଯେଉଁଠି ଲାଗିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଲିଦିଅନ୍ତୁ, ପିତା, ପୁଅ, ମାତା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁ ବନ୍ଧନରେ ଦେହ ଅଂଶ ଅଂଶ ଜଡି ରଖାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଲିଦିଅନ୍ତୁ, ପୂଷଣ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଅନୁଜାତ ପାପକୁ ଶୁଧ କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ଦେବତାମାନେ ତୃତିଙ୍କ ପାପକୁ ଶୁଧ କରିଥିଲେ, ତୃତି ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାପକୁ ଶୁଧ କରିଥିଲେ। ଯଦି କୌଣସି ଅନ୍ତଃକ୍ରାନ୍ତି ହୋଇଥାଏ, ଦେବତାମାନେ ତାହାକୁ ନାଶ କରନ୍ତୁ। ପାପର ଧୂଆଁ, କିରଣ ଦୂରେ ଯାଉ, ନଦୀର ଝାଗ ଅନୁସରଣ କର, ପୂଷଣ ଅନୁଜାତ ପାପକୁ ଶୁଧ କରନ୍ତୁ। ମଣିଷର ଦ୍ୱାଦଶ ମାପର ଦୋଷ ତୃତିଙ୍କୁ ଦୂର କରାଯାଇଛି, ଏହି ଶୁଧି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସମୟରେ, ଆମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲୁ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିଥିଲୁ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଆମକୁ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯଦି ଯଜ୍ଞରେ କୌଣସି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଭୁଲ ହୋଇଯାଇଛି, ତେବେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯଜ୍ଞରେ ଘୃତ ଓ ଆହୁତି ଦିଆଯାଉଛି, ତଥାପି ଆମେ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇପାରିନାହିଁ। ଏହି ପାପ ଯେଉଁଠି ଜାଣିଥିଲୁ କିମ୍ବା ଅଜାଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି ଦୋଷରୁ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଜାଗ୍ରତ କିମ୍ବା ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିଥିଲି, ତେବେ ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦାଣ୍ଡ ଛାଡ଼ିଯାଏ। ଯେପରି ନିର୍ମଳ ଘୃତ ଛାଣି ଶୁଧ ହୁଏ, ସେପରି ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ଦୋଷରୁ ଶୁଧ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଯେଉଁମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଜାଣିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ସେମାନେ ବନ୍ଧନ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଆହୁତି ବୈବସ୍ୱତ ରାଜାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମର ଯଜ୍ଞ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର ହେଉ। ବୈବସ୍ୱତ ଅଂଶ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି, ମାତା ଚାହିଥିବା ଯଦି ମିଳିନଥିଲା, କିମ୍ବା ପିତା ଭୁଲ କରିଥିଲେ, ସେ ହଟିଯାଏ। ମାତା, ପିତା, ଭାଇ କିମ୍ବା ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଦୋଷ ଆସିଛି, ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଭଲ ଇଚ୍ଛା ହେଉ। ଏହି ଜୀବନରେ, ଯେଉଁ ଋଣ ଆମେ ଚୁକାଇନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଯମର ଅଧୀନ ହେଉଛୁ, ତାହାରୁ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, କାରଣ ତୁମେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ ଜାଣ। ଏଠାରେ ଏବଂ ଏଠାରୁ ପରେ ଆମେ ଏହି ଦୋଷ ଫେରାଇଦେଉଛୁ, ଅନ୍ୟର ଧାନ ଖାଇ ଯେଉଁ ଋଣ ହୋଇଛି, ତାହାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳୁ। ଏଠାରେ, ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ, ଏବଂ ତୃତୀୟ ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଋଣମୁକ୍ତ ହେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ। ଯେଉଁ ଅପରାଧ ହାତରେ ହୋଇଛି, ଜୁଆ ଖେଳିବାରେ ହୋଇଛି, ତାହାରୁ ଉଗ୍ର ଅପ୍ସରାମାନେ ଆଜି ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଜୁଆ ଖେଳି ଯେଉଁ ଦୋଷ ହୋଇଛି, ତାହାରୁ ଅପ୍ସରାମାନେ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଯମର ଲୋକରେ ରିଣ କିମ୍ବା ଋଣୀ ରହିନାହିଁ। ଯାହାଠାରୁ ଋଣ ନେଇଛି, ଯାହାର ସ୍ତ୍ରୀ ନିକଟକୁ ଗଲି, ଯାହାପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲି, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ମଧୁର କରନ୍ତୁ, ଅପ୍ସରାମାନେ ସମ୍ମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଉଛି, ଯେଉଁ ଦୋଷ ଜୁଆ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଓ ବୈଶ୍ୱାନର ଆମକୁ ଧର୍ମମୟ ଲୋକକୁ ନେଇଯାଉ। ବୈଶ୍ୱାନର ପାଖକୁ ଏହି ଦୋଷ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି, ସେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ ଜାଣନ୍ତି, ତେଣୁ ଆମେ ନୈବେଦ୍ୟ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ବୈଶ୍ୱାନର ଶୁଧ କରନ୍ତୁ, ଅଜାଣି କିଛି ଅପରାଧ ହୋଇଥିଲେ, ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି ତାହାକୁ ନିବେଦନ କରି ଶୁଧି ଦିଅନ୍ତୁ।