ଏକ ଦିନ, ଏକ ଭକ୍ତ ନିଜ ହୃଦୟର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ—ସେ ନିଜ ଚିତ୍ତକୁ ଜଣେ ରାଜା ଘୋଡ଼ାକୁ ଯେପରି ଯୋକରେ ବାନ୍ଧି ନେଇଯିବା ପରି, ତେଣୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଚିତ୍ତକୁ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚାହାଁଥିଲେ। ଘାସ ଯେପରି ବାନ୍ଧାଯାଏ, ଏହିପରି ତାଙ୍କ ମନ ଏକଠା ହୋଇ ନିଜ ସହ କଟିଯାଉ। ତିନି ତିନି ହସ୍ତରେ ଉଇଁତନ୍, ମଧୁ, କୁଷ୍ଟ, ଓ ଜଟାମାଁସି ନେଇ, ସେ ଭଗାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମସ୍ପତି, ସବିତୃ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମାନ, ଭଗା ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—ତାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିବେ, ବନ୍ଧନ କରିବେ। ସେ ଚାହିଲେ ଉଚ୍ଚ, ନିମ୍ନ ଓ ମଧ୍ୟମ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ଏହି ଏକତାକୁ ଘଟାନ୍ତୁ। ଯେମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପତାକା ସାମ୍ନାରେ ଥାଏ—ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ଏହି ଏକତା ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଧରି ଓ ବାନ୍ଧି ନିଆଯାଉଛି; ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଚେତନ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ଧରିବା କାର୍ଯ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଆମର ଶତ୍ରୁ, ଅଗ୍ନି, ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର। ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସୋମ ଓ ପୃଥିବୀର ରାଜା ଏହି ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କରନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ମାରୁତମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ନେଉନ୍ତୁ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ କାଶ୍ଥ ରୋଗୀ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଉଛି—ମନ ଯେପରି ଚିନ୍ତାର ଦ୍ୱାରା ଦୂରେ ଚାଲିଯାଏ, ଏହିପରି କାଶ ମଧ୍ୟ ମନ ପଥରେ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଉ। ଯେପରି ଧାରାଳ ତୀର କ୍ଷଣେ ଦୂରକୁ ଉଡ଼ିଯାଏ, ଏହିପରି କାଶ ମୃତ୍ୟୁପଥିରେ ଚାଲିଯାଉ। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଯେପରି ଦୂରକୁ ବିକିରଣ ହୁଏ, ଏହିପରି କାଶ ସମୁଦ୍ର ଧାରାରେ ଦୂରେ ଯାଉ। ଏହି ଯାତ୍ରା ଓ ଫେରାରେ, ଦୂର୍ବା ଘାସ ଫୁଲ ଧରି ବୃଦ୍ଧି ପାଉ, ଏଠାରେ ଏକ ଛୋଟ ଝରଣା ବା ଅଳ୍ପ ଜଳର ଚଉର ବିକଶିତ ହେଉ। ଏହି ଜଳର ଅବତରଣ, ସମୁଦ୍ରର ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ; ଝିଲିକର ମଧ୍ୟରେ ଆମ ଘର ଅଛି—ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ହେଉ। ଶୀତ ଝିଲିକର ଝିଲିପି ଚାରିପାଖରେ ଧାନକେତରକୁ ଘେରିଦେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନି ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ। ତାପରେ ଏହି ଭକ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଜୟ କରେ ଓ ରକ୍ଷା କରେ, ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ଆମ ସମସ୍ତ ଦୁଇପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପ୍ରାଣୀ, ଯାହା ଆମର ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ରକ୍ଷା କର। ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଜୟ କରେ, ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ବିଜୟରେ, ଆମ ସମସ୍ତ ଦୁଇପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଆମ ଦ୍ରବ୍ୟ ରକ୍ଷିତ ହେଉ। ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି ସମୃଦ୍ଧି ଆଣନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧିରେ, ଆମ ସମସ୍ତ ଦୁଇପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଆମ ଦ୍ରବ୍ୟ ରକ୍ଷିତ ହେଉ। ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜାଣନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନରେ, ଆମ ସମସ୍ତ ଦୁଇପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଆମ ଦ୍ରବ୍ୟ ରକ୍ଷିତ ହେଉ। ଏହିପରି, ମେଧା ଦେବୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି—ଉ ମେଧା, ଆମ ପାଖକୁ ପ୍ରଥମେ ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହ ଆସ; ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ସହିତ ଅଛ, ଆମ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞର ଉପଯୋଗୀ। ମୁଁ ମେଧାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି, ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରେରିତ, ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଛାତ୍ରମାନେ ସମ୍ମାନିତ କରନ୍ତି, ଦେବମାନେ ଯାହାକୁ ସହଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଋଷିମାନେ, ଦେବମାନେ, ମୁନିମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ଶୁଭ ଜ୍ଞାନ—ସେହି ଜ୍ଞାନ ଆମେ ନିଜ ମନରେ ବିଧାନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ। ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମୁନିମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ଅଗ୍ନି, ଏହି ଜ୍ଞାନରେ ଆଜି ମୋତେ ଜ୍ଞାନୀ କର। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ପ୍ରଭାତରେ, ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ଓ ବାଣୀ ସହିତ ଆମେ ସେହି ଜ୍ଞାନକୁ ଆତ୍ମସାତ କରିବାକୁ ଚାହାଁ। ଏହି ବେଳେ, ଦୀର୍ଘ ମରିଚିକାର ଉପଚାର ଦେବତାମାନେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି, ଏହା ଜୀବନ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ। ଦୀର୍ଘ ମରିଚିକାମାନେ, ଏକଠା ହୋଇ, ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଇଛି; ଯିଏ ଏହି ଜୀବନ୍ତ ଉପଚାର ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ନାଶ ହୁଏନାହିଁ। ଅସୁରମାନେ ଏହାକୁ ପୃଥିବୀ ତଳେ ଦାଁଜିଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ପୁନି ତାକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ—ଏହା ବାୟୁ ଦୋଷ ଓ ଅସୁବିଧାର ଉପଚାର। ଏହାପରେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଉଛି—ତୁମେ ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ ହୋତା, ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଶଂସାର୍ହ; ଅଗ୍ନି, ନିଜ ରୂପକୁ ପାଳନ କର, ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅ। ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ପୁରୁଣାକୁ ବିନାଶ କରିବା ପାଇଁ, ଯମର ମୂଳରୁ; ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ରକ୍ଷା କର, ସେ ଶତ ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ। ବାଘ ଦିନରେ, ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ବୀର, ସେ ବଢ଼ିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପିତାକୁ ଆଘାତ ନକରନ୍ତୁ, ମାତାକୁ କ୍ଷତି ନକରନ୍ତୁ। ଏହି ବେଳେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଉଛି—ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ ବନ୍ଧା, ଯିଏ ଅସ୍ଥିର ଭାବରେ ବକ୍ତବ୍ୟ କହୁଛି, ତାଙ୍କୁ ମୋ ପାଇଁ ମୁକ୍ତ କର; ଯେତେବେଳେ ସେ ପୁନଃ ସ୍ଥିର ହେବେ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉଚିତ ଅଂଶ ଦିଅ। ଯଦି ତୁମର ମନ ଅଶାନ୍ତି ହୋଇଛି, ଅଗ୍ନି ତାହାକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଜାଣିଛି, ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମଦ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ଦେବମାନେ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷମାନେ, ମଦ ଓ ମଦଗ୍ରସ୍ତମାନେ, ଅସୁରମାନେ—ମୁଁ ଜାଣିଛି, ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମଦ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଭଗା, ଓ ସମସ୍ତ ଅମିତ୍ର ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ପୁନି ଫେରାଇଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମଦ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।